Σιδηρές κυρίες στην πολιτική και τις μπίζνες

Αρωμα γυναίκας κυριαρχεί την εποχή αυτή σε πέντε υποθέσεις της οικονομικής και πολιτικής σκηνής σε ΗΠΑ και Ευρώπη. Στις δύο πρώτες, αν και αφορούν υποθέσεις που βρίσκονται στο επίκεντρο των πολιτικών εξελίξεων στις ΗΠΑ, πρωταγωνίστριες είναι δύο γυναίκες που προέρχονται από τον κόσμο των μεγάλων επιχειρήσεων: η μία από την eΒay των online δημοπρασιών και η άλλη από τη Ηewlett Ρackard.

Η Μεγκ Γουίτμαν και η Κάρλι Φιορίνα αναδείχθηκαν υποψήφιες του Ρεπουμπλικανικού Κόμματος στην Καλιφόρνια, για τις εκλογές που θα γίνουν τον Νοέμβριο. Η Γουίτμαν είναι η υποψήφια για το αξίωμα της κυβερνήτη και η Κάρλι Φιορίνα για τη Γερουσία. Μάλιστα, η Γουίτμαν ανέβασε πρόσφατα το ποσοστό της αποδοχής της από 25% σε 39%, περνώντας μπροστά στις δημοσκοπήσεις.

Στην τρίτη περίπτωση πρωταγωνίστρια είναι η Μέρι Σαρίπο, η σιδηρά κυρία της αμερικανικής Επιτροπής Κεφαλαιαγοράς, της SΕC, η οποία τόλμησε να προχωρήσει σε αγωγή κατά του τραπεζικού κολοσσού Goldman Sachs, που κατηγορείται για απάτη. Κέρδισε, μάλιστα, τη μάχη, καθώς ο διακανονισμός στον οποίο κατέληξε πριν από λίγες ημέρες η SΕC με την αμερικανική τράπεζα υποχρεώνει τη δεύτερη να πληρώσει 550 εκατ. δολάρια. Η τέταρτη είναι μια γυναίκα από τη Γαλλία, η Λοράνς Παριζό, η οποία επανεκλέχθηκε για δεύτερη φορά την 1η Ιουλίου στο τιμόνι της ισχυρής ένωσης των γάλλων εργοδοτών Μedef σε μια εξαιρετικά κρίσιμη στιγμή για την επιχειρηματικότητα.

Τέλος, η Ιταλίδα Εμα Μαρτσεγκάλια, πρόεδρος της Confindustria, του ιταλικού συνδέσμου βιομηχανιών, πρωταγωνιστεί την εποχή αυτή στην κόντρα που έχει ξεσπάσει μεταξύ του ιταλού πρωθυπουργού και των βιομηχάνων της χώρας.


Απογείωσε την eΒay, πετάει προς την πολιτική

Παρότι αμφισβητήθηκε πολλές φορές στην καριέρα της, η πρώτη κυρία της Σίλικον Βάλεϊ είναι γνωστή ως η μάνατζερ που μεταμόρφωσε την eΒay από μικρή εταιρεία σε έναν κολοσσό της τεχνολογίας και στον απόλυτο πρωταγωνιστή διεθνώς στις online δημοπρασίες. Οταν ανέλαβε η Μεγκ Γουίτμαν τα ηνία της eΒay, ο ισολογισμός της έδειχνε έσοδα 4 εκατ. δολαρίων. Οταν αποχώρησε δέκα χρόνια αργότερα, το 2008, οι πωλήσεις της eΒay είχαν φτάσει τα 8 δισ. δολάρια, ενώ τον Ιανουάριο όταν γινόταν γνωστή η υποψηφιότητα της 53χρονης μπιζνεσγούμαν για το αξίωμα του κυβερνήτη της Καλιφόρνια με το Ρεπουπλικανικό Κόμμα, τα έσοδα είχαν φτάσει τα 9 δισ. ευρώ. Ενα από τα κύρια χαρακτηριστικά της Γουίτμαν είναι η οικονομική άνεση.

