[ ΤΡΙΤΗ ΑΠΟΨΗ ] Αγεωγράφητος Καλλικράτης

Οταν από την προηγούµενη κυβέρνηση κατακρεουργήθηκε ο µόνος αµιγής τοπικός πόρος που ήταν τα τέλη παρεπιδηµούντων, σηµείωνα σε άρθρο µου στην ίδια στήλη ότι πρόκειται για σοβαρό πλήγµα στην Τοπική Αυτοδιοίκηση, ότι προσβάλλεται βάναυσα η έννοια της οικονοµικής αυτοτέλειας των ΟΤΑ και ότι η ρύθµιση (για λόγους υποτίθεται µείωσης του κόστους των τουριστικών επιχειρήσεων) βάζει τελικά την ταφόπλακα στην εξαγγελθείσα αλλά ουδέποτε υλοποιηθείσα αρχή «ο ρυπαίνων πληρώνει». Ελεγα δηλαδή ότι η δηµοτική φορολογία δεν είναι εξ ορισµού επαχθής συνθήκη για τον υπόχρεο, αλλά µια συµφωνία για την ανάγκη να υπάρχουν περιφερειακά ταµεία για την εξυπηρέτηση συλλογικών αλλά τοπικού χαρακτήρα αναγκών. Μεταξύ αυτών και η διαχείριση του περιβάλλοντος, προϋπόθεση για τη συγκράτηση ή/και την ανα βάθµιση του τουρισµού. Να το πω πιο απλά, δεν µπορούµε να περιµένουµε εξυγίανση του κλάδου χωρίς κάποιον να µαζεύει τα σκουπίδια, να φέρνει το νερό και να περιποιείται το στοιχειώδες πράσινο. Και περίµενα ότι η νέα κυβέρνηση, ξεπερνώντας την παιδική ασθένεια του οικονοµικού συντηρητισµού που διακρίνει όλα τα ανασφαλή καθεστώτα, θα προχωρούσε τουλάχιστον σε αναθεώρηση, αν όχι σε µεταρρύθµιση σύµφωνα µε τα ευρωπαϊκά (προοδευτικά) κεκτηµένα.

Αντί γι’ αυτό, το σχέδιο Καλλικράτης κάνει µόνο µια ασαφή µνεία στους ΚΑΠ (Κεντρικούς Αυτοτελείς Πόρους), οι οποίοι συνιστούν «µία από τις δυνατότητες για την πραγµατοποίηση τοπικών εσόδων», µαζί µε το «σύστηµα κατανοµής επιχορηγήσεων». Εποµένως, αν κατάλαβα καλά, ένα µείγµα πόρων που δεν ορίζονται µαζί µε τις εξίσου αστάθµητες και µη εξασφαλισµένες κρατικές επιδοτήσεις συνιστούν το νέο οικονοµικό περιβάλλον, στο οποίο θα κληθεί να ανθήσει η αυτοδιοικητι κή πραγµατικότητα τον 21ο αιώνα. Την οποία όµως θέλουµε να είναι και µοχλός της γενι κότερης αλλαγής και «θεµέλιο της πράσινης ανάπτυξης». Πώς όµως; Χωρίς ενδογενείς πόρους, χωρίς την πρόβλεψη για ανεξάρτη τη δηµοτική φορολόγηση, χωρίς σχέδιο για την επιχειρηµατικότητα των δήµων, οι οποίοι για παράδειγµα εξαιρούνται από τις επι χορηγήσεις του επενδυτικού νόµου. Και πώς τα παραπάνω δένουν µε το αµέσως παρακάτω εδάφιο στο νόµο του Καλλικράτη που επιµένει ότι «τερµατίζεται οριστικά η πελατειακή κατανοµή κονδυλίων, η οποία οδηγούσε στη χειραγώγηση της Αυτοδιοίκησης και τον εξαναγκασµό της σε σχέσεις υποτέλειας προς την κυβέρνηση».

Να επανέλθουµε όµως στην πράσι νη ανάπτυξη. Χωρίς χρήµατα είναι ένα άδειο κέλυφος που κινδυνεύει να γίνει ανέκδοτο στα χείλη των καραδοκούντων αντιπάλων της (που είναι πολλοί). Και χωρίς αρµοδιότητες στους ΟΤΑ, το σχήµα είναι επιεικώς οξύµωρο. Λέει ο νόµος: «Οι Περιφερειακές Αυτοδιοικήσεις αναλαµβάνουν σταδιακά εκείνες τις αρµοδιότητες που ασκούνται σήµερα από την κρατική περιφέρεια, µε εξαίρεση εκείνες οι οποίες πρέπει να παρα µείνουν στα αποκεντρωµένα όργανα του κράτους χάριν της ενότητας της κρατικής πολιτικής σε ολόκληρη την επικράτεια, όπως τα θέµατα χωροταξίας – πολεοδοµίας, προστασίας του περιβάλλοντος και δασικής πολιτικής ή µεταναστευτικής πολιτικής». Κατάλαβα καλά; Οι νέοι δήµοι, θεµέλιο της πράσινης ανάπτυξης χωρίς όµως το περιβάλλον και τη χωροταξία; Χωροταξία, λέξη επίσης κενή περιεχοµένου αφού η χρήση της γίνεται µόνο διακηρυκτικά. Πώς για παράδειγµα ενσωµατώθηκαν τα πλείστα όσα και ακριβά πληρωθέντα εθνικά, περιφερειακά, τοµεακά και τοπικά χωροταξικά σχέδια στον νέο Καλλικράτη; Πού φαίνονται – πέρα από τις διοικητικές και οικονοµικές αιτιάσεις – οι χωρικές προτεραιότητες, έτσι όπως αυτές πηγάζουν από τις µελέτες και τις θεσµοθετήσεις; Πού φαίνονται οι οικογεωγραφικές διαστάσεις της νέας δι ευθέτησης, σε µια Ελλάδα της οποίας οι δο µές δεν είναι έργο κανενός Καποδίστρια (χωρίς κανέναν υπαινιγµό για την αξία του αν δρός) αλλά µιας µακραίωνης εξέλιξης µέσα στον τόπο και τον χρόνο; Με ποιο κριτήριο ο µισός Σπερχειός υπάγεται πλέον στη Λαµία και ο άλλος µισός στη… Μακρακώµη; Ποιος θα ελέγχει τη ροή των υδάτων και ποιος θα εξασφαλίζει την ενότητα του οικοσυστήµατος; Ο Καλλικράτης ήταν, ως γνωστόν, αρχιτέκτονας του Παρθενώνα. Το έργο του κρατά δυόµισι χιλιάδες χρόνια. Τα δικά µας τα έργα κρατούν όσο µια – δυο κυβερνητικές θητεί ες. Οι επόµενοι τα κατεδαφίζουν – όταν ήδη έχουν ξεπεραστεί.

Ο Ηλίας Ευθυµιόπουλος είναι πρώην υφυπουργός

ΑΔΕΙΟ ΚΕΛΥΦΟΣ

Η πράσινη ανάπτυξη χωρίς χρήµατα είναι άδειο κέλυφος που κινδυνεύει να γίνει ανέκδοτο στα χείλη καραδο κούντων αντιπάλων