Dear Εconomist…

Απαντήσεις στα διλήμματα των αναγνωστών με τα εργαλεία της οικονομικής επιστήμης
Τα προγράμματα miles&bonus των αεροπορικών είναι εξαιρετικά δημοφιλή στην Αυστραλία. Οι άνθρωποι εδώ κάνουν συχνά ταξίδια μεγάλων αποστάσεων για δουλειές. Ετσι, τα επιλέγουν γιατί επωφελούνται από τα προνόμια που προσφέρουν οι «αγαπημένες» τους αεροπορικές και δεν χρειάζεται να πάρουν φθηνότερες πτήσεις.

Προς ζημίαν φυσικά των εργοδοτών τους. Είμαι σίγουρος ότι οι αεροπορικές εταιρείες κερδίζουν από όλο αυτό. Η υπόλοιπη οικονομία όμως;

Ολιβερ Τζόουνς, Αυστραλία Αγαπητέ Ολιβερ, Μια δικαιολογία γι΄ αυτού του τύπου τα προγράμματα είναι πως όταν οι αεροπορικές έχουν κενές θέσεις είναι ένας καλός τρόπος να τις γεμίσουν. Το να ρίξουν τις τιμές για όλους καταστρέφει την αγορά. Το να ρίξουν τις τιμές για συγκεκριμένες θέσεις μόνο, μπορεί να είναι δύσκολο (παρότι προσπαθούν). Το να δίνουν τις θέσεις αυτές σαν μέρος των προνομίων του bonus&miles προγράμματος προσφέρει ένα όφελος στους πελάτες χωρίς να κανιβαλίζει όμως την επιχείρηση.

Παρόλα αυτά το αποτέλεσμα φαίνεται ολέθριο. Τα προγράμματα αυτά συνήθως δίνουν στους εργαζομένους ένα κίνητρο για να προτιμούν συγκεκριμένες αεροπορικές. Ο εργοδότης πληρώνει το κόστος του εισιτηρίου αλλά δεν επωφελείται. Σε ένα άλλο πλαίσιο αυτό θα το ονομάζαμε δωροδοκία ή μίζα. Οσοι ταξιδεύουν συχνά βέβαια, δεν το βλέπουν έτσι. Το αντίθετο.

Τα bonus&miles επίσης δημιουργούν αυτό που οι οικονομολόγοι αποκαλούν «κόστος αλλαγής» από τον ένα πάροχο υπηρεσιών στον άλλο, προσφέροντας στους εργαζομένους ένα κίνητρο να παραμείνουν σε μια συγκεκριμένη αεροπορική.

Αυτό είναι ένα σοβαρό πρόβλημα. Γιατί αν οι Αερογραμμές Μίζα δωροδοκήσουν τους πελάτες τους για να παραμείνουν πιστοί, τότε η Αir Δωροδοκία δεν έχει κανένα σοβαρό κίνητρο να έχει ανταγωνιστικές τιμές. Μπορεί μάλιστα να τις αυξήσει. Και έτσι να το κάνει ακόμη πιο εύκολο για τις Αερογραμμές Μίζα να τις ανεβάσουν κι αυτές. Ακόμη κι αν δεν έχεις καμία σχέση με όλο αυτό, θα κληθείς να πληρώσεις περισσότερα για ένα εισιτήριο.

Σε κάνει να αναρωτιέσαι λοιπόν πώς καταφέρνουν οι αεροπορικές να χάνουν χρήματα…

Τιμ Χάρφορντ From the Financial Τimes © Τhe Financial Τimes Limited 2010. Αll Rights Reserved