Ιός πίσω από την χρόνια κόπωση

Νέα ευρήματα πως πιθανότατα ιοί παίζουν ρόλο στο σύνδρομο χρονίας κοπώσεως ανακάλυψαν αμερικανοί επιστήμονες. Αυτή τη φορά, ενοχοποιείται ιός ποντικιών, που εντοπίστηκε σε σχεδόν εννέα στους δέκα ασθενείς.

Χρησιμοποιώντας δείγματα αίματος που συνέλεξαν στα μέσα της δεκαετίας του ’90, οι επιστήμονες εντόπισαν ίχνη της γενετικής αλληλουχίας του ιού λευχαιμίας ποντικών (MLV) σε 32 από τους 37 πάσχοντες από το σύνδρομο (ποσοστό 86,5%), αλλά μόνο σε 3 από τους 44 υγιείς εθελοντές που χρησιμοποίησαν ως ομάδα σύγκρισης (ποσοστό 6,8%).

Οι επιστήμονες πραγματοποίησαν γενετικό έλεγχο και σε φρέσκα δείγματα αίματος από οκτώ ακόμα ασθενείς, εντοπίζοντας τα ίχνη του MLV στους επτά από αυτούς.

Η μελέτη, που δημοσιεύεται στην διαδικτυακή έκδοση της αμερικανικής επιθεώρησης «Proceedings» της Εθνικής Ακαδημίας Επιστημών (PNAS), διεξήχθη από ερευνητές της Υπηρεσίας Τροφίμων & Φαρμάκων (FDA), του Νοσοκομείου Brigham & Women στη Βοστώνη, και των Εθνικών Ιδρυμάτων Υγείας (NIH) των ΗΠΑ.

Εκατομμύρια άνθρωποι στη Δύση (μόνο στις ΗΠΑ υπερβαίνουν το ένα εκατομμύριο) πάσχουν από σύνδρομο χρονίας κοπώσεως – μία μυστηριώδη ασθένεια που αρχίζει ξαφνικά και χαρακτηρίζεται από εξουθενωτική κόπωση που διαρκεί επί μήνες, δεν περνάει με τον ύπνο και επιδεινώνεται από την παραμικρή σωματική δραστηριότητα.

Οι πάσχοντες μπορεί επίσης να παρουσιάζουν πόνους στις αρθρώσεις και στους μυς, πονοκεφάλους, διόγκωση των λεμφαδένων και πονόλαιμο. Και σαν να μην έφταναν όλ’ αυτά, συχνά έρχονται αντιμέτωποι με την διχογνωμία της επιστημονικής κοινότητας για το αν η νόσος τους είναι αληθινή ή όχι.

Η συσχέτιση των ιών των ποντικών με το σύνδρομο πρωτοπεριγράφηκε πέρυσι τον Οκτώβριο, όταν μια άλλη ομάδα ερευνητών ανέφερε στην επιθεώρηση «Science» ότι εντόπισαν έναν άλλο ιό, τον XMRV, στο αίμα 68 από τους 101 πάσχοντες από το σύνδρομο που εξέτασε, αλλά μόνο σε οκτώ από τους 218 υγιείς εθελοντές που επίσης εξετάστηκαν.

Ωστόσο, τους μήνες που μεσολάβησαν τέσσερις άλλες ερευνητικές ομάδες δεν κατόρθωσαν να βρουν ανάλογη συσχέτιση, με αποτέλεσμα να εγερθούν αμφιβολίες για το τι συμβαίνει τελικά. Τα νέα ευρήματα αποτελούν σημαντική επιβεβαίωση πως όντως ένας ιός των ποντικών μπορεί να παίζει ρόλο, λέει ο κ. Κιμ ΜακΚλήρυ, πρόεδρος και διευθύνων σύμβουλος της Εταιρείας Συνδρόμου Χρονίας Κοπώσεως της Αμερικής (CFIDSAA).

«Η νέα μελέτη σίγουρα αποτελεί χαστούκι στην αμφισβήτηση που επικρατεί εδώ και 20 χρόνια», λέει ο κ. ΜακΚλήρυ. «Όπως όμως είθισται να συμβαίνει στην επιστήμη, κάθε απάντηση που δίνεται εγείρει περισσότερα ερωτηματικά».

Οι επιστήμονες, λ.χ., δεν ξέρουν εάν η παρουσία των γονιδιακών ιχνών του ιού MLV υποδηλώνει κάποια υποκείμενη ανοσοποιητική διαταραχή που οδήγησε τους πάσχοντες στο σύνδρομο, εάν ο ιός προκάλεσε διαταραχή του ανοσοποιητικού συστήματός τους ή εάν αποτελεί στην πραγματικότητα την αιτία του συνδρόμου.

Ανεξήγητο είναι επίσης γιατί δεν ανέπτυξαν το σύνδρομο και οι υγιείς εθελοντές στους οποίους επίσης εντοπίστηκαν τα ίχνη αυτά. Σε αντίθεση, εξάλλου, με την μελέτη του «Science», η νέα μελέτη δεν εντόπισε τον ιό XMRVαλλά τον MLV.

Όπως εξηγεί ο επικεφαλής ερευνητής της νέας μελέτης, οι δύο ιοί ανήκουν μεν στην ίδια οικογένεια των ρετροϊών των ποντικών, αλλά δεν είναι πανομοιότυποι.

Ο ρετροϊός είναι ένα ιδιαίτερο είδος ιού, που μπορεί να ενσωματώνεται στο γονιδίωμα του ανθρώπου ή του ζώου που προσβάλει.