[ ΠΡΟΒΟΛΕΙΣ ] Παράδοξα για κράτος και πολιτική

ΤΑ-1642ΕΛΛΗΝΙ ΚΑ παράδοξα και οι αντιφάσεις δεν έχουν τέλος. Σ’ όλη την Ευρώπη (σε όλο τον κόσµο για την ακρίβεια) το κράτος επιστρέφει ως ο κύριος συντελεστής στις οικονοµικές διαδικασίες και τη διαχείριση. Η οικονοµική κρίση έδειξε τις δραµατικές αδυναµίες και τους περιορισµούς της οικονοµίας της αγοράς, ενώ υπογράµµισε την αδήριτη ανάγκη για το κράτος να διαδραµατίσει τον ρυθµιστικό (και όχι µόνο) ρόλο του στην οικονοµία. Οπως γράφει ο πρόσφατα και πρόωρα χαµένος σηµαντικός στοχαστής Τ. Judt στο τελευταίο, νοµίζω, βιβλίο του («Ιll Fares the Land», Αllen Lane 2010, σελ. 199), «χρειάζεται να µάθουµε να ξαναστοχαζόµαστε πάνω στο κράτος». Μαζί µε το κράτος, όµως, επιστρέφει ξανά και η πολιτική ως η κυρίαρχη, πολιτισµένη διαδικασία για την επίλυση κοινωνικών προβληµάτων, συγκρούσεων, καθορισµού επιλογών µετά την αποτυχία των τεχνοκρατικών, απολιτικών προσεγγίσεων. Το ελληνικό παράδοξο, ωστόσο, είναι ότι το κράτος βάλλεται πανταχόθεν ως το κατ’ εξοχήν υπεύθυνο για σχεδόν όλα τα δεινά της χώρας (οικονοµικά και µη)

και ταυτόχρονα βάλλεται και η πολιτική (και οι πολιτικοί). Ετσι, αντίθετα µε ό,τι συµβαίνει παγκοσµίως, το κράτος εµφανίζεται ως εάν να αποσύρεται από καθοριστικές διαδικασίες, ενώ απονοµιµοποιούνται κάποιες άλλες.

Βεβαίως πρόκειται για ελληνικό παράδοξο. Η Ελλάδα δεν χρειάζεται κατά βάση λιγότερο κράτος. Χρειάζεται διαφορετικό, καλύτερο, αποτελεσµατικότερο κράτος. Το συνολικό µέγεθος του ελληνικού κράτους δεν είναι µεγαλύτερο από αυτό άλλων κρατών-µελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Η απόδοση του ελληνικού κράτους είναι διαφορετική (δηλαδή, δραµατικά χειρότερη). Οι επιθέσεις ενάντια στην πολιτική, άµεσες ή έµµεσες, είναι επίσης πολλές. Οι τελευταίες συνδέονται µε τις επικείµενες αυτοδιοικητικές εκλογές και προσλαµβάνουν ένα στοιχείο έντονης υποκρισίας. Το σύνολο των (µέχρι τώρα) υποψηφίων, γνωστά κοµµατικά στελέχη, διακηρύσσουν µε κάθε τρόπο ότι είναι υπερκοµµατικοί, «υπερ-πολιτικοί» υποψήφιοι, ενώ ταυτόχρονα στηρίζονται από τα πολιτικά κόµµατα. Πώς είναι δυνατόν, κάτω από αυτές τις συνθήκες, να διεκδικεί κάποιος υπερκοµµατική ταυτότητα; Και, στο κάτω κάτω της γραφής, πού είναι το κακό για κάποιον να είναι κοµµατικός υποψήφιος; Το κόµµα είναι βασικός θεσµός της σύγχρονης, δηµοκρατικής διαδικασίας. Γιατί αυτή η απαξίωση; Φυσικά άλλο κόµµα, άλλο κοµµατοκρατία… Ο Π. Κ. Ιωακειµίδης είναι καθηγητής του Πανεπιστηµίου Αθηνών και µέλος του Δ.Σ. του ΕΛΙΑΜΕΠ