«Ηθελαν να μας εξαφανίσουν»

«Αν οι γαλλικές μυστικές υπηρεσίες ήθελαν απλά να βυθίσουν το «Rainbow Warrior», θα μπορούσαν να χρησιμοποιήσουν το 1/10 των εκρηκτικών που χρησιμοποίησαν. Ετσι δεν θα στερούσαν σε δύο παιδιά τον πατέρα τους.
Δεν νομίζω ότι νοιάζονταν αν θα απέφευγαν τις απώλειες ανθρώπινων ζωών ή αν θα χανόταν ολόκληρο το πλήρωμα». Ακριβώς είκοσι πέντε χρόνια μετά τη βομβιστική επίθεση στο θρυλικό σκάφος της Greenpeace, ο Πίτερ Γουίλκοξ, ο καπετάνιος που έζησε από κοντά την τραγωδία, αποκαλύπτει στα «ΝΕΑ» το παρασκήνιο της ιστορίας που συγκλόνισε την παγκόσμια κοινή γνώμη για τον τρόπο με τον οποίο οι μυστικές υπηρεσίες αντιμετώπιζαν τις περιβαλλοντικές οργανώσεις.
10 Ιουλίου 1985, λιμάνι του Οκλαντ, Νέα Ζηλανδία. Στις 10 το βράδυ τα μέλη του πληρώματος του «Rainbow Warrior» συγκεντρώνονται στο “αμφιθέατρο”, όπως αποκαλούσαν το αμπάρι που είχαν διαμορφώσει ειδικά για συσκέψεις, για να συζητήσουν κάποιες λεπτομέρειες σχετικά με τα οικονομικά της αποστολής που διοργάνωναν στην Πολυνησία. Κατά το προηγούμενο χρονικό διάστημα βρίσκονταν στα νησιά Μάρσαλ όπου, στα πλαίσια δράσης για τις πυρηνικές δοκιμές που πραγματοποιούσαν εκεί οι ΗΠΑ, μετέφεραν επιτυχώς 350 κατοίκους της ατόλης Ρόνγκελαπ σε ασφαλές μέρος στα νότια του συμπλέγματος μακριά από τη ραδιενεργό ζώνη. Η συνέχεια αυτής της δράσης είχε οριστεί να γίνει στην Πολυνησία, όπου ήταν το πυρηνικό πεδίο των Γάλλων. Οι εικόνες από τους «ραδιενεργούς» κατοίκους που είχαν μεταφέρει είχαν μείνει χαραγμένες στην μνήμη του πληρώματος: «Υπήρχαν πολλά μωρά με δυσμορφίες ενώ αρκετοί από τους μεγαλύτερους εμφάνιζαν έντονα σημάδια πρόωρης γήρανσης. Μάθαμε ότι πολλά βρέφη γεννιούνταν χωρίς καμία απολύτως μορφή και υπήρχε ολόκληρη λίστα από συμπτώματα: από νοητικές δυσλειτουργίες και παράλυση έως γενετικές ανωμαλίες. Περπατούσες στο νησί και έβλεπες τι έκανε η ραδιενέργεια στους ανθρώπους», θυμάται ο Πίτερ Γουίλκοξ κατά την τηλεφωνική συνέντευξη που παραχώρησε στα «ΝΕΑ» λίγο πριν ταξιδέψει από τις ΗΠΑ στην Πολωνία, όπου σήμερα πραγματοποιείται εκδήλωση για το «Rainbow Warrior». Πειραματόζωα. Αυτό που του είχε κάνει την μεγαλύτερη εντύπωση ήταν ότι το νησί το είχαν επισκεφθεί γιατροί, οι οποίοι, όπως έλεγαν οι κάτοικοι, δεν πήγαν εκεί για να θεραπεύσουν αλλά μόνο για να τους εξετάσουν και να τους παρατηρήσουν. «Δεν τους παρείχαν κάποιου είδους θεραπεία. Και αυτό γιατί οι κάτοικοι του Ρόνγκελαπ λειτουργούσαν ως πειραματόζωα: οι ειδικοί μπορούσαν να δουν πώς ακριβώς επηρεάζουν οι πυρηνικές βόμβες και η ραδιενέργεια την ανθρώπινη ζωή». Μία από τις δοκιμές που πραγματοποιήθηκαν στην συγκεκριμένη περιοχή την δεκαετία του 1950 αφορούσε την έκρηξη βόμβας υδρογόνου 15 μεγατόνων, η ισχύς της οποίας υπολογίζεται περίπου 1.000 φορές μεγαλύτερη από την ατομική βόμβα της Χιροσίμα. Αντίθετα με τα μέτρα ασφαλείας που εφάρμοσαν για τους πληθυσμούς των νησιών Μπικίνι και Ενέγουετακ, οι Αμερικανοί δεν μετακίνησαν τον πληθυσμό του Ρόνγκελαπ κατά τη δοκιμή, παρά το γεγονός ότι υπήρχαν ενδείξεις ότι ο άνεμος θα μετέφερε τη ραδιενεργό στάχτη στα σπίτια των αυτοχθόνων. Δύο δεκαετίες μετά τη δοκιμή όπως υ ποστήριζε η Greenpeace το 95% που ζούσε στο νησί κατά τη διάρκεια των δοκιμών είχε προσβληθεί από καρκίνο του θυρεοειδούς και λευχαιμία. Η ίδια, αν όχι χειρότερη, πίστευαν ότι θα ήταν και η κατάσταση στο γαλλικό πεδίο πυρηνικών δοκιμών στην Πολυνησία. «Απ΄ ό,τι μαθαίναμε οι Γάλλοι αισθάνονταν ιδιαίτερα άβολα με το γεγονός ότι η Greenpeace θα έστελνε πλοίο με διαδηλωτές κατά των πυρηνικών στην Ταϊτή», λέει ο Γουίλκοξ.

