Ακριβότερα δάνεια για τους µικρούς φέρνει ο Μηχανισµός

Η «επόµενη ηµέρα» της δραµατικής Συνόδου Κορυφής των Βρυξελλών που αποφάσισε τη σύσταση του Μόνιµου Μηχανισµού Διάσωσης βρήκε σχεδόν όλους τους ηγέτες να δηλώνουν νικητές και ικανοποιηµένοι.

Ακόµη κι ο γερµανικός Τύπος, που είχε βγει λάβρος κατά της Ανγκελα Μέρκελ όταν κατέληξε µε τον Ν. Σαρκοζί στη συµφωνία της Ντοβίλ, τώρα τη θεωρεί νικήτρια – και υποστηρίζει ότι το ζήτηµα της στέρησης του δικαιώµατος ψήφου ούτως ή άλλως η καγκελάριος το είχε θέσει διαπραγµατευτικά, ώστε να το αποσύρει περνώντας τους όρους που ήθελε για τον Μηχανισµό.

Οι υπόλοιποι ηγέτες επίσης δηλώνουν ικανοποιηµένοι, αφενός µεν διότι απέτρεψαν τη στέρηση ψήφου – οι κ.κ. Παπανδρέου και Γιούνκερ είχαν φτάσει να απειλήσουν µε βέτο – αφετέρου διότι η αναθεώρηση της Συνθήκης της Λισαβώνας θα είναι «µικρή και περιορισµένη», αποτρέποντας περιπετειώδη δηµοψηφίσµατα.

Βέβαια, οι έµπειροι κοινοτικοί κρατούν… µικρό καλάθι. Οπως λένε, αυτή η ικανοποίηση δεν είναι βέβαιο ότι θα υπάρχει στις 12 Δεκεµβρίου, όταν ο κ. βαν Ρόµπαϊ θα φέρει τη διατύπωση για την αλλαγή της Συνθήκης, αλλά και η Κοµισιόν τις «λεπτοµέρειες» για τον µόνιµο Μηχανισµό.

Σκληροί όροι
Στις Βρυξέλλες – όπως και στο Βερολίνο – είναι κοινό µυστικό πως τα σχέδια για τον Μηχανισµό είναι λίγο – πολύ έτοιµα – και δεν είναι γεµάτα ροζ χρώµατα:

1 Η ένταξη µιας χώρας-µέλους στον Μηχανισµό Διάσωσης θα συνοδεύεται από σκληρότατους όρους για τη δηµοσιονοµική και οικονοµική της πολιτική – τέτοιους που το «δικό µας» Μνηµόνιο να φαίνεται περίπατος.

2 Ο Μηχανισµός θα ενεργοποιείται εφόσον το Συµβούλιο κρίνει ότι κινδυνεύει η σταθερότητα της ευρωζώνης ως σύνολο – κι όχι όταν µια χώρα αντιµετωπίζει απλώς προβλήµατα στις αγορές.

1 Παραµένει αδιευκρίνιστο εάν θα µετέχει το ΔΝΤ, αλλά κρίνοντας από τις προηγούµενες θέσεις της Γερµανίας, µάλλον θα έχει σηµαίνοντα ρόλο.

4 Θα µετέχει και ο ιδιωτικός τοµέας – κάτι που σηµαίνει πως µια χώρα που θα λαµβάνει τη συνδροµή του Μηχανισµού θα πρέπει να είναι έτοιµη και για κάποια µορφή αναδιάρθρωσης του χρέους της. Αυτό µε τη σειρά του σηµαίνει ότι ο ιδιωτικός τοµέας θα σκεφθεί δυο φορές πριν αγοράσει οµόλογα «προβληµατικών» χωρών (Ελλάδα, Ιρλανδία, Πορτογαλία, µε σηµερινά δεδοµένα), αφού θα υποστεί είτε «κούρεµα» (haircut) είτε επιµήκυνση εξόφλησης. Ετσι, η άνοδος των επιτοκίων για τον δανεισµό αυτών των χωρών πρέπει να θεωρείται δεδοµένη – κάτι που τόνισε κατ’ επανάληψη στη διάρκεια της Συνόδου Κορυφής ο διοικητής της ΕΚΤ, Ζαν-Κλοντ Τρισέ.

