[ ΤΡΙΤΗ ΑΠΟΨΗ ] Μνηµονιώδεις γενικότητες

Ανθρακες ο θησαυρός της νεοδηµοκρατικής αποκάλυψης. Η «στρατηγική εξόδου από την κρίση» που παρουσίασε µε µεγάλες φανφάρες ο πρόεδρος της αξιωµατικής αντιπολίτευσης αποδείχθηκε, δυστυχώς για τον τόπο, όχι το πολυδιαφηµισµένο «άλλο µείγµα», αλλά ένα συνονθύλευµα γενικοτήτων. Η πρώτη αστοχία του «σχεδίου» είναι στρατηγική. Το πρόβληµα της οικονοµίας – και της χώρας – δεν είναι η διάρκεια ζωής του µνηµονίου, αλλά το ακριβές αντίθετο: πώς θα καταφέρουµε, όταν λήξει η έξωθεν βοήθεια, να σταθούµε ξανά στα πόδια µας – να ξαναρχίσει σιγά σιγά η ανάπτυξη, να µπορούµε να δανειζόµαστε από τις αγορές, να επανέλθει ένας ενάρετος κύκλος προσφοράς και ζήτησης, να δηµιουργηθεί µια αίσθηση σχετικής ασφάλειας και εµπιστοσύνης στους πολίτες. Γι’ αυτό, το να µας λέει η Νέα Δηµοκρατία ότι θα «σωθούµε βγαίνοντας από το µνηµόνιο δύο χρόνια νωρίτερα» είναι σαν να θεωρεί ότι διώχνοντας τον γιατρό θα γίνει αυτοµάτως καλά ο ασθενής. Αν το λάθος του γιατρού – τρόικας – µνηµονίου είναι ότι µας σώζει προσωρινά από πνιγµό αλλά δηµιουργεί τις συνθήκες για να πάθουµε ασφυξία, η λύση δεν είναι να πάψουµε να λαµβάνουµε βοήθεια µία ώρα αρχύτερα, αλλά να δούµε πώς θα εκµεταλλευθούµε τη βοήθεια για να µην κινδυνεύσουµε καθόλου – ακόµα και πείθοντας τον γιατρό ότι η αρχική του διάγνωση δεν ήταν πλήρης. Τέτοια εργασία όµως και τέτοιες προτάσεις ουδόλως περιέχει το νεοδηµοκρατικό «σχέδιο».

Αντίθετα, το διά ταύτα υπήρξε καθυστερηµένο, ανεπαρκές και εντελώς αόριστο. Ο καθηγητής Σαµαράς (αφού ο ίδιος φρόντισε να θυµίσει πολλές φορές ότι «µιλάει ως οικονοµολόγος»), αναλώθηκε στην κριτική χωρίς ίχνος αυτοκριτικής κι έτσι άργησε πολύ να µπει στην ουσία (στην 30ή σελίδα της οµιλίας του και στην 34η από τις διαφάνειες που έδειξε στο ακροατήριό του). Κι όταν το έκανε, α) αναµάσησε πράγµατα που έχουν γίνει ή που προβλέπει για το άµεσο µέλλον και η κυβέρνηση (περικοπές σε συµβούλια και επιτροπές Δηµοσίου, µείωση αµοιβών και επιχορηγήσεων νοµικών προσώπων, µετατάξεις στη θέση των προσλήψεων στο Δηµόσιο – κλασικό κυβερνητικό παράδειγµα ο «Καλλικράτης» –, ενοποίηση εισπρακτικών µηχανισµών, αναδιάρθρωση του ΟΣΕ, προώθηση αποκρατικοποιήσεων, ηλεκτρονική συνταγογράφηση και κοστολόγηση των νοσοκοµείων, υπαγωγή των µεγάλων επενδύσεων στο Γραφείο του Πρωθυπουργού), β) έµεινε σε ανώφελα ευχολόγια (να περιοριστεί το λαθρεµπόριο καυσίµων, να εκµεταλλευθούµε τη δηµόσια περιουσία µέσω της ΚΕΔ, να ψηφιστεί «ένας επενδυτικός νόµος µε ισχυρά φορολογικά κίνητρα», να εξοφλήσει όλες τις οφειλές του το Δηµόσιο – λες και τώρα δεν το κάνει από νάζι), γ) άφησε να κρυφοφανεί – κι εδώ ατολµία – ο πάντα ζωντανός νεοφιλελευθερισµός του κόµµατός του (να «αξιοποιηθούν» – βλ.

ιδιωτικοποιηθούν – λιµάνια και αεροδρόµια, να µειωθούν οι φόροι και ο ΦΠΑ – πώς, άραγε, και µε τι αντιστάθµισµα;).

Το ζήτηµα, και το πρόβληµα της χώρας, δεν είναι αυτή την ώρα το τι αλλά το πώς. Ασφαλώς το µνηµόνιο είναι ασφυκτικό, αλλά αυτό είναι το πλαίσιο της κυβερνητικής πολιτικής – και µέσα από αυτό µπορούν να γίνουν αρκετά θετικά βήµατα. Αρκεί να εξειδικεύσουµε, να επιλέξουµε και να τολµήσουµε. Πώς θα ξεχωρίσουµε και θα ξεπεράσουµε τις αδικίες, ώστε η λιτότητα να κατανεµηθεί όσο το δυνατόν δικαιότερα; (Δεν βλέπουµε ακόµα απτά µέτρα) Πώς θα κάνουµε να δουλέψει, µέσα στο συνταγµατικό πλαίσιο και χωρίς να ανατρέψουµε λογικές προσδοκίες ζωής, ένα δυσκίνητο, αναποτελεσµατικό, συχνά εχθρικό προς τον πολίτη και το δηµόσιο συµφέρον κράτος; (Οι προφανείς δυσκολίες δεν αντιµετωπίζονται µε τη δέουσα φαντασία) Πώς, πέρα από την επίκληση, θα δοθεί µια αναπτυξιακή ώθηση σε µια περίοδο απόλυτης ξηρασίας; (Παραµένει το µεγάλο ζητούµενο) Ποιες ακριβώς, κύριε πρόεδρε της αξιωµατικής αντιπολίτευσης, δηµόσιες επιχειρήσεις ή λειτουργίες προτείνετε να ιδιωτικοποιηθούν, ώστε να δούµε και τι κράτος θέλετε; Με τι ειδικότερα µέτρα θα µπει τάξη σε ένα ΕΣΥ που καθ’ όλη σχεδόν τη λειτουργία του είναι ένας πίθος των Δαναΐδων; Αυτά περιµένουν να ακούσουν οι πολίτες και αποτελούν καθήκον µιας σοβαρής αντιπολίτευσης. Αντ’ αυτών νεφελώµατα. Κι έτσι το πραγµατικό σχέδιο, χωρίς το οποίο το µνηµόνιο θα µας πνίξει, το περιµένουµε πάλι από ένα αρκετά µπερδεµένο κυβερνητικό στρατόπεδο.

Που κερδίζει έτσι ακόµη λίγο, τον τελευταίο διαθέσιµο, χρόνο.

Η ΑΝΤΙΦΑΣΗ

Το να µας λέει η Ν.Δ. ότι θα «σωθούµε βγαίνοντας από το µνηµόνιο δύο χρόνια νωρίτερα» είναι σαν να θεωρεί ότι διώχνοντας τον γιατρό θα γίνει καλά ο ασθενής

Ο Κώστας Μποτόπουλος είναι συνταγµατολόγος, µέλος του Εθνικού Συµβουλίου του ΠΑΣΟΚ.