Μπορούμε να πάμε και στη Χάγη αν συνεννοηθούμε για το Αιγαίο

Αν η Ελλάδα και η Τουρκία φθάσουν σε συνεννόηση για την ανάγκη να έχουν μερίδιο στο Αιγαίο με τρόπο «που καμιά από τις δύο χώρες δεν θα λειτουργεί εις βάρος της άλλης», τότε «θα μπορούσαμε να πάμε και στο Δικαστήριο της Χάγης» λέει στη συνέντευξή του στα «ΝΕΑ» ο Ιμπραήμ Καλίν, ο βασικός σύμβουλος εξωτερικής πολιτικής του Ταγίπ Ερντογάν.

Πιστεύει μάλιστα ότι ένα μέρος των διμερών προβλημάτων οφείλεται στο γεγονός ότι «Ελληνες και Τούρκοι μοιάζουμε πολύ»… Ο Ιμπραήμ Καλίν διαδέχθηκε δίπλα στον Ερντογάν τον Αχμέτ Νταβούτογλου, όταν ο δεύτερος υπουργοποιήθηκε και τέθηκε επικεφαλής της Υπηρεσίας Δημόσιας Διπλωματίας που συνεστήθη τον Απρίλιο του 2010. Γνώστης του δυτικού πολιτισμού, πολιτικά φιλελεύθερος, κοινωνικά και θρησκευτικά συντηρητικός, ο Καλίν είναι γνήσιος εκπρόσωπος της νέας ελίτ που διαμορφώνει την πολιτική στην Τουρκία. «ΤΑ ΝΕΑ» συνάντησαν τον μειλίχιο 40άρη κατά το σύντομο πέρασμά του από την Αθήνα.

Ο μουσουλμάνος διανοούμενος μιλά με ενθουσιασμό για τη νέα εποχή στην οποία έχει εισέλθει η Τουρκία. «Εχουμε αποκτήσει μια νέα αυτοπεποίθηση. Αυτή μας λέει ότι δεν υπάρχει πρόβλημα που να μην μπορούμε να λύσουμε. Ανοίξαμε το Κουρδικό, το Αρμενικό, βελτιώνουμε τις σχέσεις μας με την Ελλάδα. Είμαστε η 16η μεγαλύτερη οικονομία του κόσμου, έχουμε ανεπτυγμένη κοινωνία των πολιτών και είμαστε σημαντικός περιφερειακός παίκτης» λέει.

Νοσταλγία για την
Αυτοκρατορία. Παραδέχεται ότι στη χώρα του υπάρχει νοσταλγία για την Οθωμανική Αυτοκρατορία αλλά αυτό συμβαίνει, όπως σημειώνει, επειδή «η τουρκική κοινωνία συμφιλιώνεται με την ιστορία της, καθώς μέχρι πρόσφατα υπήρχε η αντίληψη ότι η οθωμανική περίοδος δεν εκπροσωπούσε την κοινωνία».

Τα πράγματα έχουν αλλάξει, υποστηρίζει:

«Δεν τα βλέπουμε πια από ευρωκεντρική άποψη, αλλά από την πλευρά της παγκόσμιας ιστορίας, όπου όλοι, συμπεριλαμβανομένων των Οθωμανών, έχουν συνεισφέρει, με καλό τρόπο, ακόμη και με λάθη. Στη γεωγραφία από την οποία πέρασαν οι Οθωμανοί, δημιουργήθηκε και μια γεωγραφία πολιτισμικών, θρησκευτικών ιδιαιτεροτήτων και κοινών χαρακτηριστικών.

Πιστεύω πως ένα μέρος του προβλήματος ανάμεσα στην Ελλάδα και την Τουρκία είναι ότι μοιάζουμε πολύ. Συνδεόμαστε με τον ίδιο τρόπο. Βλέπουμε τον κόσμο με τον ίδιο τρόπο. Σήμερα πιστεύουμε ότι αυτό είναι πλεονέκτημα».

Φέρνει δε ως παράδειγμα το γεγονός ότι η Τουρκία αλλάζει την αντίληψη τού τι συ νιστά απειλή- σύμφωνα με το νέο έγγραφο Εθνικής Ασφάλειας, οι γειτονικές χώρες, συμπεριλαμβανομένης της Ελλάδας, δεν ορίζονται πια ως «εξωτερική απειλή». «Οταν υπάρχει η πολιτική βούληση, τότε τα τεχνικά ζητήματα μπορούν να λυθούν εύκολα» σημειώνει για το Αιγαίο, ενώ ερωτηθείς για όσα είπε ο Αμπντουλάχ Γκιουλ στη Γενική Συνέλευση του ΟΗΕ (ότι οι διαφορές στο Αιγαίο μπορούν να λυθούν με σεβασμό στο διεθνές δίκαιο) επισημαίνει: «Μόλις η Ελλάδα και η Τουρκία φθάσουν σε συνεννόηση για την ανάγκη να μοιραστούμε το Αιγαίο με τρόπο που η μία χώρα δεν θα λειτουργεί εις βάρος της άλλης- και η Ελλάδα δεν πρέπει να κάνει αυτό το λάθος- θα έχουν και οι δύο χώρες αμοιβαίο όφελος. Οταν φθάσουμε σε αυτό το σημείο, μπορούμε να πάμε στο Δικαστήριο της Χάγης. Αυτή θα είναι μια νέα σελίδα στην ιστορία του Αιγαίου και της Ανατολικής Μεσογείου».