Ξόδεψε περισσότερα από 80 εκατ. δολάρια για τις προκριματικές εκλογές, ενώ έχει ανακοινώσει ότι θα ξοδέψει συνολικά 150 εκατ. δολάρια. Πίσω όμως από τη σκληρή επιχειρηματία κρύβονται και ανθρώπινες πλευρές, όπως αποκαλύπτει στο βιβλίο της «Τhe Ρower of Μany». Εκεί αναφέρει πως όταν γύρισε στη δουλειά έπειτα από άδεια τοκετού, δεν μπορούσε να ολοκληρώσει ούτε μία εργασία. «Δεν θυμόμουν πώς να κάνω μια ανάλυση. Ηταν σαν να έχουν εξαφανιστεί κομμάτια του εγκεφάλου μου και να έχουν αντικατασταθεί από ελαφριά μπλε φανελάκια και χνουδωτά αρκουδάκια».

Πάντως, παρότι είχε αναλάβει μια εταιρεία με στρωμένη δουλειά ήλθε αρκετές φορές αντιμέτωπη με δυσκολίες, όπως έγινε το 1999 όταν έπεσε το σύστημα της ιστοσελίδας της eΒay για 24 ώρες, ενώ μόλις είχε εισαχθεί στο χρηματιστήριο. Οσοι την ξέρουν καλά, υποστηρίζουν ότι η Γουίτμαν γνωρίζει τα μυστικά της επιτυχίας αλλά και της αποτυχίας μιας επιχείρησης.

Αλλωστε, είχε πάρει τα σωστά μαθήματα στις πολυεθνικές Ρrocter & Gamble, Disney και Ηasbro, στις οποίες είχε εργαστεί πριν από την eΒay. Μάλιστα όταν εγκαταστάθηκε στη Σίλικον Βάλεϊ προσαρμόστηκε αμέσως στο αξιοκρατικό ήθος της, εγκαταλείποντας την κουλτούρα που επικρατούσε στη Γουόλ Στριτ και το Χόλιγουντ.

Σήμερα οι πολίτες της Καλιφόρνιας, όπου υπάρχουν σοβαρά οικονομικά προβλήματα, ευελπιστούν ότι η Γουίτμαν θα καταφέρει να βάλει σε τάξη την Πολιτεία όπως έκανε με την εταιρεία της. Η δραστηριότητά της στην eΒay την ανέδειξε στον παγκόσμιο επιχειρηματικό στίβο και την έκανε εκατομμυριούχο. Το 2007 η προσωπική της περιουσία ανερχόταν σε 1,4 δισ. δολάρια και οι «Financial Τimes» την έχουν κατατάξει ανάμεσα στις 50 προσωπικότητες που επηρέασαν καθοριστικά την περασμένη δεκαετία.


Εδειξε την πυγμή της και στον Μπερλουσκόνι

Ολο και πιο σαφής γίνεται το τελευταίο διάστημα η διάσταση απόψεων ανάμεσα στον πρωθυπουργό Σίλβιο Μπερλουσκόνι και στη γνωστή ως σιδηρά κυρία της ιταλικής ένωσης εργοδοτών, Εμα Μαρτσεγκάλια.

