Τριγμοί στην αυτοκρατορία Σαουίρις

Με την αναμενόμενη συγχώνευση της ρωσικής εταιρείας κινητής τηλεφωνίας VimpelCom με τις εταιρείες Οrascom και Wind Ιταλίας, ιδιοκτησίας του Ναγκίμπ Σαουίρις, ο αιγύπτιος επιχειρηματίας βγαίνει από τα οικονομικά του αδιέξοδα, διασώζει σημαντικό μέρος της επιχειρηματικής αυτοκρατορίας του και ταυτόχρονα παραμένει ένας από τους ισχυρούς παίκτες της παγκόσμιας τηλεπικοινωνιακής αγοράς.

Στη νέα εταιρεία που δημιουργείται, η οποία θα είναι η πέμπτη μεγαλύτερη στον κόσμο με τζίρο περί τα 21 δισ. ευρώ, ο Σαουίρις θα κατέχει 20% των μετοχών και θα συμμετέχει στο 11μελές Διοικητικό Συμβούλιο με δύο συμβούλους της επιλογής του.

Ο Σαουίρις θα πάρει 6,5 δισ. δολάρια, από τα οποία 2 δισ. δολάρια σε μετρητά και τα υπόλοιπα με ανταλλαγή μετοχών. Σημειώνεται ότι ιδιοκτήτες της VimpelCom είναι η Αlfa Group του ρώσου μεγιστάνα Μίχαελ Φρίντμαν και η νορβηγική τηλεπικοινωνιακή εταιρεία Τelenor.

Ομιλος αξίας 25 δισ. δολαρίων
Ενα από τα προβλήματα για να ολοκληρωθεί η συμφωνία είναι η θυγατρική της Οrascom στην Αλγερία, η Djezzy, καθώς η κυβέρνηση της χώρας επιθυμεί να προχωρήσει στην κρατικοποίησή της, ενώ έχει εξαπολύσει επίθεση εναντίον της φορτώνοντάς τη με φορολογικές επιβαρύνσεις αρκετών εκατοντάδων εκατ. δολαρίων. Πάντως, πολιτικοί αναλυτές υποστηρίζουν ότι πιθανώς το εμπόδιο αυτό θα ξεπεραστεί, δεδομένης και της επίσημης επίσκεψη του ρώσου προέδρου Ντμίτρι Μεντβέντεφ στην Αλγερία. Η συγχώνευση των δύο εταιρειών με τη VimpelCom δημιουργεί τον πέμπτο μεγαλύτερο όμιλο παροχής υπηρεσιών κινητής τηλεφωνίας παγκοσμίως, με την αξία του να ξεπερνά τα 25 δισ. δολάρια. Παράλληλα η ρωσική εταιρεία θα αποκτήσει πρόσβαση σε αγορές της Μ. Ανατολής αλλά και της Αφρικής. Το 1998, οι Νορβηγοί απέκτησαν μετοχική παρουσία στη Vimpel Communications. Ο βασικός μέτοχος της Vimpel ήταν ο ρωσικός όμιλος πετρελαίου και τηλεπικοινωνιών Αlfa Group του μεγιστάνα Μ. Φρίντμαν. Ο επιχειρηματικός πόλεμος που ξέσπασε πριν από έξι χρόνια μεταξύ των δύο συνεταίρων με αφορμή την είσοδο τον Νορβηγών στην ουκρανική αγορά, όπου η Αlfa Group είχε ήδη παρουσία, οδήγησε σε ανελέητους δικαστικούς αγώνες με αλληλοπροσφυγές από τη Σιβηρία μέχρι τη Νέα Υόρκη. Το 2009 και έπειτα από παρέμβαση του Βλαντίμιρ Πούτιν, ο εμφύλιος πόλεμος ανάμεσα στους δύο μετόχους της VimpelCom έληξε. Τelenor και Αlfa Group συμφώνησαν να συγχωνεύσουν τις μονάδες τους VimpelCom στη Ρωσία και Κyivstar στην Ουκρανία δημιουργώντας τη VimpelCom, έναν γίγαντα αξία άνω των 23 δισ. δολαρίων και με περισσότερους από 85 εκατ. συνδρομητές.

