Σύγκρουση µανδαρίνων για το τιµόνι της Κίνας

Οταν ο κινέζος πρωθυπουργός Γουέν Τζιαµπάο µιλούσε τον Αύγουστο για «πολιτική µεταρρύθµιση», ανακοίνωνε ουσιαστικά στον κόσµο ότι η µάχη για την εξουσία στο Κ.Κ. Κίνας έχει αρχίσει. Τόσο αυτό όσο και η ανοικτή επιστολή 23 βετεράνων του κόµµατος που ζητούν «ελευθερία της έκφρασης» δείχνουν ότι κάτι αλλάζει στη χώρα του Μάο.

Οι 23 «γέρικες αλεπούδες» του κόµµατος, οι περισσότεροι εκ των οποίων έχουν περάσει τα 90, διαθέτουν µεγάλη πείρα και γνωρίζουν πολύ καλά ότι λόγω της ηλικίας τους και των θέσεων στις οποίες είχαν υπηρετήσει, κανείς δεν πρόκειται να τους τιµωρήσει. Παρ’ ότι είχαν υπογράψει την 1η Οκτωβρίου την επιστολή, στην οποία ανέφεραν ότι «δεν υπάρχουν πια ταµπού, οι κινέζοι πολίτες έχουν το δικαίωµα να γνωρίζουν τα σφάλµατα του κυβερνώντος κόµµατος», περίµεναν την κατάλληλη στιγµή να την δηµοσιοποιήσουν. Και το έκαναν την Τετάρτη, λίγες ηµέρες αφότου ανακοινώθηκε η βράβευση µε το Νοµπέλ Ειρήνης του κινέζου διαφωνούντος Λου Σιαοµπό, που βρίσκεται στη φυλακή εδώ και δύο χρόνια, αλλά και δύο ηµέρες πριν αρχίσει η ετήσια ολοµέλεια της Κεντρικής Επιτροπής του Κ.Κ. στην οποία θα συζητηθεί η πολιτική που θα ακολουθήσει η χώρα τα επόµενα χρόνια. Στην τετραήµερη συνεδρίαση των 371 µελών της Κ.Ε.

που άρχισε χθες στο Πεκίνο θα εγκριθεί το πενταετές οικονοµικό πλάνο για την περίοδο 2011-2015. Ταυτόχρονα όµως θα ξεκινήσει η ιδιαίτερα εύθραυστη διαδικασία προετοιµασίας της επόµενης γενιάς ηγετών που θα αναλάβουν τα ηνία της χώρας το 2012, όταν ο πρωθυπουργός Γουέν Τζιαµπάο και αρκετοί άλλοι από το εννεαµελές Πολιτικό Γραφείο αναµένεται να αποχωρήσουν.

Για µια ηγεσία που προσπαθεί πάση θυσία να δείξει ενιαίο µέτωπο καθώς διαχειρίζεται µια κοινωνία που αλλάζει µε τόσο γοργούς ρυθµούς, το αυγουστιάτικο σχόλιο του πρωθυπουργού Γουέν για την ανάγκη πολιτικών µεταρρυθµίσεων είναι άνευ προηγουµένου, τουλάχιστον τα τελευταία 20 χρόνια. Και µάλιστα δεν ήταν το µοναδικό. Εχει κάνει τουλάχιστον άλλες 8 παρόµοιες δηµόσιες αναφορές τον τελευταίο καιρό, σχεδόν καµία όµως δεν έφθασε στον Τύπο της χώρας του, γεγονός που όπως ανέφεραν οι 23 βετεράνοι δείχνει την παντοδυναµία του µηχανισµού λογοκρισίας σε µια χώρα όπου «ούτε ο πρωθυπουργός δεν έχει ελευθερία έκφρασης».

Βέβαια, ο κινέζος πρωθυπουργός δεν έχει στο µυαλό του αλλαγές δυτικού τύπου. Οι αναλυτές θεωρούν ότι υπονοεί µεταρρυθµίσεις όπως πιο ελεύθερες εκλογές µέσα στο κόµµα και λίγο µεγαλύτερη ανεξαρτησία στα δικαστήρια της χώρας. Είναι άγνωστο εάν όλα αυτά συζητιόνται τούτη την ώρα στην ολοµέλεια της Κεντρικής Επιτροπής στο ξενοδοχείο Ζιγκξί ή στους διαδρόµους του Μεγάρου του Λαού όπου άλλωστε γίνονται και οι περισσότερες ζυµώσεις, κυρίως για το θέµα της ηγεσίας. Και αυτό διότι λίγες θέσεις έχουν “κλείσει”, µε τις πιο πολλές να αποτελούν αντικείµενο αντιπαράθεσης όχι µόνο ιδεολογικής αλλά και προσωπικής, καθώς φαίνεται ότι η πόλωση στο εσωτερικό της ηγεσίας γίνεται όλο και πιο έντονη.