Αποκορύφωμα αυτής της διάστασης υπήρξε η παρέμβαση Μπερλουσκόνι κατά τη διάρκεια της γενικής συνέλευσης της Confindustria (ο ιταλικός «ΣΕΒ»), ο οποίος έφτασε σε σημείο να της προτείνει να αναλάβει το υπουργείο Οικονομικής Ανάπτυξης ζητώντας μάλιστα από τους παρευρισκόμενους επιχειρηματίες να στηρίξουν την πρότασή του με ανάταση χειρός. «Το ακροατήριο όμως πάγωσε και ουδείς αποφάσισε να εκφρασθεί υπέρ της πρότασης του Σίλβιο», μετέδωσαν τα ιταλικά μέσα ενημέρωσης. Η απάντηση που έδωσε η Μαρτσεγκάλια στον ιταλό πρωθυπουργό ήταν κάτι παραπάνω από σαφής. «Ο απολογισμός της οικονομικής κρίσης είναι βαρύτατος. Από το 2008 μέχρι σήμερα χάθηκαν 700.000 θέσεις εργασίας και η βιομηχανική παραγωγή σημείωσε κάμψη 25%, επιστρέφοντας στο επίπεδο του 1985. Υπάρχουν μάλιστα επιχειρήσεις που μείωσαν την παραγωγή τους ακόμη και κατά 50%», είπε η πρόεδρος της ένωσης εργοδοτών.

Ακολούθως το θέμα έλαβε διαστάσεις όταν ο Μπερλουσκόνι έκανε τηλεφωνική παρέμβαση σε εκπομπή του τηλεοπτικού του δικτύου Canale 5 υποστηρίζοντας πως η Μαρτσεγκάλια «ίσως θα έπρεπε να ξαναδιαβάσει προσεκτικά τα μέτρα μας, για να καταλάβει ότι περιέχουν σημαντικές πρωτοβουλίες που θα βοηθήσουν τις επιχειρήσεις. Η Ιταλία ζούσε εδώ και πολλά χρόνια υπεράνω των δυνατοτήτων της. Δεν βάλαμε το χέρι στην τσέπη των συμπατριωτών μας. Απλώς, εγκρίναμε αναγκαία και αναπόφευκτα μέτρα».

Οι αναλυτές επιμένουν ότι όσο η σιδηρά Εμα θα συνεχίζει να κρατά αποστάσεις από την πολιτική του Σίλβιο, η δημοτικότητά της στους κόλπους της σημαντικότερης παραγωγικής τάξης της χώρας- και όχι μόνο- θα ανεβαίνει κατακόρυφα. Η 44χρονη Μαρτσεγκάλια εξελέγη το 2008 με συντριπτικό ποσοστό στην προεδρία της ένωσης εργοδοτών της Ιταλίας και έγινε η πρώτη γυναίκα που αναλαμβάνει επικεφαλής της Confindustria, η οποία δημιουργθηκε πριν από σχεδόν έναν αιώνα. Διευθύντρια του Gruppo Μarcegaglia, μιας οικογενειακής χαλυβουργικής επιχείρησης, η Μαρτσεγκάλια έλαβε το 95% των ψήφων των μελών της Confindustria. Διαδέχτηκε τον Λούκα Κορντέρο ντι Μοντετζέμολο, επί χρόνια πρόεδρο της Fiat, ο οποίος και παρέδωσε πρόσφατα τα ηνία στον 34χρονο Τζον Ελκάν, εγγονό του αείμνηστου Τζιοβάνι Ανιέλι.

Η ανάληψη από τη Μαρτσεγκάλια της προεδρίας στην ένωση των εργοδοτών το 2008 χαιρετίστηκε στην Ιταλία ως ένα σημαντικό γεγονός σε μια χώρα όπου οι γυναίκες έχουν μικρή παρουσία στις διευθυντικές θέσεις. Πόσω μάλλον όταν δείχνει να έχει και σιδηρά πυγμή. Οι αναλυτές είναι σαφείς: «Επί Μαρτσεγκάλια η ένωση Εργοδοτών δεν διστάζει να δείξει τη δυσαρέσκειά της στα οικονομικά μέτρα και να ζητά συγκεκριμένες πρωτοβουλίες, οι οποίες θα στηρίζουν με βεβαιότητα την ανάκαμψη». Το μπαλάκι, υποστηρίζουν οι σχολιαστές, βρίσκεται τώρα στα χέρια του πρωθυπουργού, ο οποίος πρέπει επειγόντως να βρει τρόπο για να βελτιώσει τη σχέση του με την Εμα, δηλαδή με την παραγωγική τάξη που εκείνη εκπροσωπεί.


