Και η µαµά ποιον θα ψηφίσει;

Συµφώνησαν να βρεθούν σήµερα το απόγευµα, αµέσως µετά την ανακοίνωση του αποτελέσµατος, και να συζητήσουν για το εάν και πώς θα µπορέσουν να συνεργασθούν. Η διεκδίκηση της ηγεσίας των Εργατικών
από τους αδελφούς Μίλιµπαντ – πρώην υπουργούς Ντέιβιντ και Εντ – δεν κινδυνεύει να διχάσει µόνο το κόµµα που έχασε πρόσφατα την εξουσία στη Βρετανία αλλά και την οικογένειά τους.

Λίγο καιρό µετά το τέλος του Β’ Παγκοσµίου Πολέµου, ο εβραίος ιστορικός και κοινωνιολόγος Ραλφ Μίλιµπαντ πήγε στο νεκροταφείο Χάιγκεϊτ του Λονδίνου, στάθηκε µπροστά στον τάφο του Καρλ Μαρξ και υψώνοντας τη γροθιά του ορκίστηκε «να µείνει πιστός στον αγώνα των εργατών». Τήρησε τον όρκο αυτό µέχρι το τέλος της ζωής του, πριν από 16 χρόνια, όταν θάφτηκε δίπλα στον Μαρξ. Και δεν έπαψε µέχρι την τελευταία του πνοή να κατηγορεί το Εργατικό Κόµµα της Βρετανίας ότι «πούλησε την ψυχή του στο κεφάλαιο». Την ιστορική ειρωνεία να διεκδικούν σήµερα οι δύο γιοι του την ηγεσία των Εργατικών, είναι σίγουρο ότι θα την εκτιµούσε και ο ίδιος.

Και όταν λέµε σήµερα εννοούµε σήµερα. Στις 6.30 το απόγευµα ώρα Ελλάδος, θα ανακοινωθεί το όνοµα εκείνου που θα αναλάβει το καθήκον να φέρει τους Εργατικούς στη «νέα εποχή». Θα είναι ο 45χρονος Ντέιβιντ Μίλιµπαντ, πρώην υπουργός Εξωτερικών, ή ο 41χρονος Εντ Μίλιµπαντ, πρώην υπουργός Ενέργειας και Κλιµατικής Αλλαγής; Οι άλλοι τρεις υποψήφιοι δεν φαίνεται να έχουν καµία ελπίδα, καθώς η διεκδίκηση της αρχηγίας εξελίχθηκε σε οικογενειακή υπόθεση. Οι δηµοσκοπήσεις έφερναν από νωρίς τον Ντέιβιντ να προηγείται, όµως τις τελευταίες ηµέρες φάνηκε ότι ο Εντ απέκτησε δυναµική. Και το περίπλοκο σύστηµα της ψηφοφορίας δυσκόλεψε ακόµα περισσότερο τις προβλέψεις.

Η µητρική επιρροή. Τα ψηφοδέλτια είχαν σταλεί στα µέλη του κόµµατος από τις αρχές του µήνα, οπότε και κορυφώθηκε η αντιπαράθεση των δύο αδελφών, προς µεγάλη ανησυχία της 75χρονης µητέρας τους Μάριον, που εξέφρασε τον φόβο ότι η οικογένειά της διαλύεται. Οµως – όπως προφανώς θα συµφωνούσε και ο Φρόυντ – η Μάριον φαίνεται να είχε βάλει από νωρίς τους σπόρους της επιθυµίας για διάκριση στους γιους της, καθώς –όπως διηγείται ο Εντ – η πιο έντονη παιδική του ανάµνηση ήταν όταν η µητέρα του τον έβαζε το βράδυ για ύπνο ψιθυρίζοντάς του στο αυτί: «Είσαι ένα αγόρι που θα πήγαινε κάποιος µαζί του για να κυνηγήσουν τίγρεις;». Ο µετέπειτα υπουργός Ενέργειας δεν θα έπεφτε ποτέ σε ένα τέτοιο οικολογικό faux pas. Αντ’ αυτού αποφάσισε να βάλει στόχο το κεφάλι του µεγαλύτερου αδελφού του, ο οποίος θεωρείτο εδώ και καιρό το φαβορί για τη διαδοχή του Γκόρντον Μπράουν στην ηγεσία των, ηττηµένων στις πρόσφατες εκλογές, Εργατικών. Ο Σίγκµουντ µπορεί να σχολίαζε ότι η διεκδίκηση για την αγάπη της µητέρας µετεξελίχθηκε σε σύγκρουση για τη διεκδίκηση µιας ευρύτερης µήτρας, της κοµµατικής, από την οποία και τα δύο αδέλφια ξεπήδησαν στο πολιτικό προσκήνιο της Βρετανίας.