Η σύσκεψη στο αμφιθέατρο – αμπάρι του «Rainbow Warrior» για την επικείμενη αποστολή στην Πολυνησία δεν διήρκεσε πολύ. Ηταν γύρω στις 11 το βράδυ όταν τα μέλη του πληρώματος μοιράστηκαν στα δωμάτιά τους ενώ κάποιοι πήγαν να κάτσουν στην αίθουσα του εστιατορίου. «Στη σύσκεψη είχαμε μαζευτεί πολλά άτομα καθώς είχε αποφασιστεί να συμμετάσχουν στην αποστολή 5-6 πλοία από τη Νέα Ζηλανδία».
Το 2011 θα είναι έτοιμο το πιο πράσινο πλοίο στον πλανήτη

Τον τίτλο του πιο πράσινου πλοίου στον πλανήτη φιλοδοξεί να αποκτήσει το «Rainbow Warrior 3», του οποίου η κατασκευή αναμένεται να ολοκληρωθεί το 2011. Ανάμεσα στις καινοτομίες του περιλαμβάνονται το ειδικά σχεδιασμένο σκαρί για εξοικονόμηση ενέργειας καθώς και το προηγμένο σύστημα ιστίων για τη μέγιστη αξιοποίηση του ανέμου. Υπολογίζεται ότι θα χρειάζεται ελάχιστα ορυκτά καύσιμα καθώς εκτιμάται ότι θα χρησιμοποιεί τη μηχανή μόνο για το 10% του χρόνου που θα διαρκούν τα ταξίδια. Επιπλέον, θα φιλοξενεί μικρή μονάδα βιολογικού καθαρισμού αποβλήτων, σύστημα ασφαλείας για τη διαρροή πετρελαίου και σύστημα επαναχρησιμοποίησης της θερμότητας της μηχανής για τη θέρμανση του νερού. «Είκοσι πέντε χρόνια πριν ανησυχούσαμε για τη ραδιενέργεια από τις πυρηνικές δοκιμές, σήμερα ασχολούμαστε με το φαινόμενο της υπερθέρμανσης. Το «Rainbow Warrior ΙΙΙ» είναι ο τρόπος της Greenpeace για να πει ότι υπάρχει ελπίδα για το μέλλον. Δεν είμαστε μεγάλη οργάνωση και επειδή δεν χρηματοδοτούμαστε από κυβερνήσεις ή εταιρείες είναι στο χέρι του κόσμου να μας ενισχύσει», λέει ο καπετάνιος Πίτερ Γουίλκοξ. Οποιοι θέλουν να υποστηρίξουν την κατασκευή του νέου Rainbow Warrior μπορούν να στείλουν email στο gpgreece@diala. greenpeace. org
Το σκαρί σκίστηκε σαν χαρτοσακούλα…

Δέκα λεπτά πριν από τα μεσάνυχτα, ο Πίτερ Γουίλκοξ βρισκόταν στο δωμάτιό του έτοιμος να κοιμηθεί. Τότε έσκασε η πρώτη βόμβα: «Ευτυχώς δεν ήταν κανείς στο αμφιθέατρο. Αν η έκρηξη είχε γίνει μία-μιάμιση ώρα πριν, τότε μπορεί να θρηνούσαμε πάνω από 20 θύματα. Στο αμπάρι όπου κάναμε την σύσκεψη άνοιξε τρύπα δύο μέτρωντο μεταλλικό σκαρί του πλοίου σκίστηκε σαν χαρτοσακούλα. Οι ειδικοί είπαν ότι η πρώτη βόμβα ήταν τοποθετημένη με τέτοιο τρόπο ανάμεσα στο σκάφος και τον τσιμεντένιο πυλώνα της προβλήτας ώστε να προκαλέσει την μέγιστη δυνατή βλάβη». Ακριβώς ένα λεπτό μετά ακολούθησε έκρηξη στο πίσω μέρος του πλοίου η οποία κατέστρεψε ολοκληρωτικά την προπέλα και ένα μέρος της μηχανής.

«Ο Φερνάντο Περέιρα, ο φωτογράφος της αποστολής, ήταν ένας από τους λίγους που κάθονταν στην αίθουσα φαγητού. Με το που έσκασε η πρώτη βόμβα σηκώθηκε και πήγε στο δωμάτιό του να πάρει τις φωτογραφικές του μηχανές. Η δεύτερη βόμβα έσκασε κάτω από το δωμάτιό του» αφηγείται με σπασμένη φωνή ο Γουίλκοξ.