Η εμπροσθοφυλακή των βιομηχάνων της Γαλλίας

«Τι κοινό έχουν τα σταφύλια και οι πατάτες με τους κανονισμούς του τραπεζικού συστήματος;». Με αυτή την ερώτηση η Λοράνς Παριζό, πρόεδρος της Μedef, της ισχυρής ένωσης των επιχειρηματιών στη Γαλλία, έθεσε πριν από μερικές εβδομάδες με άρθρο της στους «Financial Τimes» το ζήτημα των νέων ρυθμίσεων που προβλέπει η επονομαζόμενη Βασιλεία ΙΙΙ. Εκεί υποστήριξε ότι οι επιπτώσεις της Βασιλείας ΙΙΙ στο τραπεζικό σύστημα είναι γνωστές. Ωστόσο οι μικρές, οι μεσαίες όπως και οι μεγαλύτερες επιχειρήσεις σε όλη την Ευρώπη θα αντιμετωπίσουν αυστηρότερα κριτήρια δανεισμού. Δεν είναι η πρώτη φορά που η επικεφαλής της Μedef διατυπώνει με παρρησία την άποψή της. Τον Μάρτιο του 2005 προκάλεσε την έντονη αντίδραση του γάλλου προέδρου Σαρκοζί, όταν δεν δεχόταν επιπλέον μειώσεις μισθών για τα στελέχη των επιχειρήσεων. «Αν η Μedef δεν το κάνει θα το κάνουμε εμείς μέσω νομοθεσίας», είχε δηλώσει τότε ο Σαρκοζί σε δεξίωση στο Μέγαρο των Ηλυσίων κάνοντας ευθεία επίθεση κατά της Παριζό.

Η εκλογή της Παριζό στο τιμόνι της Μedef το 2005 είχε χαρακτηριστεί επανάσταση. Δεν ήταν απλώς η πρώτη γυναίκα στη Γαλλία που πατούσε το ανδρικό άβατο της πανίσχυρης ένωσης των επιχειρηματιών. Ηταν ακόμη η πρώτη φορά που ένα στέλεχος προερχόμενο από τις υπηρεσίες εκλεγόταν πρόεδρος της Μedef. Εθεσε τότε σε προτεραιότητα για την ομοσπονδία τον διάλογο με τις συνδικαλιστικές ενώσεις. «Ας ανοίξουμε έναν οικονομικό διάλογο με τις ενώσεις», προέτρεψε τότε τους εργοδότες. Πέντε χρόνια αργότερα η 51χρονη πλέον Παριζό επανεκλέχθηκε πρόεδρος της Μedef την 1η Ιουλίου. Σήμερα σε προτεραιότητα θέτει την ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας των γαλλικών επιχειρήσεων. «Για τις επιχειρήσεις, οι αποφάσεις που λαμβάνονται στην Ουάσιγκτον ή στο Πεκίνο είναι τουλάχιστον εξίσου σημαντικές με αυτές που ψηφίζονται στην Εθνική Βουλή ή στη Γερουσία”, δήλωσε στις αρχές Ιουνίου στη «Figaro». Η Παριζό διευθύνει την εταιρεία ερευνών ΙFΟΡ, στην οποία ελέγχει το 75%. Είναι κληρονόμος της μεγαλύτερης βιομηχανίας επίπλων στη Γαλλία, του ομίλου Ρerisot, ιδιότητα που την τοποθετεί στην 276η θέση των πιο πλούσιων Γάλλων, ενώ θεωρείται ένθερμη συλλέκτρια έργων τέχνης.
«Επιχείρηση Γερουσία» μετά τη Ηewlett Ρackard

