Μας στέρησαν πολλά

«Φαντάσου τι θα μπορούσαμε να είχαμε κάνει αν δεν υπήρχε το απαρτχάιντ», μου λέει ο Τόμας, οδηγός του λεωφορείου που μας μετέφερε στο εκπληκτικής αρχιτεκτονικής και ομορφιάς στάδιο «Νέλσον Μαντέλα», στο Πορτ Ελίζαμπεθ, γενέτειρα πόλη του ανθρώπου που είναι σύμβολο της χώρας.

«Ζakumi στη γλώσσα των Ζουλού σημαίνει όλοι μαζί», μου λέει ο Ρούμπεν και ενώνει τα δάκτυλα των δύο χεριών του για να μου δείξει το «δέσιμο». Αυτό που οι Νοτιοαφρικανοί επιθυμούν να συμβολίζει η μασκότ του Μουντιάλ. Το δέσιμο, κατ΄ αρχάς, των δισεκατομμυρίων ανθρώπων που παρακολουθούν από τα μέσα ενημέρωσης όσα γίνονται στα στάδια της Νότιας Αφρικής, αλλά κυρίως των κατοίκων αυτής της πολύ ιδιαίτερης χώρας.

Πηγαίνουμε για μίνι σαφάρι στο Lions Ρark του Γιοχάνεσμπουργκ. Με περηφάνια, λες και αυτός το είχε χτίσει, μου έδειχνε τον πρώτο προαστιακό σιδηρόδρομο που ενώνει την πόλη με το αεροδρόμιο. Τι και αν οι περισσότεροι σταθμοί έμειναν ημιτελείς, τι και αν οι τρύπες στον δρόμο έχασκαν σαν κρατήρες. Για τον Ρούμπεν και τον Τόμας, που πέρασαν τα παιδικά τους χρόνια στα γκέτο του Σοβέτο και της Αλεξάντρα και μεγάλωσαν βλέποντας τον πατέρα ή τα αδέλφια τους στις φυλακές του απαρτχάιντ, το Μουντιάλ είναι η ευκαιρία να δείξουν το άλλο πρόσωπο μιας χώρας για την οποία νιώθουν περήφανοι κάτοικοί της από τις 27 Απριλίου 1994, ημερομηνία των πρώτων ελεύθερων εκλογών της χώρας.

Κάθε φορά που ο Ζakumi εμφανίζεται στα μόνιτορ του σταδίου ακολουθεί η λέξη Αyoba. «Πάμε να τα καταφέρουμε» σημαίνει στη γλώσσα των Ζουλού, μου εξηγεί η Μάρθα που δουλεύει για 6 ραντ (0,70 λεπτά του ευρώ) την ώρα στο βραζιλιάνικο εστιατόριο του Φερνάντο στο κέντρο του Γιοχάνεσμπουργκ. «Τουλάχιστον με το Μουντιάλ έχουμε δουλειά. Μετά δεν ξέρουμε τι θα γίνει», λέει και αρπάζει τη βουβουζέλα της. Στη χώρα όπου ο καθηγητής και ο δημόσιος υπάλληλος κερδίζουν 250-300 ευρώ τον μήνα αρκετοί είναι αυτοί που προειδοποίησαν ότι τα πράγματα μπορεί να γίνουν χειρότερα μετά το τέλος της γιορτής. Οι εργοδότες όμως ήθελαν ακόμη πιο φθηνά χέρια. Η χώρα άνοιξε τις πόρτες της σε μετανάστες από Μοζαμβίκη, Ναμίμπια, Ζιμπάμπουε, οι οποίοι είναι οι αναλώσιμοι της γιορτής. Στο εστιατόριο της Μάρθας, από τη μία πλευρά κάθονται οι μαύροι Νοτιοαφρικανοί, από την άλλη οι μαύροι μετανάστες. Μόνο η μπάλα τούς ενώνει και τους φέρνει σε διπλανές καρέκλες. «Το Ντέρμπαν ήταν μόνο τα προεόρτια», λένε αυτοί που ξέρουν τη χώρα καλά.