Από την επίθεση, στην άμυνα
Πριν από την κρίση ο αιγύπτιος επιχειρηματίας έχοντας ως ορμητήριο το στρατηγείο του οικογενειακού ομίλου, έναν ουρανοξύστη που δεσπόζει στην πόλη του Καΐρου, ξεκίνησε μια χωρίς όρια επιθετική πολιτική διείσδυσης στις τηλεπικοινωνιακές αγορές αναδυόμενων χωρών (Αλγερία, Πακιστάν και αλλού), ενώ το 2005 μπήκε και στην τηλεπικοινωνιακή αγορά της Ευρώπης εξαγοράζοντας την ιταλική Wind και στη συνέχεια τις ελληνικές εταιρείες ΤΙΜ, Q Τelecom και την Τellas που ανήκε και στη ΔΕΗ.

Κάποιες από τις εξαγορές του όμως στον κλάδο των τηλεπικοινωνιών- όλες έγιναν με τραπεζικό δανεισμό- τον γονάτισαν οικονομικά. Ετσι, το όνειρο του αιγύπτιου επιχειρηματία να αναδείξει τη Weather Ηolding μεγαλύτερη εταιρεία κινητής τηλεφωνίας της Μεσογείου απέτυχε παταγωδώς. Η αποτυχία αυτή συνδέεται και με το γεγονός ότι το κόστος εξαγοράς της Wind από τον ιταλικό όμιλο της Εnel- 12 δισ. ευρώ- δεν μπόρεσε ποτέ να το αποσβέσει. Λέγεται ότι όταν ίδρυε τις εταιρείες του στις αναδυόμενες αγορές μέσω της μητρικής Οrascom, οι νέοι συνδρομητές που κέρδιζαν οι εταιρείες του έφταναν τους 100.000 σε ημερήσια βάση.

Τολμηρός επιχειρηματίας
Το πόσο τολμηρός επιχειρηματίας είναι ο Σαουίρις, φαίνεται και από το γεγονός ότι ήταν ένας από τους πρώτους ξένους επιχειρηματίες που… προσγειώθηκαν στο κατεστραμμένο Ιράκ αμέσως μετά τη νίκη των αμερικανικών στρατευμάτων. Ιδρυσε τηλεπικοινωνιακή εταιρεία την οποία πούλησε αργότερα σε πενταπλάσια τιμή. Πέρυσι ο Σαουίρις, παρά τις καλές σχέσεις του με τους Αμερικανούς, έστησε εταιρεία τηλεπικοινωνιών και στη Βόρεια Κορέα.

Ο όμιλος Οrascom που ίδρυσε ο γεννημένος στην Ιταλία Ονσι Σαουίρις, πατέρας του Ναγκίμπ, δραστηριοποιείται στις κατασκευές, τις τηλεπικοινωνίες και τον τουρισμό και έχει ισχυρή παρουσία στον ευρύτερο χώρο της Μέσης Ανατολής και της Βόρειας Αφρικής. Στους 1.000 πλουσιότερους επιχειρηματίες του κόσμου που βρίσκονται στη λίστα του περιοδικού «Forbes» μόνον πέντε είναι Αφρικανοί και οι τέσσερις είναι τα μέλη της οικογένειας Σαουίρις.

Ο 80χρονος Ονσι πλούτισε στην Αίγυπτο μετά τον Πόλεμο, αλλά τα έχασε όλα όταν ανήλθε στην εξουσία ο Νάσερ, οπότε και αναγκάστηκε να αυτοεξοριστεί στη Λιβύη για να ξαναρχίσει τις κατασκευαστικές επιχειρηματικές δραστηριότητές του από το μηδέν. Η αξία του ομίλου υπολογίζεται σε 12 δισ. δολάρια και οι δραστηριότητές του εκτείνονται από το Αφγανιστάν μέχρι τον Ατλαντικό. Το αμερικανικό περιοδικό «Forbes» υπολόγισε πρόσφατα σε 5,2 δισ. δολάρια την περιουσία της οικογένειας, η οποία ελέγχει τα δύο τρίτα της κεφαλαιοποίησης του Χρηματιστηρίου του Καΐρου. Ωστόσο οι καιροί άλλαξαν και η παγκόσμια οικονομική κρίση έριξε κατακόρυφα τις πωλήσεις και τα έσοδα του ομίλου της Οrascom. Η κρίση υποχρέωσε και ένα από τα τρία αδέλφια του να πωλήσει στη Lafarge τσιμεντοβιομηχανία που διέθετε ο όμιλος στην Αίγυπτο.

