Ανώνυμοι Καπνιστές στην Αθήνα

Κάθονται αντικρυστά. Κάποιοι ξεφυσούν, άλλοι πλέκουν νευρικά τα δάχτυλά τους ή μασούν τσίχλες που έχουν στεγνώσει στο στόμα τους. Δεν έχουν άλλωστε κάτι άλλο να τρακάρουν. Χτες απόλαυσαν την τελευταία τζούρα. Και τώρα, στο γραφείο ενός ψυχιάτρου στο Κολωνάκι, οι Ανώνυμοι Καπνιστές αναζητούν συμβουλές και στήριξη για να «μην ξανακυλήσουν».

Είναι η δεύτερη φορά που κάθονται στους λευκούς καναπέδες. Ο μικρότερος είναι 22 ετών. Ο μεγαλύτερος 31. Δεν είναι φίλοι, αλλά μοιράζονται μια κοινή εξάρτηση. Η Αγγελική, ο Αγαμέμνονας, η Βάσω, ο Χρήστος και ο Γιάννης είναι καπνιστές που προσπαθούν να κόψουν το τσιγάρο.

Αποτυχημένες απόπειρες και η καθολική- πλέον- απαγόρευση του καπνίσματος σε κλειστούς χώρους που τέθηκε σε ισχύ από 1η Σεπτεμβρίου τους έστειλαν στο γραφείο του ψυχιάτρου Δημήτρη Παπαδημητριάδη στο Κολωνάκι. Με δέχονται στην ομάδα τους, αλλά ζητούν να κρατήσω κρυφά τα επώνυμά τους. Οπως θα πουν αργότερα οι περισσότεροι, ντρέπονται. Οχι γιατί είναι εκεί. Αλλά γιατί δεν είχαν μέχρι τώρα τη δύναμη να ξορκίσουν τον καπνό του τσιγάρου. Η συνεδρία θυμίζει συνάντηση Ανώνυμων Αλκοολικών ή Τοξικομανών, χωρίς τα Δώδεκα Βήματα της απεξάρτησης. Η μία ώρα στοιχίζει 200 ευρώ, δηλαδή 40 ευρώ κατ΄ άτομο για την πενταμελή ομάδα. Εχουν κουβαλήσει όσα τασάκια και αναπτήρες είχαν στα σπίτια τους. Μια συμβολική κίνηση που τους ζήτησε ο γιατρός. Αλλωστε, η συμφωνία ήταν ότι από σήμερα θα είναι «καθαροί». Χτες είχαν το δικαίωμα να γευτούν για τελευταία φορά τη νικοτίνη.

Δείτε εδώ τι κρύβει το τσιγάρο

Η τελευταία τζούρα
«Εγώ το έσβησα με λυτρωτική διάθεση χτες βράδυ», λέει ο Χρήστος, ηθοποιός στο επάγγελμα. «Εγώ πάλι είχα νεύρα», εξομολογείται η Βάσω, δικηγόρος. «Ενιωσα τόσο άσχημα με τον εαυτό μου που ήταν σαν να σβήνω το δάχτυλό μου στο τασάκι». Ενας ένας αποκαλύπτουν στον ψυχίατρο την πορεία της σχέσης τους με το τσιγάρο. Μιλούν γι΄ αυτό σαν να μην είναι αντικείμενο, αλλά πρόσωπο. Για τον Αγαμέμνονα, φοιτητή ιατρικής, το τσιγάρο ξεκίνησε σαν παρέα στο διάβασμα. Για τη Βάσω ήταν η συντροφιά με το ποτό. Για την Αγγελική κάτι μηχανικό, αυτονόητο, τόσο φυσικό όσο και το να αναπνέει. Στην πορεία όμως οι σχέσεις δοκιμάστηκαν. Το τσιγάρο έγινε εμμονή για τον Γιάννη, ένα κόλλημα που του «αποσπά την προσοχή από τη δουλειά». «Κάθε φορά που κοιτάω το τασάκι, αηδιάζω. Νιώθω κάρβουνο. Απορώ πώς τα κάπνισα εγώ όλα αυτά», λέει η Βάσω- η μόνη μέσα στην ομάδα που δεν είναι κουμπωμένη και δείχνει πιο εύκολα τα συναισθήματά της.