Κατά τη διάρκεια του λεπτού που μεσολάβησε ανάμεσα στις εκρήξεις, δύο από τα μέλη του πληρώματος έτρεξαν στα χαμηλότερα διαμερίσματα του σκάφους για να βγάλουν τον κόσμο έξω. «Την ώρα που έσκασε η δεύτερη βόμβα απομακρυνόμασταν από τα διαμερίσματα νομίζοντας ότι ο Φερνάντο μάς ακολουθούσε. Πιστεύω ότι με τη δεύτερη έκρηξη μπλόκαρε η πόρτα του δωματίου του και εγκλωβίστηκε».

Οταν ο Γουίλκοξ καταμέτρησε τα μέλη του πληρώματος στην προβλήτα υπήρχαν δύο αγνοούμενοι: ο Περέιρα και η Σόρενσον, η οποία εμφανίστηκε λίγη ώρα αργότερα. «Δεν υπήρχε κάτι που μπορούσαμε να κάνουμε για να τον σώσουμε», λέει ο καπετάνιος. Το πτώμα του Περέιρα εντοπίστηκε με τις φωτογραφικές μηχανές περασμένες στο λαιμό του τέσσερις ώρες μετά τη βύθιση του «Rainbow Warrior» από τους βατραχανθρώπους.
«Ηταν δολοφονική επίθεση»

Ωρες πριν από τις εκρήξεις, οι θαμώνες του γιοτ κλαμπ στην άλλη άκρη του λιμανιού είχαν γίνει αυτόπτες μάρτυρες ενός παράξενου θεάματος: δύο άτομα, αφού διέσχισαν το λιμάνι του Οκλαντ με μικρό φουσκωτό, αποσύνδεσαν την εξωλέμβια μηχανή και την άφησαν να βυθιστεί. Μετά έβγαλαν το φουσκωτό στη στεριά και μπήκαν σε ένα βαν που βρισκόταν παρκαρισμένο δίπλα. Υποψιασμένοι πως επρόκειτο για ληστές, σημείωσαν τον αριθμό του βαν και την επόμενη μέρα, όταν έμαθαν τι ακριβώς είχε συμβεί, ενημέρωσαν την αστυνομία. «Δύο ημέρες μετά το βαν εμφανίσθηκε στο αεροδρόμιο του Οκλαντ και οι δράστες συνελήφθησαν. Στο μεσοδιάστημα είχαν αλλάξει διαβατήρια. Κατά την πρώτη ανάκριση δεν παραδέχθηκαν απολύτως τίποτα, αλλά το βράδυ όταν αφέθηκαν ελεύθεροι να γυρίσουν στο ξενοδοχείο τους, πήραν τηλέφωνο στα γραφεία των γαλλικών μυστικών υπηρεσιών για να πουν ότι θα καθυστερούσαν να επιστρέψουν. Οι συνομιλίες τους όμως μαγνητοφωνούνταν…», λέει ο Γουίλκοξ που είδε στο δικαστήριο τους δράστες, τρεις ημέρες μετά την βομβιστική επίθεση στο «Rainbow Warrior». Μόλις την προηγουμένη η γαλλική πρεσβεία στη Νέα Ζηλανδία είχε προβεί σε ανακοινώσεις του τύπου «σε καμία περίπτωση δεν είναι αναμειγμένη η Γαλλία» και ότι «η γαλλική κυβέρνηση δεν αντιμετωπίζει τους αντιπάλους της με τέτοιους τρόπους». Έναν μήνα μετά δύο γαλλικά εβδομαδιαία περιοδικά κατηγόρησαν με δημοσιεύματά τους γάλλους πράκτορες για τη βύθιση του σκάφους της Greenpeace ενώ στις 17 Σεπτεμβρίου 1985 η «Le Μonde» σε ρεπορτάζ άφηνε περιθώρια αμφιβολίας ότι ο υπουργός Αμυνας και ο αρχηγός της μυστικής υπηρεσίας γνώριζαν για την επιχείρηση. Στη συνέχεια δημοσίευμα των κυριακάτικων «Τimes» εμφάνιζε ενήμερο και τον Μιτεράν. Επειτα από όλη αυτή την πίεση και μετά την παραίτηση του υπουργού Αμυνας, ο Γάλλος πρωθυπουργός Λοράν Φαμπιούς παραδέχθηκε πως «πράκτορες της DGSΕ βύθισαν το «Rainbow Warrior»» και ότι έδρασαν σύμφωνα με οδηγίες.

«Οι Γάλλοι υποστήριζαν ότι δεν ήθελαν να σκοτωθεί κανείς. Ομως χρησιμοποίησαν τόσο ισχυρά εκρηκτικά που το πλοίο βυθίστηκε μέσα σε ενάμισι- δυο λεπτά. Δεν έκαναν αυτό που θα λέγαμε παροπλισμό του πλοίου- μάλλον επρόκειτο για μαζική δολοφονική επίθεση», υποστηρίζει ο Γουίλκοξ.