Εν ολίγοις, όπως τόνιζαν οι αρµόδιοι κοινοτικοί, µπορεί οι όροι του µόνιµου Μηχανισµού να φαίνονται – και να είναι – σκληροί για χώρες όπως η Ελλάδα.

Διασφαλίζουν όµως τη βιωσιµότητα της ευρωζώνης – και την παραµονή τόσο της Ελλάδας όσο και άλλων ευαίσθητων χωρών µέσα σε αυτήν.


Αντίδραση Μέρκελ – Σαρκοζί στην προειδοποίηση Τρισέ
ΡΕΠΟΡΤΑΖ: Μαρία Βασιλείου

ΤΗΝ ΕΝΤΟΝΗ διαφωνία των Μέρκελ και Σαρκοζί προκάλεσε η προειδοποίηση του επικεφαλής της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας Ζαν-Κλοντ Τρισέ ότι η συµµετοχή επενδυτών και ιδιωτικού τοµέα στον υπό σχεδιασµό µόνιµο ευρωπαϊκό µηχανισµό στήριξης ενδέχεται να προκαλέσει αύξηση του κόστους δανεισµού σε Ελλάδα και Ιρλανδία. Συγκεκριµένα, ο πρόεδρος της ΕΚΤ κ. Τρισέ προειδοποίησε τους ευρωπαίους ηγέτες κατά τη διάρκεια της Συνόδου Κορυφής στις Βρυξέλλες, η οποία ολοκληρώθηκε το Σάββατο, ότι ο µόνιµος µηχανισµός στήριξης των χωρών της ευρωζώνης που σχεδιάζουν, θα µπορούσε να προκαλέσει άνοδο και µάλιστα βραχυπρόθεσµα στο κόστος δανεισµού και να θέσει σε κίνδυνο χώρες οφειλέτες, οι οποίες αγωνίζονται να επιβιώσουν. Οι ευρωπαίοι ηγέτες συµφώνησαν σε περιορισµένη αλλαγή της Συνθήκης της Λισαβώνας, έτσι ώστε να συσταθεί µόνιµος µηχανισµός στήριξης χωρών της ευρωζώνης, ο οποίος θα αντικαταστήσει τον υπάρχοντα των 440 δισ. ευρώ διάρκειας τριών ετών.

Βερολίνο και Παρίσι πρότειναν τη συµµετοχή και του ιδιωτικού τοµέα (επενδυτές, τράπεζες) σε αυτό το νέο δίχτυ προστασίας ώστε να µη σηκώνουν το βάρος της διάσωσης µιας χώρας της ευρωζώνης µόνο οι ευρωπαίοι φορολογούµενοι, όπως έγινε στην περίπτωση της Ελλάδας. Η πρόταση, όπως αναφέρεται σε σχετικό δηµοσίευµα των «Financial Τimes», έγινε αντικείµενο κριτικής από τον κ. Τρισέ, ο οποίος υποστήριξε ότι η ανάληψη µεγαλύτερου κινδύνου από τους επενδυτές θα υπονόµευε την εµπιστοσύνη στις αγορές οµολόγων ανεβάζοντας τα spreads σε χώρες όπως η Ελλάδα και η Ιρλανδία, οι οποίες αγωνίζονται να ανακτήσουν την εµπιστοσύνη των επενδυτών. Σύµφωνα µε στελέχη της Ε.Ε., η αντίδραση του κ. Τρισέ έγινε δεκτή µε πικρία από τον γάλλο πρόεδρο Νικολά Σαρκοζί. Σε συνέντευξη Τύπου µετά το τέλος της Συνόδου ο κ. Σαρκοζί παραδέχθηκε ότι υπήρξε διαφωνία µεταξύ των δύο ανδρών, υποστήριξε όµως πως «δεν νοµίζω ότι µπορεί κάποιος να πει ότι δεν έχουµε συναίσθηση της σοβαρότητας της απόφασης». Σφοδρότερη ήταν η αντίδραση της καγκελαρίου Ανγκελα Μέρκελ, η οποία δήλωσε ότι είναι σηµαντικό να µην πληρώνουν τον λογαριασµό οι γερµανοί φορολογούµενοι σε µελλοντικές περιπτώσεις σωτηρίας.