Με ένα «κλικ» αιχµαλωτίζει ξεκουρδισµένους µικρόκοσµους

Είκοσι χρόνια φωτογραφίζει εσωτερικούς χώρους κατοικιών, εργαστηρίων, καφενείων, εκκλησιών, σχολείων σε αποµακρυσµένα χωριά. Τώρα, ο Αβραάµ Παυλίδης εκθέτει τη δουλειά του σ’ ένα άγνωστο µοναστήρι της Αττικής
«Θέλω να τιµήσω τους εγκαταλελειµµένου ς ή µηχώρους. Την αύρα και τοαποτύπωµά τους», ξεκαθαρίζει από την αρχή, µιλώντας στα «ΝΕΑ» ο Αβραάµ Παυλίδης.

Είναι ο φωτογράφος της εγκατάλειψηςκαι έφτασε η ώρανα τιµηθεί καιο ίδιος – µε έναν τρόπο. Σε παλιό µοναστήρι του Πικερµίου. Μέσα σε ιδιόκτητο κτήµα. Σε µια ιστορική Μονή που ήταν αφιερωµένη πιθανότατα, βάσει ενός εγγράφου, στην Αγία Φιλοθέη εκτίθεται η δουλειά του Παυλίδη στα πλαίσια του Athens Photo Festival 2010. Είκοσι χρόνια φωτογραφίζει κατοικίες, εργαστήρια, καφενεία, εκκλησίες, σχολεία. Και πολλά απ’ αυτά δεν υπάρχουν πια.

«Ταιριάζει µε τη δουλειά του αυτός ο χώρος.Η ιστορική Μονή στο Πικέρµιανοίγει γιαπρώτη φορά και µάλιστα φιλοξενεί το έργο ενός φωτογράφου που έχει επιδοθεί στη φωτογράφιση εσωτερικών χώρων παράδοσης. Η τέχνη του ξεφεύγει απ’ το απλό φωτογραφικό έργο. Είναι ένα ιδιαίτερο ντοκουµέντο µιας Ελλάδας (ίσως) προς εξαφάνιση»,εξηγεί στα «ΝΕΑ» η επιµελήτρια της έκθεσης Ιωάννα Βασδέκη.

Ταξιδεύει µόνος στις εσχατιές του ελλαδικού χώρου. Μπαίνει κρυφά ή και φανερά σε εγκαταλελειµµένους χώρουςπου τους έχει «φιλοτεχνήσει» η πατίνα του χρόνου. Αιχµαλωτίζει µε τον φακό του τους ξεκουρδισµένους µικρόκοσµους που είτε κατοικήθηκαν, είτε ακόµη κατοικούνται – πάντως είναι έντονα βιωµένοι. Ο φωτογράφος Αβραάµ Παυλίδης πήρε την πρώτη του φωτογραφική µηχανή το 1967 και απ’ το 1975 άρχισε τα ταξίδια του σε όλη την Ελλάδα. Ιδιαίτερη προτίµηση είχε στοΑγιον Ορος και µάλιστα το 1981 συνάντησε εκεί τον Γιάννη Τσαρούχη. «Κουβεντιάσαµε πολύ µε τον µεγάλο ζωγράφο και απ’ τη φλόγα που κρατούσε ένιωσα σαν ναπήρα κι εγώ µια σπίθα. Το Αγιον Ορος ήταν σχολείο όλη τη δεκαετία του ‘80, ένιωθες σαν να µεταπηδούσες στο Βυζάντιο», σηµειώνει στα «ΝΕΑ» ο κ. Παυλίδης. Kι αν η παρατήρηση είναι η πρώτη ύλη του φωτογράφου, εκείνοςασκήθηκε πολύ σε αυτήν από µικρός.

Στο χωριό Γάζωρος Σερρών λειτουργούσε για δεκαετίες ο παλιός καφενές του πατέρα του όπου και ο ίδιος έζησε και δούλεψε για 25 χρόνια παρατηρώντας έναν αρχετυπικό χώρο κοινωνικότητας (παίζοντας και µπόλικο τάβλι µε τους γέροντες). Επίσης, διέτρεξε σε Μακεδονία και Θράκη από µικρός, αφού ο πατέρας του ήταν καπνοµεσίτης και εξοικειώθηκε µε τα ταξίδια και την ανθρωπογεωγραφία.

Αρχίζει να φωτογραφίζει συστηµατικά και µε προσήλωση απ’ το 1990 και µάλιστα µόνον χώρους παράδοσης.