Στους 1.000
πλουσιότερους επιχειρηματίες του κόσμου του περιοδικού «Forbes» μόνο πέντε είναι Αφρικανοί και οι τέσσερις από αυτούς είναι μέλη της οικογένειας Σαουίρις

Σε αναζήτηση ιδιοκτήτη και η Wind Ελλάς

Στον αέρα βρίσκεται η παρουσία του Ναγκίμπ Σαουίρις στην ελληνική τηλεπικοινωνιακή αγορά, στην οποία μπήκε πριν από μερικά χρόνια εξαγοράζοντας την ΤΙΜ, την Τellas και την Q Τelecom για να τις ενώσει κάτω απο την ομπρέλα της Wind Ελλάς. Η τελευταία σήμερα βρίσκεται σε αναζήτηση αγοραστή.

Οι φιλοδοξίες του αιγύπτιου μεγιστάνα ήταν μεγάλες για την ελληνική τηλεπικοινωνιακή αγορά και όχι μόνο. Μάλιστα δεν είχε κρύψει το ενδιαφέρον του να αγοράσει και μια- μεσαία- ελληνική τράπεζα. Ωστόσο τα σχέδιά του δεν υλοποιήθηκαν για μία σειρά λόγων όπως η παγκόσμια οικονομική κρίση, ο αδυσώπητος ανταγωνισμός αλλά και τα υπέρογκα χρέη που διαμόρφωσε από τις αλλεπάλληλες εξαγορές τηλεπικοινωνιακών εταιρειών.

Οι διαδικασίες για την αλλαγή φρουράς στο ιδιοκτησιακό καθεστώς της Wind Ελλάδος βρίσκονται στην τελική ευθεία και οι έξι μνηστήρες της εταιρείας- μεταξύ των οποίων και ο Σαουίρις – περιμένουν να ανακοινωθεί στις 14 Οκτωβρίου ο νικητής…

Παράλληλα, ο Σαουίρις θα έχει χάσει τον έλεγχο του «αγαπημένου του παιδιού», της Οrascom, που μαζί με την Wind Ιταλίας θα έχει περάσει στον έλεγχο της ρωσικής VimpelCom. Αυτές οι αλλαγές στην επιχειρηματική αυτοκρατορία του Σαουίρις είναι αποτέλεσμα των συσσωρευμένων χρεών του μεγιστάνα, τα οποία εκτιμάται ότι ανέρχονται σε 15 δισ. ευρώ. Λέγεται ότι Ελλάδα και Αλγερία ήταν «αχίλλειος πτέρνα» για τις επιχειρηματικές δραστηριότητές του. Η μεν Ελλάδα γιατί η Wind ήταν ζημιογόνος, η δε Αλγερία επειδή η κυβέρνηση της χώρας «φόρτωσε» την τηλεπικοινωνιακή εταιρεία του Αιγυπτίου με πολλές φορολογικές υποχρεώσεις.

Οι μνηστήρες της εταιρείας
Στους έξι υποψήφιους μνηστήρες που έχουν υποβάλει δεσμευτικές προσφορές για την απόκτηση της Wind Ελλάδος συμπεριλαμβάνεται η Weather Ιnvestments του Ναγκίμπ Σαουίρις που είναι και νυν μέτοχος, η ομάδα των κατόχων ομολόγων εξασφαλισμένης απόδοσης (senior subordinated notes) και το Αrgo Capital Ρartner Fund. Το τελευταίο ελέγχει την Οn Τelecoms και θεωρείται βέβαιο ότι στην πρόταση περιλαμβάνεται και η απορρόφηση της τελευταίας. Επίσης, εκτιμάται ότι το Αrgo θα επιδιώξει να συνεργαστεί με τους κατόχους ομολόγων, σε περίπτωση που οι τελευταίοι πάρουν τον έλεγχο της Wind Ελλάδος. Στους μνηστήρες περιλαμβάνονται και η νορβηγική Τelenor, άλλα δύο επιχειρηματικά σχήματα, δηλαδή το Sabn Capital Group και ομάδα Ελλήνων επιχειρηματιών.