«Το τσιγάρο δεν σας λύνει τα προβλήματα. Δεν βελτιώνει μια κακή νύχτα ή μια αποτυχημένη παράσταση», τους λέει ο κ. Παπαδημητριάδης. «Τώρα είστε με τους καλούς. Εχετε αλλάξει στρατόπεδο. Αλλά πρέπει να προσέχετε. Από σήμερα μπαίνετε σε ισόβια επιτήρηση. Μια τζούρα, ένα τσιγάρο και θα ξεκινήσετε πάλι απ΄ την αρχή, ή θα φλερτάρετε με τα στερητικά σύνδρομα ή θα αρχίσετε και πάλι το κάπνισμα».

Ο κ. Παπαδημητριάδης ανήκε κάποτε στο στρατόπεδό τους. Ηταν και αυτός καπνιστής για μία δεκαετία. Το έκοψε με τη βοήθεια μιας κλινικής διακοπής καπνίσματος όταν πραγματοποιούσε το μεταπτυχιακό του στην Αγγλία. Τα ιατρεία διακοπής
Ο νόμος απαγόρευσης του καπνίσματος πάντως έχει αυξήσει την προσέλευση του κόσμου και στα ιατρεία διακοπής που λειτουργούν σε δημόσια και ιδιωτικά νοσοκομεία. Η Δήμητρα Πούλου, υπεύθυνη του ιατρείου διακοπής καπνίσματος στο ΝΙΜΤΣ, λέει ότι βλέπει δέκα άτομα την εβδομάδα. Εκεί οι επισκέψεις είναι ατομικές. «Οι περισσότεροι είναι νέοι, 25- 35 ετών. Αφού προηγηθούν αναλύσεις αίματος και ελέγξουμε το ιστορικό του ασθενούς, χορηγούμε φαρμακευτική αγωγή. Το πιο δημοφιλές είναι το Champix, το οποίο καταναλώνουν σε αυξανόμενες δόσεις από δύο έως και έξι μήνες», λέει.

Τα ποσοστά επιτυχίας των ιατρείων διακοπής καπνίσματος φτάνουν το 60% σύμφωνα με τη Χριστίνα Γκράτζιου, διευθύντρια του αντίστοιχου ιατρείου στο Ευγενίδειο. «Αν και έχουμε αυξημένη ζήτηση, δεν υπάρχουν λίστες αναμονής. Αν κάποιος ενδιαφερθεί σήμερα, θα του κλείσουμε ραντεβού για την επόμενη εβδομάδα. Τον περασμένο χρόνο δεχτήκαμε 800 άτομα», λέει.

Οι πρώτοι 6 μήνες
Το μεγαλύτερο ποσοστό υποτροπών σε όσους επιχειρούν να κόψουν το κάπνισμα εμφανίζεται μέσα στους πρώτους έξι μήνες, σύμφωνα με την έρευνα των Κωνσταντίνου Ευθυμίου και Αναστασίας Σοφιανοπούλου («Διακοπή Καπνίσματος. Ενα Δομημένο Γνωσιακό Συμπεριφοριστικό Πρόγραμμα», 2007). Στο γραφείο του κ. Παπαδημητριάδη η πενταμελής ομάδα δεν θέτει μακροπρόθεσμους στόχους. Προέχει η σημερινή ημέρα, να μην καπνίσουν μέχρι το βράδυ.

ΝΤΡΕΠΟΝΤΑΙ…

Οι περισσότεροι ντρέπονται. Οχι γιατί είναι εκεί. Αλλά γιατί δεν είχαν μέχρι τώρα τη δύναμη να κόψουν το τσιγάρο