Καµινάδες µεθανίου στα βάθη του Ατλαντικού

Υποθαλάσσιες καµινάδες που εκλύουν υδροθερµικά ρευστά µε θερµοκρασία έως 300 βαθµούς Κελσίου ανακάλυψαν στη µεσοωκεάνια ράχη του Ατλαντικού επιστήµονες από τη Γερµανία.

Οι καµινάδες αυτές, που επιστηµονικά ονοµάζονται υδροθερµικοί πόροι, έχουν ύψος µέχρι ένα µέτρο και εντοπίστηκαν σε µια περιοχή του πυθµένα του ωκεανού όπου κανείς δεν πίστευε ότι µπορεί να υπάρχουν. Οι επιστήµονες απο το Κέντρο Επιστηµών Θαλάσσιου Περιβάλλοντος ΜΑRUΜ και το Ινστιτούτο Θαλάσσιας Μικροβιολογίας του ερευνητικού Ιδρύµατος Μαξ Πλανκ χρησιµοποίησαν ένα εξελιγµένο ηχοβολιστικό µηχάνηµα πολλαπλής δέσµης που αποτυπώνει µε µεγάλη λεπτοµέρεια τη στήλη του νερού πάνω από τον πυθµένα.

Στη θαλάσσια περιοχή 500 χιλιόµετρα νοτιοδυτικά των Αζορών και σε βάθος 1.000 µέτρων οι ειδικοί διαπίστωσαν την ύπαρξη φυσαλλίδων και όταν κατέβασαν υποβρύχιο ροµπότ εντόπισαν τις καµινάδες. Η δρ Νικόλ Ντουµπιλιέρ, υπεύθυνη της ερευνητικής αποστολής, ανέφερε ότι από τους υδροθερµικούς πόρους εκλύζουν µεγάλες ποσότητες µεθανίου – θεωρείται δυνητικά αέριο του θερµοκηπίου – χωρίς όµως να µπορεί να εξηγηθεί πού οφείλεται αυτό. Απο την άλλη, η ύπαρξη αυτών των καµινάδων και ίσως ακόµη περισσότερων που δεν έχουν ανακαλυφθεί µπορεί να εξηγεί τα αποθέµατα θερµότητας που κρύβουν µέσα τους οι ωκεανοί. Οι µεσοωκεάνιες ράχες δηµιουργούνται στις περιοχές όπου οι λιθοσφαιρικές πλάκες αποµακρύνονται µεταξύ τους.

Ο θερµός µανδύας που αναδύεται για να αναπληρώσει το κενό απο την αποµάκρυνση των πλακών σχηµατίζει τις ράχες που ορθώνονται ως κορυφογραµµές. Οι καµινάδες δηµιουργούνται όταν το θαλασσινό νερό διηθείται προς τα κάτω µέσω σχισµών στον πυθµένα όπου θερµαίνεται από τα υποκείµενα πετρώµατα. Εκεί συναντά βασαλτικά πετρώµατα και τα «ξεπλένει», µε αποτέλεσµα να εµπλουτίζεται σε µέταλλα. Στη συνέχεια αναβλύζει ξανά µέσα από τις καµινάδες µαζί µε αέρια.