Η ψαριά του καλοκαιριού

Ο ΤΟΝΟΣ
Ο ερωτιάρης…
Δύο εκτρεφόμενοι ερυθροί τόνοι που κυνηγούσαν έναν θηλυκό την περίοδο ωοτοκίας άλλαξαν ξαφνικά το χρώμα τους. Το μπλε μεταλλικό χρώμα που έλαμπε στο ραχιαίο τους πτερύγιο έγινε μαύρο. Οι επιστήμονες απέδωσαν τη χρωματική αλλαγή στην ερωτική διάθεση των αρσενικών ψαριών. Την ίδια όμως στιγμή στα μάτια νεαρών τόνων που πιάνονταν στα δίχτυα του πελάγους καθρεφτιζόταν η αγωνία για το ξεκλήρισμα του είδους.

Τα παλιά χρόνια, ο ερυθρός τόνος που δεν καταδιωκόταν με τόση μανία μπορούσε να φθάσει σε μήκος ακόμη και τα 3 μέτρα, όταν γινόταν 20 χρονών. Σε ηλικία 10 χρονών, είχε μήκος 2 μέτρα και ζύγιζε 150 κιλά. Τώρα όμως είναι εξαιρετικά σπάνιο να ζήσει ένας τόνος τόσο πολύ ώστε να προλάβει να αποκτήσει περισσότερο από το 50% του φυσιολογικού του μεγέθους. Στις ελληνικές θάλασσες, ο ερυθρός τόνος είναι ένας ευκαιριακός κυνηγός και τρέφεται με ψάρια όπως ο γαύρος, η σαρδέλα, το σκουμπρί. Τρώει επίσης καβούρια, χταπόδια και μέδουσες, ενώ σε νεαρή ηλικία δείχνει ιδιαίτερη προτίμηση για τα καρκινοειδή και τα κεφαλόποδα.

Καθώς είναι ψάρι μεγαλόσωμο, μπορεί να διανύει γρήγορα μεγάλες αποστάσεις και μάλιστα να καταδύεται σε σκοτεινά βάθη έως και 1.000 μέτρα κάτω από την επιφάνεια της θάλασσας. Καναδοί επιστήμονες που είχαν μαρκάρει τόνους διαπίστωσαν ότι τα ψάρια αυτά είχαν διανύσει σε 50 ημέρες απόσταση 8.000 χιλιομέτρων.

Κι αυτό δεν είναι τυχαίο γιατί ο τόνος μπορεί να αναπτύξει ταχύτητα μέχρι και 40 χιλιόμετρα την ώρα, καθώς διαθέτει υδροδυναμικό σχήμα και κατάλληλα ανατομικά χαρακτηριστικά, όπως τα συμπαγή σαγόνια, τα μικρά ουραία ακροπτερύγια και τα μάτια που έχουν κλίση προς τα μέσα.

Το κρύο που επικρατεί στα μεγάλα βάθη δεν τον επηρεάζει. Μπορεί να αντέξει θερμοκρασίες από 3 βαθμούς μέχρι 30 βαθμούς Κελσίου. Το ψάρι αυτό έχει τη δυνατότητα να ρυθμίζει τη θερμοκρασία του σώματός του και να τη διατηρεί σταθερή στους 20 με 25 βαθμούς.

Στα νερά της Ανατολικής Μεσογείου αναπαράγεται τον Μάιο και τον Ιούνιο. Ο ερυθρός τόνος που γεννιέται στις αρχές του καλοκαιριού θα φθάσει τον Οκτώβριο σε μήκος τα 30 με 40 εκατοστά και βάρος το 1 κιλό. Μόλις συμπληρώσει έναν χρόνο ζωής, το μήκος του θα φθάνει τα 60 εκατοστά και θα ζυγίζει 4 κιλά. Ο ερυθρός τόνος αντιμετωπίζει πρόβλημα επιβίωσης. Υπεραλιεύεται παρανόμως στη Μεσόγειο από σκάφη με κυκλωτικά δίχτυα, γριγρί και οδηγείται σε ειδικές φάρμες για να υπερτραφεί για να αυξηθεί το βάρος και η εμπορική του αξία. Σύμφωνα με πρόσφατες έρευνες, ο πληθυσμός του τόνου που ζει στον Ανατολικό Ατλαντικό Ωκεανό και τη Μεσόγειο θα είναι το 2011 κατά 75% μικρότερος από τον πληθυσμό που υπήρχε το 2005.

Κατά τις ίδιες εκτιμήσεις, εφόσον η υπεραλίευση συνεχιστεί με τόσο ξέφρενο ρυθμό τότε σε τρία χρόνια τα αποθέματα του ψαριού θα έχουν μειωθεί σημαντικά.

8.000

χιλιόμετρα σε 50 ημέρες μπορεί να διανύσει ο τόνος