Ο γαύρος: δημοφιλής κι ευαίσθητος

O γαύρος είναι ένα από τα πιο δημοφιλή ψάρια. Σύμφωνα με τα στοιχεία απο τις ιχθυόσκαλες, σχεδόν το 50% των αλιευμάτων της χώρας μας είναι μικρά πελαγικά ψάρια όπως ο γαύρος και η σαρδέλα. Ο γαύρος δείχνει μια ιδιαίτερη προτίμηση στο Θρακικό Πέλαγος, στο Κεντρικό Αιγαίο, στον Θερμαϊκό, τον Πατραϊκό, τον Ευβοϊκό, τον Παγασητικό και τον Σαρωνικό Κόλπο. Πρόκειται για περιοχές πλούσιες σε θρεπτικά άλατα οι οποίες συνήθως επηρεάζονται απο ρεύματα γλυκού νερού. Ομως ο γαύρος, όσο κι αν δεν το προδίδει η πολυπληθής παρουσία του στα ελληνικά νερά, είναι ευαίσθητο ψάρι. Οι αλλαγές που συμβαίνουν στη θερμοκρασία και στην αλατότητα του νερού, οι αλλαγές στην ποιότητα και την ένταση του ρεύματος του νερού που εισρέει στο Αιγαίο απο τη Μαύρη Θάλασσα μπορούν να επηρεάσουν καθοριστικά την παραγωγικότητά του. Με άλλα λόγια, το ψάρι δεν πλήττεται μόνο άμεσα από την υπεραλιεία αλλά και έμμεσα από άλλες ανθρώπινες παρεμβάσεις όπως η κατασκευή φραγμάτων σε ποτάμια ή η ρύπανση παράκτιων περιοχών.

Τον ίδιο αντίκτυπο στον πληθυσμό του μπορεί να έχουν και οι κλιματικές συνθήκες που εκδηλώνονται υπό τη μορφή ξαφνικών θερμοκρασιακών αναστροφών και έντονων καιρικών φαινομένων. Είναι χαρακτηριστικό ότι τα τελευταία χρόνια έκαναν περιστασιακά ή μόνιμα την εμφάνιση τους κοπάδια γαύρου στις ακτές της Μυτιλήνης, της Σάμου και νοτιότερα αυτής. Η εμφάνιση στις περιοχές αυτές, που κάποτε εθεωρείτο σπάνια, ίσως να οφείλεται στην προσπάθεια του ψαριού να αλλάξει τις ζώνες ωοτοκίας του και τις ζώνες διατροφής του εξαιτίας της πίεσης που δέχεται απο την υπεραλιεία.

Δεν είναι όμως μόνον ο άνθρωπος που χαίρεται μόλις δει τον γαύρο στο πιάτο του. Το μικρό αυτό ψάρι, που δεν ξεπερνά σε μέγεθος τα 20 εκατοστά, προσφέρεται για να τραφούν διάφοροι θηρευτές όπως οι τόνοι και οι παλαμίδες, διάφορα άλλα μεσαία πελαγικά ψάρια όπως το σκουμπρί και το γοφάρι καθώς και ο μπακαλιάρος. Ο ίδιος ο γαύρος περιορίζει τη διατροφή του στο ζωοπλαγκτόν και κυρίως σε μικρά καρκινοειδή, κωπήποδα και μαλάκια. Συνήθως κινείται σε επιφανειακά νερά αλλά μπορεί να φθάσει ακόμη και σε βάθη 150 και 180 μέτρων. Δεν είναι πάντως λίγες οι φορές που εισέρχεται σε λιμνοθάλασσες και εκβολές ποταμών, φυσικά ποτέ μόνος του αλλά μαζί με ολόκληρο το κοπάδι. Στη χώρα μας και γενικότερα στην Ανατολική Μεσόγειο, η αναπαραγωγική περίοδος του γαύρου εκτείνεται από τον Απρίλιο μέχρι τον Οκτώβριο με κορύφωση τους καλοκαιρινούς μήνες.

150 με 180

μέτρα είναι το βάθος που μπορεί να φθάσει ο γαύρος αλλά φυσικά ποτέ μόνος του