«Βλέπω έξω τότε, στην αρχή. ∆εν έχω τεχνική κατάρτιση να αποτυπώσω τα µέσα των χώρων. Το 1995 ξεκινάω δειλά δειλά, αρχίζω από ένστικτο. Το µέσα είναι ψυχή, το απ’ έξω είναι περίβληµα. Υπάρχουν φωτογραφίες που έχουν έντονο βίωµα και έξω απ’ τη φωτογραφία,οι χώροι είναι έντονα βιωµένοι», λέει ο κ. Παυλίδης. Το 2004 έρχεται το λεύκωµα «Εστίες παράδοσης» καιφέτος το «Τελευταίο βλέµµα». «Απ’ την τελευταία δουλειά µου,ήδη είκοσι φωτογραφικά θέµατα δεν υπάρχουν», συµπληρώνει µε µια µικρή δόση µελαγχολίας.

«Στις 22 Αυγούστου φωτογράφισα ένα παλιό εργοστάσιο, το λεγόµενο Οινόπνευµα στον Βόλο. Την άλλη µέρα πήρε φωτιάκαι κάηκε ένα τµήµα του».

Ετσι ακροβατεί ο ΑβραάµΠαυλίδης µεταξύ χρόνου καιµνήµης µε µόνο εργαλείο του τη φωτογραφική του µηχανή. Μόνο µε φιλµ και τρίποδα για την ακρίβεια. «Οχι µε ψηφιακή µηχανή.

Από συνήθεια. Βέβαια, απ’ό,τι ακούω και από καταξιωµένους φωτογράφους, δεν είναι και πολύ ευχαριστηµένοι από την ατµόσφαιρα που αποτυπώνεται στις ψηφιακές φωτογραφίες αλλά και από την ποιότητά τους», συµπληρώνει µε τη βεβαιότητα της αναλογικής εκδοχής της τέχνης του.

< INFO

Εγκαίνια της έκθεσης του Αβραάµ Παυλίδη στις 26 Νοεµβρίου, 19.30, σε Μονή στο Πικέρµι Αττικής (Αδαµοπούλου και Δεξαµενής).
Ωρες λειτουργίας: Παρ. – Κυρ. 14.00-20.00. Εως 19 Δεκεµβρίου.

Στοργή για τα στοιχειωµένα αποµεινάρια

Η ΦΩΤΟΓΡΑΦΊΑ και το ταξίδι είναι τρόπος ζωής για τον Αβραάµ Παυλίδη – που ταξιδεύει πάντα µόνος και φιλοξενούµενος. Και ο φωτογραφικός τρόπος του παράδοξος. «Πρώτα µπαίνω µέσα στον χώρο χωρίς τη µηχανή. Ακόµη και µέσα στους εγκαταλελειµµένους χώρους. Νιώθεις τον χώρο, περιπλανιέσαι. Και µετά τραβάς», σηµειώνει.

«Οι καινούργιες , στο σύνολό τους σχεδόν, φωτογραφίες του Παυλίδη διαθέτουν µια ανεπιτήδευτη τραχύτητα και στοιχεία συχνά παράδοξα, αν όχι σπαρακτικά: καθώς το βλέµµα πλανιέται σε σκισµένες ταπετσαρίες και ξεφλουδισµένους τοίχους, σπασµένα έπιπλα και καθρέφτες, αραχνιασµένα µπαούλα και ορθάνοιχτα, άδεια ντουλάπια, ξαφνιάζεται από ένα γυναικείο πέδιλο, ένα παντελόνι που ξέµεινε να κρέµεται στον τοίχο, το πλάγιο φως που αποκαλύπτει την υφή των πραγµάτων», σηµειώνει στον πρόλογό του στο λεύκωµα «Το τελευταίο βλέµµα» ο Ηρακλής Παπαϊωάννου, επιµελητής του Μουσείου Φωτογραφίας Θεσσαλονίκης, που εξέδωσε την πρώτη δουλειά του Αβραάµ Παυλίδη το 2004 υπό τον τίτλο «Εστίες Παράδοσης». «Από την παλιά σόµπα και το ταπεινό εικονοστάσι, τα ανοιγµένα ταβάνια και τις γυµνές λάµπες, η σάρωση του βλέµµατος σκαλώνει σε µια βαλίτσα ξεκοιλιασµένη (που δεν θα εξυπηρετήσει άλλα ταξίδια), τη σκονισµένη φιάλη του λικέρ (άκυρη πλέον προσδοκία πιθανής επίσκεψης), τη µαυρισµένη εικόνα της Παναγίας – υποψία γεροντικής αφηρηµάδας και κινδύνου ατυχήµατος», συνεχίζει. «Καθώς µάλιστα οι χώροι αυτοί αργά ή γρήγορα θα γκρεµιστούν, θα ανακαινιστούν ή θα µένουν αόριστα σφραγισµένοι, το βλέµµα του Αβραάµ Παυλίδη είναι συχνά το τελευταίο που χαϊδεύει, µε επιµελώς κρυµµένη στοργή, αυτά τα ανθρώπινα αποµεινάρια, ψηλαφώντας το κενό ανάµεσα σε µια ζωή και τα πράγµατα που στοιχειώνουν µετά το τέλος της». Και µάλλον έχει δίκιο…