Βουτιές στο παρελθόν!

Σε λίγες ημέρες η Κάλυμνος θα γίνει ξανά το επίκεντρο της παγκόσμιας καταδυτικής επικαιρότητας. Θα φιλοξενήσει και φέτος τη μοναδική παγκοσμίως στο είδος της διοργάνωση, όπου θα αναβιώσουν οι παραδοσιακοί τρόποι κατάδυσης για σπογγαλιεία. Ντόπιοι βουτηχτάδες θα κρατήσουν και πάλι τη σκανδαλόπετρα ή θα φορέσουν το σκάφανδρο.

Συνεχίζουν να κρατούν ζωντανή την παράδοση του τόπου τους. Παρά τις δυσκολίες, κυρίως οικονομικές, για την υλοποίηση του εγχειρήματος, οργανώνουν Καταδυτικό Φεστιβάλ Καλύμνου 2010 (http://gr. kalymnosdivingfestival. com), την παγκόσμια συνάντηση δυτών από την Ελλάδα και άλλες χώρες. «Και τον φετινό Σεπτέμβριο, η κατάδυση επιστρέφει εκεί απ΄ όπου ξεκίνησε! Πρόκειται ουσιαστικά για μια πολιτιστική εκδήλωση, με στόχο την ανάδειξη του συγκριτικού πλεονεκτήματος της Καλύμνου, ως τόπου όπου γεννήθηκαν οι καταδύσεις. Απώτερος σκοπός μας πλέον είναι και η εξέλιξη του νησιού σε καταδυτικό τουριστικό προορισμό, τόσο γι΄ αυτούς που αγαπούν τις καταδύσεις αναψυχής ως δραστηριότητα όσο και για εκείνους που απλά ενδιαφέρονται για την ιστορική πλευρά τους. Οι συμμετέχοντες έχουν τη δυνατότητα όχι μόνο να ενημερωθούν για τεχνικές και διαδικασίες κατάδυσης που εφαρμόστηκαν αρκετές δεκαετίες πριν, αλλά ταυτόχρονα και να μπορέσουν ακόμα και να τις εκτελέσουν οι ίδιοι, με τη βοήθεια εκπαιδευτών…», λέει στα «ΝΕΑ» ο κ. Αλέξανδρος Σωτηρίου, εκπρόσωπος της εταιρείας Divertraining Νetwork, της διοργανώτριας του φεστιβάλ, που τελεί υπό την αιγίδα του Δήμου Καλυμνίων και του υπουργείου Τουρισμού. Προγραμματισμένη για το τριήμερο 10-12 Σεπτεμβρίου, η όλη εκδήλωση είναι ανοικτή σε κάθε ενδιαφερόμενο (δηλώσεις συμμετοχής έως και την 1η Σεπτεμβρίου, με e-mail στο info@kalymnosdivingfestival. com ή και επιτόπου, στο Μασούρι). Ηδη, μάλιστα, έχουν δηλώσει πως θα δώσουν το «παρών» τουλάχιστον πενήντα ξένοι δύτες.

Η σκανδαλόπετρα
Από τη δεκαετία του ΄60 έχει εγκαταλειφθεί πλέον από τους βουτηχτάδες η πανάρχαια χρήση της σκανδαλόπετρας, προκειμένου να φτάσουν χωρίς στολή, μάσκα και πέδιλα στον βυθό, ώς και τα 90 μέτρα βάθος, για να περισυλλέξουν τα σφουγγάρια τους. «Την τεχνική αυτή χρησιμοποιούσαν Συμιακοί, Καλύμνιοι και Καρπάθιοι ελεύθεροι δύτες. Είχαν, δηλαδή, στα χέρια τους μια φαρδιά πέτρα, το λεγόμενο σκανδάλι, βάρους 8-15 κιλών, που ήταν συνδεδεμένο μ΄ ένα σχοινί με τη βάρκα τους στην επιφάνεια. Το χρησιμοποιούσαν για οικονομία ενέργειας, στην προσπάθειά τους να κινηθούν προς τον βυθό, καθώς τους έδινε τη δυνατότητα να περάσουν εκεί τον μεγαλύτερο χρόνο της άπνοιάς τους…», εξηγεί ο κ. Νεόφυτος Πιζάνιας, καλύμνιος ιδιοκτήτης σχολής και εκπαιδευτής αυτόνομης και ελεύθερης κατάδυσης.


Βουτούσαν ντυμένοι με σκάφανδρο

ΣΤΑ ΜΕΣΑ της δεκαετίας του ΄70 χρονολογούνται και οι τελευταίοι σπογγαλιείς που, για ανάλογες καταδύσεις τους έως και τα 70 μέτρα, ήταν ντυμένοι με το σκάφανδρο. Εκατόν είκοσι Καλύμνιοι εξακολουθούν να δραστηριοποιούνται σήμερα ως βουτηχτάδες ή πληρώματα των σπογγαλιευτικών. «Το παλεύουμε ακόμα! Απομείναμε μόλις δεκαπέντε σκάφη, που ψαρεύουμε εναλλάξ σφουγγάρια κι όστρακα. Ευτυχώς, τα αποθέματα στις θάλασσές μας είναι ακόμα αρκετά, ώστε να τα “μπαλώνουμε” – να βγάζουμε ένα μεροκάματο. Η αλήθεια, πάντως, είναι πως παλαιότερα αλιεύαμε πολλά περισσότερα, από τους πέντε τόνους που ανασύρουμε σήμερα αν δουλέψουμε όλοι σε μια χρονιά. Τώρα είναι και οι μύκητες που έχουν χτυπήσει τα σφουγγάρια μας…», λέει στα «ΝΕΑ» ο 52χρονος πρόεδρος των Δυτών-Σπογγαλιέων της Καλύμνου κ. Παντελής Γεωργαντής, που αυτό το διάστημα αναρρώνει από τη νόσο των δυτών, η οποία τον έπληξε.

«Είκοσι χρόνια κάνω αυτή τη δουλειά.

Βουτώ καθημερινά, χειμώνα-καλοκαίρι, στον βυθό, το λιγότερο για δυο μεγάλες καταδύσεις, δίωρης διάρκειας.

Φτάνω κάθε φορά στα 70-75 μέτρα βάθος, φορώντας τον ναργιλέ μου, τη στολή μου, που είναι συνδεδεμένη με λάστιχο, το οποίο μ΄ εφοδιάζει με αέρα από το σκάφος. Για οκτώ μήνες τον χρόνο η μισή ζωή μου είναι κάτω από το νερό…», λέει. Ο ίδιος και οι συνάδελφοί του ξανοίγονται κι αρκετά έξω από το νησί τους· πληρώματα φτάνουν ώς και τη Λιβύη. Η πραμάτεια τους καταλήγει, μέσω εμπόρων, στην ελληνική αγορά, αλλά και σε Αμερική, Γαλλία, Γερμανία και Ιαπωνία.