Σουρεαλισµός, καρτούν και µια βαθιά φιλία

Για ψάρεµα καραβίδων στο ποτάµι πήγαιναν ο σουρεαλιστής ζωγράφος και ο «πατέρας» του Μίκι Μάους, όπως αποδεικνύουν άγνωστες ώς τώρα επιστολές που µιλούν για µια βαθιά φιλία, η οποία έγινε… έκθεση στο Μιλάνο και κοινή ταινία
Πάρτι στην άλλη πλευρά του Ατλαντικού εν έτει 1945. Οικοδεσπότης ο ισχυρός άνδρας του κινηµατογράφου Τζακ Γουόρνερ (τηςWarner Bros). Ανάµεσα στους καλεσµένους ο έτερος τρανός της µεγάλης οθόνης, Γουόλτ Ντίσνεϊ,και ίσως ο πιο εκκεντρικός από τουςκαλλιτέχνες της εποχής, Σαλβαντόρ Νταλί.

Στη συνάντησή τους, η χηµεία των δύο τελευταίων θααποδειχθείεκρηκτική.Και ενώόλοι πίστευαν πως η σχέση τους εξελίχθηκε σε αµιγώς επαγγελµατική – µε τη µικρού µήκους ταινία «Destino», κοινό πρότζεκτ που τελικώς ολοκληρώθηκε πάνω από µισό αιώνα αργότερα –, η αλληλογραφία τους, που αποκαλύπτεται τώρα και µέροςτης παρουσιάστηκε από την κυριακάτικη έκδοση του βρετανικού «Indepedent», αποδεικνύει πως οι δύο άνδρες δεν ήταν µόνοσυνεργάτες,αλλά τους έδενε µια βαθιά φιλία.

«Πολύ πολύ αγαπηµένε µου φίλε», γράφει ο σουρεαλιστής ζωγράφος προς τονδηµιουργόµερικών από τους πλέον δηµοφιλείς ήρωες κινουµένων σχεδίων, µε πλέον αναγνωρίσιµο τον ΜίκιΜάους καιτην παρέα του. «Παρακινήθηκα από την πορεία τουπεπρωµένου µας», σηµειώνει για τοπώς αποφάσισε να έχει η ταινία τους θέµα το πεπρωµένο («Destino») και αποκαλύπτει πως έµεινε άγρυπνος τοπρώτο βράδυ που συναντήθηκαν.

Εκείνη η νύχτα ήταν η αρχή για µια πολλάυποσχόµενη συνεργασία.

Σε επιστολή στις 2Ιουνίου 1946 ο Νταλί προβλέπει πως η ταινία «θα αποτελέσειτην πιο λαµπερή στιγµή της καλλιτεχνικής (του) πορείας» και πως «αναµένουµε µε αγωνίατα θαύµατα της τεχνολογίας… Και µην ξεχνάς πως στις ώρες της µεγάλης καλλιτεχνικής περιπέτειας θα πρέπει να προσπαθήσουµε να αναπτύξουµε και µεγάλες φιλίες».

Ο Ντίσνεϊαπό τη µεριά τουγράφει στον Νταλί: «Χαίροµαι που µαθαίνω πως και οι δυο σας (σ.σ.εννοείκαι τον Νταλί καιτη σύντροφό του Γκαλά) είστε τόσοσυγκλονισµένοι µετο “Destino”. ∆ενθα αφήσουµε την πίεση του χρόνου να µας στερήσει από κάτι αντάξιο του ταλέντου του Νταλί. Αν καταφέρουµε να βρούµε χρόνο, η σύζυγός µου κι εγώ θασας επισκεφθούµε ξανά».

Τους δύο άνδρεςβεβαίωςδεν έδεναν µόνο τα καλλιτεχνικά τους ενδιαφέροντα, αλλάκαι η αγάπητους για το ψάρεµα, και δη ποταµίσιων καραβίδων,στον ποταµό Καρµέλ στην Καλιφόρνια.

Απόδειξη,επιστολήπου στέλνουν το1946 ο Σαλβαντόρ Νταλί και η Γκαλά στο ζεύγος Ντίσνεϊ, στην οποία τουςαποκαλούν«πολυαγαπηµένους φίλους» καιτους εκφράζουντην ανυποµονησία και τη χαρά πουαισθάνονται καθώς τους περιµένουν. «Θαήθελα πολύ να δω τόσοεσένα όσοκαι τηνκυρία Ντίσνεϊ και να πιάσουµε εκείνεςτις υπέροχες ποταµίσιες καραβίδες», γράφει ο Σαλβαντόρ Νταλί. Και ο Ντίσνεϊσε άλλη επιστολή γράφει: «Θαήταν ευκαιρία κατά την επίσκεψή µας µε τη σύζυγό µου να πάµε για ποταµίσιες καραβίδες στο ποτάµι. Περιµένουµεµε ανυποµονησία την επίσκεψη αυτή…θα µαςγεµίσειµε ευχαρίστηση».

