Η επανάσταση άρχισε χωρίς τους Αγγλους

Στο Λονδίνο, αντίθετα απ’ ό,τι στο Παρίσι, η λιτότητα δεν προκαλεί αναταραχή. Η βρετανική τηλεόραση µεταδίδει καθηµερινά εικόνες µιας Γαλλίας «σε οµηρεία». Αυτοκίνητα που καίγονται. Γκρο πλαν σε φοιτητές που διαδηλώνουν ξαναµµένοι, µε υψωµένη τη γροθιά, µε φλογισµένο βλέµµα.
Αποκλεισµένα διυλιστήρια, ατέλειωτες ουρές µπροστά στα πρατήρια βενζίνης. Και ο βρετανικός Τύπος σαρκάζει καθώς, όπως όλη η Βρετανία, δεν µπορεί να καταλάβει τι ακριβώς συµβαίνει στους γείτονες.

Την Παρασκευή 22 Οκτωβρίου, το Φόρεϊν Οφις προειδοποιούσε τους βρετανούς πολίτες που ήθελαν να διασχίσουν τη Μάγχη για τις απεργίες που προκαλούν «απρόοπτη και σηµαντική αναταραχή». Το υπουργείο Εξωτερικών τούς συµβουλεύει εξάλλου να «αποφεύγουν τις διαδηλώσεις που σε ορισµένες περιπτώσεις µπορεί να γίνουν βίαιες». Η πρεσβεία της Γαλλίας στο Λονδίνο κατακλύζεται από τηλεφωνήµατα Βρετανών που θέλουν να µάθουν «αν µπορούµε να τους εγγυηθούµε τις µετακινήσεις τους στη Γαλλία», λέει ένας διπλωµάτης.

Πρέπει να πούµε πως, για τη Βρετανία, το γαλλικό κοινωνικό κίνηµα έχει κάτι το εξωγήινο. Ιδιαίτερα επειδή το αντικείµενό του – η µεταρρύθµιση των συντάξεων – ουδέποτε έχει προκαλέσει πολεµική από την άλλη πλευρά της Μάγχης, παρ’ όλο που «τα είκοσι τελευταία χρόνια, οι Βρετανοί έχασαν κάθε είδους εγγυήσεις σχετικά µε τη σύνταξή τους», εκτιµά ο Ανταµ Μάρσαλ του βρετανικού Εµπορικού Επιµελητηρίου. Εξάλλου η πρόσφατη ανακοίνωση για αύξηση της ηλικίας συνταξιοδότησης στα 66 χρόνια έως το 2020, αντί των 56 ετών για τους άνδρες και των 60 ετών για τις γυναίκες που ισχύουν σήµερα, δεν προκάλεσε συζήτηση.

Ουδείς στη Βρετανία, ούτε καν τα συνδικάτα, φαντάζεται ότι η Αλβιώνα µπορεί να αντιµετωπίσει ευρεία κοινωνική αµφισβήτηση.

Και αυτό παρά την άνευ προηγουµένου µετά τον Β’ Παγκόσµιο Πόλεµο θεραπεία λιτότητας που υποσχέθηκε η κυβέρνηση του Ντέιβιντ Κάµερον. Από τώρα ώς το 2015 θα απολυθούν 490.000 µισθωτοί του δηµόσιου τοµέα (σε σύνολο 6 εκατοµµυρίων). Για τους άλλους, προβλέπονται στο ίδιο διάστηµα πάγωµα µισθών και αύξηση των συνεισφορών για τη σύνταξη. Για το κράτος πρόνοιας προβλέπονται ακρωτηριασµοί… 500 διαδηλωτές. Την Τετάρτη 20 Οκτωβρίου, αφού η κυβέρνηση ανακοίνωσε τις λεπτοµέρειες για τις προβλεπόµενες δηµοσιονοµικές περικοπές ύψους 81 δισεκατοµµυρίων στερλινών (91 δισεκατοµµύρια ευρώ), µόνο 500 άνθρωποι συγκεντρώθηκαν µπροστά στην Ντάουνινγκ Στριτ για να διαδηλώσουν τη δυσαρέσκειά τους. Προς το παρόν, η πλειονότητα των Βρετανών κρίνει αναπόφευκτη τη λιτότητα που προαναγγέλλεται. Σύµφωνα µε µια δηµοσκόπηση, 58% εξ αυτών δεν βλέπουν εναλλακτική λύση από το σχέδιο του κ. Κάµερον. Και υποστηρίζουν τα µέτρα που ελήφθησαν «µε δύο εξαιρέσεις», σχολιάζει ο Πίτερ Κέλνερ, ο επικεφαλής της ΥouGov που πραγµατοποίησε τη δηµοσκόπηση: την απόφαση να τιµωρούνται οι µικροκακοποιοί περισσότερο µε κοινωνική εργασία παρά µε ποινές φυλάκισης και την αύξηση των εισιτηρίων των τρένων.