Για το casus belli. Και το casus belli; Γιατί δεν απαλείφεται; Ο Καλίν ισχυρίζεται ότι η απόφαση που έλαβε το 1995 η Μεγάλη Τουρκική Εθνοσυνέλευση δεν είναι απειλή πολέμου, αλλά «η αντίδραση σε μια δράση που ήταν η απόφαση της ελληνικής Βουλής για επέκταση των ελληνικών χωρικών υδάτων στα 12 ναυτικά μίλια». Εκτιμά πάντως ότι μπορεί να αρθεί: «Αν κάνουμε ταυτόχρονα βήματα και διατηρηθεί η σημερινή ατμόσφαιρα, μπορεί να λυθεί. Δεν ήταν απειλή πολέμου, αλλά η απάντηση σε μια υποτιθέμενη κλιμάκωση της έντασης ανάμεσα στις δύο χώρες. Τεχνικά, δεν υπάρχει ζήτημα, γι΄ αυτό και πρέπει να συνεχίσουμε να υποστηρίζουμε αυτήν τη θετική ατζέντα».

Τι θα έλεγε σε όσους υποστηρίζουν ότι η Τουρκία απομακρύνεται από τη Δύση; «Θέλουμε να γίνουμε πλήρες μέλος της Ε.Ε. Απλώς, δεν σκεφτόμαστε πια με όρους ταυτοτήτων που αποκλείουν η μία την άλλη. Γιατί δεν μπορούμε να είμαστε και τα δύο; Για μας η Ενωση είναι στρατηγικός στόχος και δεν βλέπουμε να αντιτίθεται στις σχέσεις μας με άλλους, όπως η Ρωσία, τα Βαλκάνια, την ίδια ώρα που θεωρούμε σημαντική τη σχέση μας με τις ΗΠΑ» απαντά ενώ απορρίπτει τις επικρίσεις περί «νεο-οθωμανικής» ιμπεριαλιστικής στρατηγικής. Οπως λέει: «Είναι μια διαδικασία αμοιβαίας εμπλοκής, όπου όλα τα εμπλεκόμενα μέρη έχουν όφελος. Η εξωτερική μας πολιτική δεν είναι πια προσανατολισμένη στην κρίση αλλά στο όραμα. Η προοπτική μας για το όραμα της περιοχής εξαρτάται από τη συμμετοχή των άλλων. Δεν ορμάμε σε καμιά κατάσταση αν δεν μας έχουν προσκαλέσει».

«Η Χάλκη θα ανοίξει σύντομα». Ο Ι. Καλίν έχει δραστηριοποιηθεί έντονα σε θέματα ισλαμικής φιλοσοφίας και διαλόγου των πολιτισμών και των θρησκειών. Εχει γράψει το βιβλίο «Ισλάμ και Δύση (θα κυκλοφορήσει στα ελληνικά από τις Εκδόσεις Παπαζήση) στο οποίο υποστηρίζει ότι μπορεί να υπάρξει συνύπαρξη μεταξύ των δύο πολιτισμών. Δεν βρίσκει, ωστόσο, ενοχλητικό το γεγονός ότι η Θεολογική Σχολή της Χάλκης παραμένει κλειστή με νομικά προσχήματα από την πλευρά του τουρκικού κράτους; «Κατ΄ αρχάς, δεν είμαστε εναντίον της ελληνορθόδοξης μειονότητας, αντίθετα αναγνωρίζουμε την αξία της και είναι πολύ σημαντικό να μην υπάρχουν διακρίσεις εναντίον τους». Επισημαίνει παρ΄ όλα αυτά την ανάγκη «να προετοιμάσουμε το έδαφος για να υπάρξει περισσότερη εμπιστοσύνη και να φτάσουμε σε ένα σημείο που θα μπορούμε να λύσουμε το ζήτημα με πρακτικούς όρους. Τότε θα λυθεί. Το ζήτημα είναι και νομικό, γιατί δεν έχει υπάρξει προηγούμενο Θεολογικής Σχολής που θα μπορούσε να λειτουργήσει αυτόνομα. Δεν μπορώ να σας ορίσω τον χρόνο αλλά πιστεύω ότι θα φτάσουμε εκεί σύντομα κι έχουμε τη θέληση να το κάνουμε».

«Μέρος των διμερών προβλημάτων οφείλεται στο γεγονός πως Ελληνες και Τούρκοι μοιάζουμε πολύ»

Ποιος είναι ο Ιμπραήμ Καλίν

Σπούδασε στο Τμήμα Ιστορίας του Πανεπιστημίου της Κωνσταντινούπολης, συνέχισε με μεταπτυχιακές σπουδές στη συγκριτική φιλοσοφία στο Διεθνές Ισλαμικό Πανεπιστήμιο της Μαλαισίας και απέκτησε διδακτορικό στις ανθρωπιστικές επιστήμες και τη φιλοσοφία από το Πανεπιστήμιο Τζορτζ Ουάσιγκτον στις ΗΠΑ. Εκτός από τουρκικά, αγγλικά και γαλλικά, γνωρίζει την οθωμανική, αραβική και περσική γλώσσα. Το 2005 επέστρεψε στην Αγκυρα από τις ΗΠΑ όπου δίδασκε και ίδρυσε το Ινστιτούτο Πολιτικών, Οικονομικών και Κοινωνικών Ερευνών (SΕΤΑ).