Ο Ντέιβιντ δεν αποκάλυψε ποτέ τι ψιθύριζε σ’ εκείνον η µητέρα τους πριν κοιµηθεί, έσπευσε όµως να τονίσει ότι «επειδή η οικογένειά µας ήταν µικρή και δεν είχαµε πολλούς θείους και ξαδέλφια, γίναµε πολύ προστατευτικοί ο ένας για τον άλλον. Και αποδεχθήκαµε ότι υπάρχουν θέµατα στα οποία δεν θα συµφωνούµε». Αλλωστε οι διαφορές τους ήταν ορατές εδώ και χρόνια. Παρ’ ότι και οι δύο σπούδασαν πολιτική, φιλοσοφία και οικονοµικά στο ίδιο κολέγιο της Οξφόρδης, κατέληξαν σε αντίθετους πόλους του Εργατικού Κόµµατος: ο Ντέιβιντ, που διετέλεσε σύµβουλος του Τόνι Μπλερ, θεωρεί ότι οι Εργατικοί πρέπει να στραφούν στους ψηφοφόρους της µεσαίας τάξης που εγκατέλειψαν το κόµµα τα τελευταία χρόνια και ο Εντ, που έγραφε τους λόγους του Γκόρντον Μπράουν, πιστεύει ότι η ανάκαµψη του κόµµατος θα έρθει µέσα από την προσέγγιση της παραδοσιακής εργατικής βάσης του.

Το οικογενειακό περιβάλλον στο οποίο µεγάλωσαν τους έδωσε πολλαπλά ερεθίσµατα. Το σπίτι του µαρξιστή Ραλφ και της συζύγου του Μάριον στο Πρίµροουζ Χιλ του Βόρειου Λονδίνου ήταν για πολλά χρόνια το ανεπίσηµο σαλόνι της αριστερής διανόησης. Ο Ντέιβιντ διηγείται συχνά µια ιστορία από τα εφηβικά του χρόνια όταν ήταν µόνος στο σπίτι και ο Τζο Σλόβο, τότε ηγέτης του Κοµµουνιστικού Κόµµατος της Νότιας Αφρικής, ήρθε για επίσκεψη και έκατσαν συζητώντας στην κουζίνα για µια ώρα. Οταν ζούσαν στο Λιντς, ένας χιλιανός φοιτητής που είχε ξεφύγει από τη χούντα του Πινοσέτ έµενε στο εξτρά υπνοδωµάτιο που είχαν. Ο Εντ θυµάται πόσο είχε ανησυχήσει ο πατέρας του όταν τον έπιασε να παρακολουθεί κρυφά στην τηλεόραση το «Ντάλας». «Ηταν το µυστικό µου βίτσιο», λέει, «νοµίζω ότι πίστευε πως σκοπεύω να δουλέψω σε πετρελαϊκή εταιρεία».

Τα κλισέ. Ο βρετανικός Τύπος επιστράτευσε όλα τα διαθέσιµα στερεότυπα για τα δύο αδέλφια που διεκδικούν το ίδιο αξίωµα: Κάιν και Αβελ, αδελφοί Καραµαζόφ, Ρώµος και Ρωµύλος, Ησαύ και Ιακώβ. Ενας δηµοσιογράφος κατέφυγε µάλιστα στο εγχειρίδιο της ψυχολόγου Ντόροθι Ρόου για τους αδελφικούς δεσµούς µε τίτλο «Ο πιο αγαπηµένος µου εχθρός, ο πιο επικίνδυνος φίλος µου». Οι περισσότερες αδελφικές συνδέσεις, γράφει, «βασίζονται σε αντιφάσεις οι οποίες δεν επιτρέπουν ξεκάθαρες λύσεις». Στην τηλεόραση δεσµεύθηκαν και οι δύο να αλληλοψηφισθούν ως δεύτερη επιλογή. Ο καθένας µόνος του δίνει τον τόνο στην πολιτική που θέλει να ακολουθήσει, όποτε όµως βρέθηκαν µαζί σε ντιµπέιτ ο Ντέιβιντ δεν µπόρεσε να µην υιοθετήσει έναν ελαφρά προστατευτικό τόνο όταν µιλούσε για τον «αδελφό µου Εντ» και ο Εντ δεν µπόρεσε να κρύψει ότι κρέµεται από τα χείλη του µεγαλύτερου αδελφού ό,τι κι αν λέει.

Για πρώτη φορά τα τελευταία 30 χρόνια, το Εργατικό Κόµµα ψηφίζει για έναν νέο ηγέτη χωρίς να ξέρει εκ των προτέρων ποιος θα είναι ο νικητής. Η µόνη βεβαιότητα που υπάρχει αφορά τη στάση της µητέρας Μίλιµπαντ. «Η πολιτική θέση της µητέρας µου για τον αγώνα µας είναι σαφής», έλεγε πρόσφατα χαµογελώντας ο Ντέιβιντ.

«Τόσο εγώ όσο και ο Εντ έχουµε ξεπουληθεί…».

ΕΙΠΑΝ

Τίποτα απ’ όσα έγιναν σε αυτό τον αγώνα δεν έχει δηµιουργήσει µεταξύ µας ένα χάσµα που δεν µπορεί να γεφυρωθεί. Θα είναι δύσκολο, µπορεί να πάρει χρόνο, αλλά θα τα καταφέρουµε

ΕΙΠΑΝ ΓΙ’ ΑΥΤΟΥΣ

Είναι σαν τους αδελφούς που ερωτεύονται την ίδια γυναίκα. Και η γυναίκα αγαπά και τους δύο. Τι πρέπει να κάνουν; Αν ήταν µια γυναίκα, θα αφορούσε µόνο τρία άτοµα.
Οµως το ποιος θα είναι ο ηγέτης των Εργατικών αφορά όλη τη Βρετανία

Τζον Τρέµοντ, στέλεχος του Εργατικού Κόµµατος