Το ενδιαφέρον της Κάρλι Φιορίνα, της πρώην σιδηράς κυρίας της Ηewlett-Ρackard, για την πολιτική γεννήθηκε σχεδόν αμέσως μετά την ταραχώδη έξοδό της από τον κολοσσό της πληροφορικής. Τότε δήλωνε ότι θα ήθελε να εφαρμόσει το επιχειρηματικό της δαιμόνιο στην πολιτική. Παρότι τα αποτελέσματα της δραστηριότητάς της ως επικεφαλής της ΗΡ έχουν αμφισβητηθεί εντόνως, η Φιορίνα απομακρύνθηκε από την εταιρεία αντί ποσού 180 εκατ. δολαρίων συν μπόνους 21,6 εκατ. δολαρίων.

Σε αντίθεση με την περίπτωση της Γουίτμαν και της αναπτυσσόμενης eΒay, η Φιορίνα ανέλαβε τα ηνία της ΗΡ το 1999 όταν η εταιρεία είχε αρχίσει σταδιακά να χάνει έδαφος εξαιτίας του ισχυρού ανταγωνισμού από μεγάλες εταιρείες του κλάδου. Πάντως, ενόσω ήταν επικεφαλής της ΗΡ, η εταιρεία συγχωνεύτηκε με την Compaq. Τον Φεβρουάριο του 2005, σε ένα ξενοδοχείο του Σικάγου της ανακοινώθηκε χωρίς να το περιμένει ότι θα πρέπει να αποχωρήσει, όπως αναφέρει στην αυτοβιογραφία της «Τough Choices: Α Μemoir». Η απασχόληση ήταν ένα από τα πρώτα θέματα που έθιξε τον περασμένο Νοέμβριο όταν ανακοίνωσε επισήμως την υποψηφιότητά της στην Καλιφόρνια για την αμερικανική Γερουσία. Η 56χρονη Φιορίνα είχε υποστηρίξει τότε, ανατρέχοντας στα αγαπημένα θέματα των Ρεπουμπλικανών, ότι οι ΗΠΑ υπέφεραν από «την ύπαρξη λίγων θέσεων εργασίας για τους Αμερικανούς και τις πολλές δαπάνες της Ουάσιγκτον».

Αν κερδίσει τις εκλογές του Νοεμβρίου, δεν αποκλείεται να ακολουθήσει το σκληρό καθημερινό πρόγραμμα που εφήρμοζε ακόμα και μετά την ΗΡ. «Ξυπνώ συνήθως πολύ νωρίς. Μου αρέσει να έχω χρόνο να σκέπτομαι και το κάνω συνήθως στην αρχή της ημέρας. Ακόμη το πρωί κάνω τη γυμναστική μου, η οποία περιλαμβάνει αεροβική, γιόγκα και μπαλέτο, που μου δίνει ό,τι χρειάζομαι σε οποιοδήποτε σημείο του κόσμου και να βρίσκομαι», είχε δηλώσει το 2006 στους «Financial Τimes». Αλλωστε, η Φιορίνα είναι γνωστή για τα ταξίδια της.

Πολλοί την είχαν κατηγορήσει ότι χρησιμοποιούσε το τζετ της εταιρείας περισσότερο από οποιονδήποτε προκάτοχό της. Είναι επίσης γνωστή για τη θαυμαστή απόφασή της να εγκαταλείψει τις σπουδές της στα Νομικά και να εργαστεί ρεσεψιονίστ σε μια εταιρεία εμπορικών ακινήτων στην Καλιφόρνια, όπου ανακάλυψε την αγάπη της για τις επιχειρήσεις. Επειτα από σπουδές στη Σχολή Μπίζνες του Πανεπιστημίου του Μέριλαντ ξεκίνησε την καριέρα της στην ΑΤ&Τ, για να συνεχίσει σε υψηλή θέση στη Lucent. Θεωρεί ότι η πορεία της έχει κάνει ευκολότερη τη ζωή πολλών γυναικών, έχει δηλώσει ωστόσο ότι η επαγγελματική εξέλιξη «είναι διαφορετική για έναν άνδρα από ό,τι για μια γυναίκα».


