Ενοχη η ζάχαρη και για τη χοληστερίνη

Ακόμα μερικούς λόγους για να μην τρώμε πολλή ζάχαρη, αλλά ούτε και πολλά υποκατάστατα ζάχαρης, ανακάλυψαν αμερικανοί επιστήμονες.

Οπως δείχνουν δύο νέες κλινικές μελέτες, όσοι πίνουν και τρώνε μεγάλες ποσότητες ροφημάτων και τροφίμων με πρόσθετη ζάχαρη ή υποκατάστατα ζάχαρης έχουν χαμηλότερα επίπεδα «καλής» χοληστερόλης στο αίμα τους, υψηλότερα επίπεδα τριγλυκεριδίων και «κακής» χοληστερόλης, ενώ ταυτοχρόνως κινδυνεύουν να εμφανίσουν στο μέλλον και υπέρταση.

Στην πρώτη μελέτη, που δημοσιεύεται στην «Επιθεώρηση της Αμερικανικής Ιατρικής Εταιρείας» (JΑΜΑ), επιστήμονες από το Πανεπιστήμιο Εμορι στην Ατλάντα, με επικεφαλής την καθηγήτρια Μίριαμ Βος, ανέλυσαν στοιχεία από 6.113

ενήλικους εθελοντές.

Οι εθελοντές κατέγραψαν αναλυτικά ό,τι έφαγαν και ό,τι ήπιαν στη διάρκεια ενός 24ώρου και στη συνέχεια χωρίστηκαν σε ομάδες αναλόγως με την κατανάλωση πρόσθετης ζάχαρης. Επιπλέον, υποβλήθηκαν σε αναλύσεις αίματος, για να καταγραφούν τα επίπεδα των τριγλυκεριδίων της «καλής» (ΗDL) και της «κακής» (LDL) χοληστερόλης τους.

Κατά μέσον όρο, το 15,8% των θερμίδων των εθελοντών προερχόταν από πρόσθετη ζάχαρη ή υποκατάστατά της (το ποσοστό κυμαινόταν από κάτω από 5% έως πάνω από 25%).

Οσοι από αυτούς προσλάμβαναν το 25% ή περισσότερο των ημερήσιων θερμίδων τους από πρόσθετη ζάχαρη ή υποκατάστατά της, είχαν μέσο όρο «καλής» χοληστερόλης 47,7 mg/dl και μέσο όρο τριγλυκεριδίων 114 mg/dl. Αντιθέτως, όσοι προσλάμβαναν λιγότερο από 5% των ημερήσιων θερμίδων τους από πρόσθετη ζάχαρη, είχαν υψηλότερη «καλή» χοληστερόλη (μέσος όρος 58,7 mg/dl) και χαμηλότερα τριγλυκερίδια (μέσος όρος 105 mg/dl). Αντίστοιχες ήταν οι διαφορές και στην «κακή» χοληστερόλη.

Οπως εξήγησε η ερευνήτρια Τζιν Γουέλς, «επικεντρωθήκαμε στη ζάχαρη που προστίθεται κατά την επεξεργασία και την προετοιμασία των τροφίμων. Στην κατηγορία αυτή ανήκουν και τα ροφήματα με ζάχαρη, όπως τα αναψυκτικά, τα οποία στις ΗΠΑ παρέχουν το 30% της πρόσθετης ζάχαρης που καταναλώνουν οι πολίτες».

Διπλάσιος κίνδυνος
 
Στη δεύτερη μελέτη, επιστήμονες από το Πανεπιστήμιο του Κολοράντο στο Ντένβερ, ανέλυσαν στοιχεία από 4.528

εθελοντές δίχως ιστορικό υπέρτασης. Οσοι κατανάλωναν καθημερινά πάνω από 50 γραμμάρια φρουκτόζης με την επιτραπέζια μορφή της ή ως πρόσθετο τροφίμων, είχαν διπλάσιες πιθανότητες να εμφανίσουν στο πέρασμα του χρόνου συστολική πίεση πάνω από 160 mmΗg (ο αριθμός αυτός στην καθομιλουμένη αποκαλείται 16).

Η συστολική πίεση είναι ο μεγάλος αριθμός στη μέτρηση και υποδηλώνει την πίεση στην καρδιά όταν αυτή συσπάται. Φυσιολογικά δεν πρέπει να υπερβαίνει τα 120 mmΗg (ή 12).

«Η αύξηση της αρτηριακής πίεσης λόγω της πρόσθετης φρουκτόζης είναι πραγματικά πολύ σημαντική», λέει ο δρ Μάικλ Κόνκολ, αναπληρωτής καθηγητής Ιατρικής στο Κέντρο Επιστημών Υγείας του πανεπιστημίου και επικεφαλής της μελέτης, η οποία δημοσιεύεται στην «Επιθεώρηση της Αμερικανικής Εταιρείας Νεφρολογίας».

Η Αμερικανική Εταιρεία Καρδιάς (ΑΗΑ) συνιστά να καταναλώνουμε με μέτρο τα τρόφιμα και τα ροφήματα που περιέχουν πρόσθετη ζάχαρη και γενικά υποκατάστατα ζάχαρης, όπως η φρουκτόζη.

Σε οδηγίες που εξέδωσε πέρσι, η ΑΗΑ επισημαίνει ότι «ολοένα περισσότερα, αν και μη οριστικά προς το παρόν, στοιχεία» υποδηλώνουν «ότι η αυξημένη πρόσληψη πρόσθετων σακχάρων ενδέχεται να αυξάνει την αρτηριακή πίεση». Για να ξέρετε αν ό,τι τρώτε ή πίνετε έχει πρόσθετη ζάχαρη, υποκατάστατα ζάχαρης ή γενικά σάκχαρα, να διαβάζετε τις διατροφικές επισημάνσεις στις ετικέτες των τροφίμων, συνιστούν οι ειδικοί.