Ολοι πάντως ασχολούνται µε το εάν ο αντιπρόεδρος της Κίνας Ξι Τζινµπίνγκ θα ορισθεί αντιπρόεδρος της Κεντρικής Στρατιωτικής Επιτροπής, µια θέση που ο 57 χρονος Ξι χρειάζεται στο βιογραφικό του προκειµένου να διαδεχθεί τον πρόεδρο της χώρας Χου Τζιντάο – η υγεία του οποίου δεν είναι σε καλή κατάσταση – στην ηγεσία του κόµµατος. Ετσι, το 2012, όταν έρθει η ώρα της αλλαγής φρουράς στα ανώτατα κλιµάκια, ο Ξι, που δεν φαίνεται να συντάσσεται µε τις απόψεις του πρωθυπουργού Γουέν, θα είναι ο πιο ισχυρός.

Μέχρι τότε, όµως, είναι βέβαιο ότι θα παρακολουθήσουµε µια σύγκρουση κορυφής στην πιο γοργά αναπτυσσόµενη χώρα του κόσµου.

Παράλληλα µε το νέο οικονοµικό πλάνο θα αρχίσει και η διαδικασία για τη διαδοχή της ηγεσίας το 2012

Μιλάει ανοιχτά για «αναγκαίες πολιτικές µεταρρυθµίσεις»

Ο 68χρονος Γουέν Τζιαµπάο, που επισκέφθηκε πρόσφατα τη χώρα µας και υπέγραψε 11 συµφωνίες µε την ελληνική κυβέρνηση, είναι πρωθυπουργός της Κίνας από το 2003. Η πρώτη δηµόσια νύξη για την προώθηση µεταρρυθµίσεων έγινε τον Απρίλιο όταν σε άρθρο του επαίνεσε τον Χου Γιαοµπάνγκ, µεταρρυθµιστή ηγέτη του κόµµατος που είχε εκδιωχθεί από τους συντηρητικούς το 1987 και ο θάνατος του οποίου συνέβαλε στην εκδήλωση του κινήµατος των δηµοκρατικών φοιτητών στην Πλατεία Τιενανµέν το 1989. Ενας άλλος από τους πολιτικούς του µέντορες ήταν ο Ζάο Ζιγιάνγκ, πρωθυπουργός της Κίνας εκείνη την περίοδο που αποµακρύνθηκε από την εξουσία επειδή αρνήθηκε να καταστείλει τις διαδηλώσεις και τέθηκε σε κατ’ οίκον περιορισµό για τα επόµενα 15 χρόνια έως τον θάνατό του το 2005. Εκσυγχρονισµός. Λίγο αργότερα, στην οµιλία του τον Αύγουστο στο Σενζέν, ο Γουέν Τζιαµπάο ανέφερε: «Χωρίς την εγγύηση της πολιτικής µεταρρύθµισης, οι καρποί της οικονοµικής µεταρρύθµισης θα χαθούν και ο στόχος του εκσυγχρονισµού δεν θα υλοποιηθεί». Αυτά τα σχόλια επαναλήφθηκαν σε συνεντεύξεις που έδωσε πριν από λίγες ηµέρες στο CΝΝ και στο περιοδικό «Τime»: «Η ελευθερία της έκφρασης είναι απαραίτητη σε οποιαδήποτε χώρα», τόνισε. «Δεν αρκεί όµως µόνο αυτό. Είναι σηµαντικό να δηµιουργήσουµε τις συνθήκες που θα επιτρέψουν στους 1,3 δισεκατοµµύρια πολίτες µας να ασκήσουν κριτική στο έργο της κυβέρνησης». Συνόψισε µάλιστα τα πολιτικά του ιδανικά σε τέσσερις προτάσεις: «Να διάγει ο κάθε πολίτης µια ευτυχισµένη ζωή µε αξιοπρέπεια. Να αισθάνονται όλοι ασφαλείς. Να υπάρχει ισότητα και δικαιοσύνη στην κοινωνία. Και ο καθένας να κοιτά µε εµπιστοσύνη το µέλλον». «Λανθασµένες αντιλήψεις».
Η αντίδραση στις δηλώσεις του κινέζου πρωθυπουργού, που ταξιδεύει έχοντας µαζί του το βιβλίο του Ανταµ Σµιθ «Η θεωρία των ηθικών αισθηµάτων» και τους «Στοχασµούς» του Μάρκου Αυρήλιου, δεν άργησε να έρθει διά στόµατος Ζου Γιονγκάνγκ, συντηρητικού µέλος του Πολίτµπιρο, αρµόδιου για τον νόµο και την τάξη:«Κάποιοι, επηρεασµένοι από λανθασµένες δυτικές πολιτικές αντιλήψεις, ενίοτε χρησιµοποιούν εκφράσεις που δεν συνάδουν µε τη µαρξιστική θεωρία». Ο Γουέν, πάντως, εµµένει επικαλούµενος ένα παλιό κινέζικο ρητό: «Οπως τα κύµατα του ποταµού Γιανγκτσέ προχωρούν ασταµάτητα, έτσι και η νέα γενιά θα ξεπεράσει την παλιά ό,τι κι αν γίνει. Οι επιθυµίες του λαού δεν µπορούν να εµποδιστούν. Οσοι πάνε µαζί τους θα θριαµβεύσουν, όσοι εναντιωθούν θα αποτύχουν».