Για τον κ. Κέλνερ, η κυβέρνηση συνασπισµού συντηρητικών και φιλελεύθερων δηµοκρατών, που εξελέγη τον Μάιο, έχει ένα µεγάλο ατού:

δεν θεωρείται υπεύθυνη για την κρίση και τον εκτροχιασµό των δηµόσιων οικονοµικών που ακολούθησε, καθώς η ευθύνη γι’ αυτό επιρρίπτεται στο Νέο Εργατικό Κόµµα του Γκόρντον Μπράουν. «Ο Νικολά Σαρκοζί, ο οποίος είναι πρόεδρος εδώ και τριάµισι χρόνια, φέρει µέρος της ευθύνης στα µάτια της κοινής γνώµης», συνεχίζει ο Κέλνερ. «Εµείς είχαµε Θάτσερ». Εντούτοις, προειδοποιεί, η δηµοτικότητα του κ. Κάµερον θα µειωθεί στον βαθµό που θα εφαρµόζονται οι περικοπές. Οµως ο δηµοσκόπος σε καµιά περίπτωση δεν προβλέπει «εξέγερση των πολιτών», όπως στη Γαλλία. «Δεν έχουµε την ίδια κουλτούρα. Στη Γαλλία πήρατε τη Βαστίλλη ενώ δεν είχε παρά επτά φυλακισµένους», εξηγεί. «Ουδέποτε κάναµε κάτι παρόµοιο». Και έπειτα, προσθέτει, «εµείς είχαµε τη Μάργκαρετ Θάτσερ, ενώ εσείς όχι». Η Σιδηρά Κυρία καταστρατήγησε το δικαίωµα στην απεργία που ήταν ήδη περιορισµένο. Από το 1979 ώς το 1990, θέσπισε πέντε νόµους για να το περιορίσει ακόµη περισσότερο. Ο διάδοχός της, ο Τζον Μέιτζορ, πρόσθεσε άλλους δύο.

Η συνέπεια είναι ότι στη Βρετανία ουδείς µπορεί να απεργήσει για πολιτικό λόγο, ούτε για να εκφράσει την αλληλεγγύη του προς τη µία ή την άλλη κατηγορία εργαζοµένων. Για να απεργήσεις, το µόνο που µπορείς να επικαλεστείς είναι οι συνθήκες εργασίας σου. Και ακόµη κι έτσι, για µια απεργιακή κινητοποίηση απαιτείται µακρά διαδικασία, στη διάρκεια της οποίας οι εργοδότες µπορούν να παραπέµψουν το θέµα στη δικαιοσύνη και να τη σταµατήσουν. «Στη Βρετανία, το δικαίωµα στην απεργία είναι περισσότερο περιορισµένο απ’ όλες τις αναπτυγµένες χώρες», εξηγεί ο Κιθ Γιούινγκ, καθηγητής Δικαίου στο Κing’s College.

Οι φοιτητές. Αλλη βρετανική ιδιαιτερότητα, λέει ο Σαµ Γιάνγκερ, ο πρόεδρος της Επιτροπής Φιλανθρωπίας στην οποία συµµετέχουν οι περισσότερες βρετανικές φιλανθρωπικές οργανώσεις, είναι ότι «στη χώρα αυτή δεν υπάρχει φοιτητικός ριζοσπαστισµός». Ο Γιάνγκερ θυµάται την πρώτη χρονιά του στην Οξφόρδη, µερικούς µήνες µετά τον Μάη του ‘68. «Ηµασταν πολύ υπερήφανοι επειδή είχαµε καταλάβει ένα κτίριο του πανεπιστηµίου», αφηγείται, «όµως όταν µας ζήτησαν έπειτα από µια εβδοµάδα να αποχωρήσουµε, το κάναµε αµέσως».


Καζάνι που σιγοβράζει η γερµανική κοινωνία
LΕ ΜΟΝDΕ , Του FRΕDΕRΙC LΕΜΑΙΤRΕ

Στη Γερµανία, µια χώρα όπου κυρίως το Σοσιαλδηµοκρατικό Κόµµα (SΡD) ήταν εκείνο που αποφάσισε να ανεβάσει τα όρια ηλικίας για πλήρη συνταξιοδότηση από τα 65 στα 67 χρόνια, σταδιακά από το 2012 ώς το 2029, ο αγώνας των γάλλων διαδηλωτών δεν είναι πολύ κατανοητός. Εντούτοις, το εν λόγω µέτρο το οποίο ψηφίστηκε το 2007 από το SΡD και τους Χριστιανοδηµοκράτες της CDU αµφισβητείται.

Οι σηµερινοί ηγέτες του SΡD αποφάσισαν να το θέσουν σε εφαρµογή από το 2015 και κυρίως να το συνδέσουν µε την αύξηση του αριθµού των εργαζοµένων άνω των 60. Ωστόσο, η οµοφωνία διαλύεται. Ο πρόεδρος της Χριστιανοκοινωνικής Ενωσης (CSU) Χορστ Ζεεχόφερ θεωρεί πλέον, όπως και το SΡD, ότι δεν έχει νόηµα να καθυστερείς την ηλικία συνταξιοδότησης όταν οι εξηντάρηδες δεν έχουν πλέον δουλειά.

Ούτε η αντιδιαστολή της φρόνιµης Γερµανίας µε την ανυπότακτη Γαλλία έχει νόηµα. Το δείχνει η αντίθεση των Γερµανών στην ανακαίνιση του σιδηροδροµικού σταθµού της Στουτγάρδης. Εδώ και εβδοµάδες, δεκάδες χιλιάδες οικολόγοι και πολίτες εµποδίζουν τις εργασίες. Στη Γερµανία, η σύγκρουση αυτή σηµατοδοτεί την αφύπνιση του πληθυσµού απέναντι σε πολιτικές αποφάσεις των οποίων αµφισβητεί τη νοµιµότητα.