Ακόµη όµως κι όταν το διαρκώς αυξανόµενο κόστος αλλά καιοι δύσκολες οικονοµικές συνθήκες που είχαν επέλθει ωςσυνέπειατου Β’ Παγκοσµίου Πολέµου έγιναναιτίες τελικά το «Destino» να µπει στο ράφι, ταδύο ζευγάρια δενδιέκοψαν τους φιλικούς δεσµούς που είχαν αναπτύξει. Απόδειξη, ότι ο Ουόλτ Ντίσνεϊ καιη σύζυγός τουΛίλιαν επισκέφθηκαν, χρόνια µετά την πρώτη τους επαφή, τον Σαλβαντόρ Νταλί και την Γκαλά στο σπίτι τους στην Ισπανία.

Το πρότζεκτ για τη δηµιουργία του «Destino» µπορεί να διήρκεσε οκτώ µήνες, από το τέλος του 1945 έως τις αρχέςτου 1946,παρά τιςπροσπάθειες που έγιναν γιανα προχωρήσει και λίγο αργότερα µε ένα δείγµα 18 δευτερολέπτων, τελικά όµως χρειάστηκαν δεκαετίες για να ολοκληρωθεί και να διηγηθεί µέσα σε έξι λεπτά την ερωτική ιστορία τουΧρόνου που ερωτεύεται µια θνητή γυναίκα, η οποία ενσυνεχεία χορεύει σεένα σουρεαλιστικόσκηνικό, ενώ δεν υπάρχουν διάλογοι.

«∆εν είµαστε καθόλου σίγουροι για τιςιδέες του Νταλί, αλλάο Ντίσνεϊ ήταν πρόθυµος να τις αγκαλιάσει. Ηξερε ότι δεν επρόκειτο για µια ταινία Μίκι Μάους», λένεοι ειδικοί. Η ταινία, που δέχθηκε πολύ θετικές κριτικές, κυκλοφορεί στα τέλη του µήναστην ειδικήέκδοση της ταινίας «Φαντασία» σε blu-ray.

INFO

Η µικρού µήκους ταινία «Destino» των Γουόλτ Ντίσνεϊ και Σαλβαντόρ Νταλί θα είναι διαθέσιµη ως επιπλέον παροχή στον blu-ray δίσκο της ταινίας «Φαντασία» (ειδική έκδοση), που θα κυκλοφορήσει στις 30 Νοεµβρίου

Τους έφεραν κοντά τα δύσκολα παιδικά χρόνια

«Τους θεωρούσα συνεργάτες», λέει ο Μπράιαν Σίµπλι, ειδικός σε θέµατα που αφορούν τον Ουόλτ Ντίσνεϊ, και παραδέχεται πως εξεπλάγη από την αλληλογραφία Ντίσνεϊ – Νταλί. «∆εν είχα συνειδητοποιήσει πόσο κοντά είχαν έρθει.

Ηταν όµως και οι δυο τους άνθρωποι του θεάµατος και πιστεύω πως βρήκαν κοινά σηµεία. Είχαν και οι δυο αυστηρούς πατεράδες και δύσκολα παιδικά χρόνια. Υπήρχαν συγκεκριµένα στοιχεία στη ζωή τους που τους συνέδεσαν και τους έφεραν πιο κοντά».

Θα µπορούσε άραγε να συµβεί µια ανάλογη σύµπραξη και στις µέρες µας; «Κοιτάζω τον Τζον Λέισετερ – το αφεντικό της εταιρείας κινουµένων σχεδίων Pixar – και µου θυµίζει πολύ τον Ντίσνεϊ. Θα µπορούσα να φανταστώ τη συνεργασία του µε έναν καλλιτέχνη, όπως ο Ντάµιεν Χιρστ, για παράδειγµα, ή κάποιος άλλος. Θεωρώ πως θα υπήρχε πεδίο κοινής δράσης ώστε να παραχθεί κάτι πειραµατικό», υποστηρίζει ο Μπράιαν Σίµπλι.