Η γυναίκα που πήγε την Goldman Sachs στα δικαστήρια

Η ψήφος της Μέρι Σαπίρο, της γυναίκας που όρισε στο τιμόνι της αμερικανικής Επιτροπής Κεφαλαιαγοράς (SΕC) ο Μπαράκ Ομπάμα, άνοιξε τον δρόμο για να υποβάλει η SΕC αγωγή κατά του τραπεζικού κολοσσού Goldman Sachs. Εκείνη η ψήφος ήταν καθοριστική για την υπόθεση, που χαρακτηρίστηκε ως μία από τις πιο εκρηκτικές στην ιστορία της Γουόλ Στριτ, αφού τα άλλα τέσσερα μέλη της Επιτροπής είχαν ψηφίσει οι δύο υπέρ και οι δύο κατά. Η απόφαση της Σαπίρο να προχωρήσει η SΕC χωρίς την ομόφωνη γνώμη των μελών της ήταν καθοριστικής σημασίας, όχι μόνο για την υπόθεση αλλά και για την καριέρα της. Πέρυσι τον Απρίλιο η Σαπίρο είχε δηλώσει ότι η Επιτροπή έπρεπε να αποδείξει το σθένος της κατά των «κακών» της Γουόλ Στριτ, υπενθυμίζοντας την αποτυχία της να εντοπίσει τις απάτες του Μπέρναρντ Μέιντοφ. «Αν δεν είμαστε σοβαροί με τη διαδικασία αυτή μπορεί να εξαφανιστούμε», φέρεται να είπε. Δύο μήνες μετά την ανάληψη των καθηκόντων της στη SΕC η Σαπίρο κόλλησε στην πόρτα της ένα σημείωμα: «Πώς βοηθάμε τους επενδυτές;». Αρχισε να εργάζεται 12 ώρες την ημέρα, να τρώει μεσημεριανό στο γραφείο της, να δουλεύει Κυριακές και να στέλνει email τα ξημερώματα.

Η 54χρονη Σαπίρο με μακροχρόνια καριέρα στη ρυθμιστική αρχή της Γουόλ Στριτ (ούτε αυτή κατάφερε να εντοπίσει τις απάτες του Μέιντοφ) πόνταρε ότι θα καταλήξει σε ένα διακανονισμό εξευτελιστικό και με μεγάλο κόστος για την Goldman Sachs.

Τα κατάφερε σε μεγάλο βαθμό. Την περασμένη Πέμπτη η Goldman Sachs και η SΕC κατέληξαν σε έναν διακανονισμό που επιβαρύνει την αμερικανική τράπεζα με 550 εκατ. δολάρια. Για πολλούς ο διακανονισμός δεν είναι τόσο εξευτελιστικός ούτε όσο κοστοβόρος, αφού αντιστοιχεί στα κέρδη που κατέγραψε ο τραπεζικός κολοσσός πέρυσι, μέσα σε μόνο δύο εβδομάδες. Πάντως για την ίδια την Σαπίρο αποτελεί ένα σημαντικό βήμα προς τους στόχους που έχει θέσει για τη SΕC: Την προστασία των επενδυτών. Από την Τετάρτη, οπότε ο πρόεδρος Ομπάμα υπέγραψε τον νέο νόμο για την λειτουργία της Γουόλ Στριτ, η αποστολή της SΕC και της Σαπίρο διευρύνεται ακόμη περισσότερο, αφού αποκτά- μεταξύ άλλων- την εποπτεία των hedge funds και ενισχύεται τεχνολογικά. Ετσι, τους επόμενους μήνες η Σαπίρο θα επικεντρωθεί στη σύνταξη διατάξεων για τη νέα νομοθεσία.