Ολη η χώρα μοιάζει να ξεχνιέται με τη βουβουζέλα και το αντίπαλον δέος της, την κουτουτζέλα (απομίμηση από κέρατο βουβάλου), ανά χείρας. Στον αγώνα των Μπαφάνα Μπαφάνα με το Μεξικό, οι Νοτιοαφρικανοί γιόρταζαν μέχρι τα ξημερώματα σαν να είχαν κερδίσει. Κάθε δρόμος, ακόμη και η εθνική οδός που συνδέει την Πραιτώρια με το Γιοχάνεσμπουργκ, είχε μεταβληθεί σε υπαίθριο πάρτι. Ο κόσμος άνοιγε την πόρτα των λεωφορείων, πηδούσε στον δρόμο και χόρευε στο οδόστρωμα αδιαφορώντας για τα αυτοκίνητα που έρχονταν. «Τι θα γινόταν αν κέρδιζαν κιόλας», αναρωτηθήκαμε.

Στο Lions Ρark οι φύλακες, απορροφημένοι από τις προσπάθειες των Μπαφάνα Μπαφάνα (αγόρια αγόρια, στη γλώσσα των Ζουλού), είχαν ξεχάσει να ταΐσουν τα λιοντάρια στην ώρα τους και όταν μπήκαμε να τα χαϊδέψουμε παραλίγο να γίνουμε greek meze.

Οταν όμως τελειώνουν τα πανηγύρια, ο επισκέπτης βλέπει τους οπλισμένους φρουρούς να περιπολούν έξω από τα ξενοδοχεία, τα σπίτια απομονωμένα μέσα σε ψηλούς μαντρότοιχους και οχυρωμένα με τα ηλεκτροφόρα καλώδια και κορίτσια κάθε ηλικίας να προσφέρουν τις ερωτικές τους υπηρεσίες για 10 ή 20 ευρώ.

ΠΕΡΗΦΑΝΟΙ

Για τον Ρούμπεν και τον Τόμας που μεγάλωσαν στα γκέτο και είδαν δικούς τους ανθρώπους στις φυλακές του απαρτχάιντ, το Μουντιάλ είναι ευκαιρία να δείξουν το άλλο πρόσωπο μιας χώρας για την οποία νιώθουν περήφανοι

ΑΙΧΜΕΣ Ο καλός στρατιώτης Μπέκαμ
» Της , Εύης Ελευθεριάδου

ΚΙ ΟΜΩΣ, το Μουντιάλ είναι φτωχότερο χωρίς τον Μπέκαμ! Ενα ματς έπαιξε μόνο η Αγγλία και η απουσία του, έστω και στη δύση της καριέρας του, ήταν αισθητή.

Πολλοί θα διαφωνήσουν βέβαια. Στο άκουσμά του άλλωστε, ο κόσμος των ποδοσφαιρόφιλων χωριζόταν πάντα σε δύο στρατόπεδα. Οι μισοί τον θαύμαζαν και οι άλλοι μισοί τον έβριζαν, επηρεασμένοι περισσότερο από τις εξωγηπεδικές του δραστηριότητες παρά τις ικανότητές του στο χορτάρι.

Γιατί στο γήπεδο, ο Μπέκαμ ήταν ένας παίκτης- όνειρο για τον προπονητή. Ακούραστος στρατιώτης στην υπηρεσία της ομάδας του, με περίτεχνες εκτελέσεις φάουλ και πάσες- διαβήτη, έδινε ως κάπτεν το παράδειγμα με το συνεχές τρέξιμο και την επιμονή του σε όλες τις φάσεις.

Λίγοι παίκτες λατρεύουν τόσο την εθνική τους ομάδα όσο ο 34χρονος πρώην άσος της Μάντσεστερ Γιουνάιτεντ. Στα γήπεδα της Αφρικής, ο Μπέκαμ έχει αναλάβει τον ρόλο του εμψυχωτή της Αγγλίας. Οι συμπατριώτες του δημοσιογράφοι δηλώνουν εντυπωσιασμένοι από την αγάπη του για την ομάδα και τη δουλειά που κάνει με τους νεώτερους παίκτες. Κατεβαίνει πρώτος από το λεωφορείο της ομάδας, συμμετέχει στην προπόνηση και είναι ο συνδετικός κρίκος ανάμεσα στους παίκτες και το προπονητικό τιμ. Ενας αληθινός τζέντλεμαν των γηπέδων, ο Μπέκαμ θα μας λείψει αυτό το καλοκαίρι.