Ενα νέο είδος δημοσιογραφίας γεννιέται;

Tο Πεντάγωνο θεωρεί ότι θα χρειασθεί να περάσουν αρκετές εβδομάδες προκειμένου να αποφανθούν οι ειδικοί για το μέγεθος της ζημιάς που μπορεί να προκάλεσαν στην εθνική ασφάλεια των ΗΠΑ οι διαρροές απόρρητων εγγράφων στην ιστοσελίδα Wikileaks σχετικά με την πορεία του πολέμου στο Αφγανιστάν. Χρειάσθηκαν όμως μόνο μερικά λεπτά για να εκτιμηθούν οι επιπτώσεις που είχε η αποκάλυψη αυτή στον τρόπο με τον οποίο φθάνουν οι ειδήσεις στο ευρύ κοινό.

Οι υπεύθυνοι της Wikileaks ανήρτησαν στο Διαδίκτυο περίπου 91.000

έγγραφα αλλά, προκειμένου να εξασφαλίσουν τη μεγάλη προβολή τους, τα έδωσαν νωρίτερα σε τρία έντυπα με διεθνές κύρος, την αμερικανική «Νew Υork Τimes», τη βρετανική «Guardian» και το γερμανικό περιοδικό «Spiegel», για να τα μελετήσουν και να τα δημοσιεύσουν ταυτόχρονα. Το όλο περιστατικό δείχνει πως το Ιντερνετ και κοινωνικά ΜΜΕ φαίνεται να δίνουν σε ομάδες που δεν υπήρχαν πριν από μερικά χρόνια κεντρικούς ρόλους στη δημοσιογραφία αλλά και πως τα παραδοσιακά Μέσα παίζουν ακόμα σημαντικό ρόλο στην ανάλυση και την ανάδειξη των ειδήσεων. Αποδεικνύει επίσης ότι οι σοβαροί τίτλοι, δηλαδή εφημερίδες που έχουν χτίσει την αξιοπιστία τους χρόνια, ακόμα και την εποχή της βασιλείας του Διαδικτύου, μπορούν να ενισχύσουν τη σημασία συγκεκριμένων ειδήσεων με βάση το πόσο συχνά και εκτενώς τις καλύπτουν.

To ερώτημα που έχει αρχίσει και εμφανίζεται όλο και συχνότερα είναι εάν αυτό που κάνει η ιστοσελίδα Wikileaks, η δημοσιοποίηση δηλαδή διαβαθμισμένων εγγράφων, εκθέσεων ή βίντεο, είναι δημοσιογραφία- ένας όρος που τον τελευταίο καιρό έχει διευρυνθεί πολύ με την προσθήκη μπλογκ ή ακόμα και μηνυμάτων στο Τwitter. Η ενημέρωση δεν ανήκει πλέον μόνο στους ειδικούς αλλά έχει περάσει και στα χέρια των πολιτών. «Δεν ξέρω τι ακριβώς κάνει το Wikileaks- και αυτό δεν το λέω υποτιμητικά», εξηγεί ο Πολ Στάιγκερ, πρώην διευθυντής της «Wall Street Journal» και νυν επικεφαλής της ερευνητικής δημοσιογραφικής ομάδας ΡroΡublica. «Αποτελεί ένα καινούργιο φαινόμενο».

Εκεί που εφημερίδες όπως οι «Νew Υork Τimes» διαπνέονται από το μότο «Ολες οι ειδήσεις που…. να δημοσιευθούν» και από την αρχή ότι οι ειδήσεις πρέπει να δημοσιοποιούνται «χωρίς φόβο αλλά και χωρίς μεροληψία», ο ιδρυτής της Wikileaks Τζούλιαν Ασέιντζ λέει στο «Spiegel»: «Μου αρέσει να βοηθώ τους ανθρώπους που είναι αδύναμοι. Και μου αρέσει να διαλύω τους μπάσταρδους». Ο Ασέιντζ και οι συνεργάτες του χρησιμοποιούν κωδικοποιημένες επικοινωνίες και θεωρούν δεδομένο ότι παρακολουθούνται.

Η ιστοσελίδα τους χρησιμοποιεί έναν ικανό αριθμό ανθρώπων οι οποίοι διαβάζουν προσεκτικά τα απόρρητα έγγραφα που είναι προς δημοσιοποίηση- σε αντίθεση με τη μοναχική δουλειά ενός ή δύο ρεπόρτερ που ασχολούνται επί πολύ με ένα θέμα, κάτι που συνηθίζεται στις εφημερίδες. Στην πιο πρόσφατη περίπτωση, το Wikileaks χρησιμοποίησε το δίκτυο των ανθρώπων του για την ανάγνωση των δεκάδων χιλιάδων εγγράφων, αλλά ουσιαστικά ζήτησε από τους «Νew Υork Τimes», την «Guardian» και το «Spiegel» να επαληθεύσουν τις διαπιστώσεις και να προσδώσουν την εγκυρότητά τους στις αποκαλύψεις- κάτι που δεν έχει ξαναγίνει. Μια συνεργασία που μπορεί να αποτελεί μόνο την αρχή για ένα νέο είδος σύγχρονης δημοσιογραφίας…

Τα παραδοσιακά μέσα παίζουν ακόμη σημαντικό ρόλο στην ανάλυση των ειδήσεων