Φαινόμενα

Η δηµοκρατία της συγκίνησης
, Της Πόπης Διαµαντάκου , diaman@dolnet.gr

Η είδηση προκάλεσε σπασµούς συγκίνησης στα πάνελ των µεσηµεριανάδικων. Ο Τόλης Βοσκόπουλος εισήλθε εσπευσµένα στο νοσοκοµείο. Κάµερες, απευθείας συνδέσεις και ερµηνείες: δεν άντεξε τον διασυρµό.

Ηδηµοκρατία της συγκίνησης στη θέση της δηµοκρατίας της συνείδησης. Η πρώτη δεν χρειάζεται παρά φωτογενή «θύµατα» για να λειτουργεί. Η δεύτερη είναι πολύ απαιτητική, χρειάζεται θεσµούς, ωριµότητα και αίσθηση του χρέους από πολίτες και πολιτικούς. Μόνο που όταν λειτουργεί δεν υπάρχουν «θύµατα», που σηµαίνει ότι δεν παράγεται η εύκολη τηλεόραση της µεσηµεριανάδικης ύπνωσης. Εξακολουθεί να έχει λατρεία στα «θύµατα» η εποχή µας. Και είναι εύκολο να στοιχηθούν πίσω από τη «µοίρα» που εξισώνει µπροστά στην ασθένεια τους πάντες, κάθε λογής παραβάτες, για τους οποίους πλέον παύουν να ισχύουν οποιαδήποτε κριτήρια. Οσοι στέφονται µε το φωτοστέφανο του µαρτυρίου, τίθενται αυτοµάτως πέραν της κρίσης των νόµων, κράτους και ηθικής, εν τέλει πέραν κάθε κριτικής.

Ευσυγκίνητη η ελληνική κοινωνία, βουρκώνει εύκολα µπροστά στις δυστυχίες και συγχωρεί τα πάντα σε οποιονδήποτε παρουσιαστεί ως αδικηµένος. Είναι δεν είναι. Είναι δε τέτοια η αίγλη του αυθεντικού συναισθήµατος λύπης που µπορεί να προκαλέσει κάποιος, ώστε αυτοµάτως θεωρείται φορέας της ειλικρίνειας και εκπρόσωπος µιας υπερβατικής καλοσύνης.

Πρωτόγονες οι τηλεοπτικές κοινωνίες, ακριβώς λόγω του διαρκώς ερεθισµένου συναισθήµατος είναι επιρρεπείς στους απλοϊκούς συνειρµούς. Χάρη σε αυτούς άλλωστε εξασφαλίζονται οι «µάρτυρες» της δυστυχίας, που αποθεώνονται όποιοι κι αν είναι, από «κοινοί θνητοί» µέχρι τηλεαστέρες και παντός είδους διασηµότητες, ανεξαρτήτως αν στη ζωή τους µπορεί να κινούνται στις γκρίζες περιοχές της µη νοµιµότητας.

Χάρη στη «δηµοκρατία της συγκίνησης» ένα συνονθύλευµα από κάθε καρυδιάς καρύδι, από νονούς της νύχτας µέχρι πορνοντίβες, εξασφαλίζουν µια ανεξάντλητη τηλεοπτική προβολή, αρκεί να έχουν να επιδείξουν «χτυπήµατα της µοίρας», από «δύσκολα παιδικά χρόνια», αδικίες, θανάτους οικείων και δικές τους ασθένειες.

Από το δράµα της αοιδού, που έχασε τον σύζυγο σε ξεκαθαρίσµατα της νύχτας, µε το οποίο άρχισε η σεζόν στο τατιαναίικο σαλονάκι – ειδικεύεται στις ψευδοσυγκινήσεις – µέχρι το µελό «τα δυστυχισµένα παιδικά χρόνια της Τζούλιας (Αλεξανδράτου)», που αποτέλεσε το άλλοθι για την εθνική πορνοενηµέρωση και µέχρι τις αφηγήσεις της Ράνιας Θρασκιά για επίσης «δύσκολα παιδικά χρόνια» – τι σύµπτωση, τα θυµήθηκε ακριβώς τη στιγµή που τα κανάλια καταστρώνουν σχέδια για την επόµενη χρονιά – η συγκίνηση γίνεται ένα είδος κοινωνικού «τσιµέντου», µε τόνους από το οποίο καλύπτονται όλες οι ατέλειες ενός συστήµατος χωρίς κριτήρια.

«Μετά τα χθεσινοβραδινά δελτία ειδήσεων ο Τόλης Βοσκόπουλος αισθάνθηκε πόνους στο στήθος…». Ενοχοποιείται ο κανιβαλισµός; Κι όµως, συµβαδίζει µε τη συγκίνηση, χωρίς το πρώτο δεν εξασφαλίζεται το δεύτερο.

Και τα δυο είδη µιντιακού «λόγου» χρησιµοποιούν το ίδιο τελετουργικό του ριάλιτι και τα δύο υπηρετούν την ίδια νοοτροπία, αναπαράγουν τις πιο συντηρητικές, ρατσιστικές αντιλήψεις µιας κοινωνίας της ψευδοκαλοσύνης, που καταφέρεται αγεληδόν εναντίον οποιουδήποτε θεωρεί ότι της στερεί τη συγκίνηση και είναι έτοιµη να αθωώσει οποιονδήποτε της την προσφέρει.


Χαµηλότονη γιουροενηµέρωση

Εχει γούρι ο Αλκαίος; Το κιτς της Γιουροβίζιον.

Πλακίτσες όπως «ο Σέρβος σωσίας του Κωστέτσου». Ολα αποµεινάρια µιας πανηγυρτζίδικης κάλυψης της γιουροβιζιονικής διοργάνωσης, στην οποία είχαν επιδοθεί τα τελευταία χρόνια οι κουτσοµπολίστικες εκποµπές µαζί µε µια µόνιµη πολεµική στάση µέχρι εθνικού ξεκατινιάσµατος εναντίον κάθε «απειλητικής» συµµετοχής άλλης χώρας.

Τι είχε ακούσει εκείνος ο Αλεξάντερ Ριµπάκ, τι κοντινά πλάνα έβλεπε το φιλοθέαµον της Ελλάδας στο πρόσωπό του, που υποτίθεται έδειχναν την έκφραση ζήλειας για τον δικό µας Σάκη και πόσος κόπος από τους ρεπόρτερ να διαστρέψουν κάθε λέξη και έκφραση οποιουδήποτε αντιπάλου, προκειµένου να τον παρουσιάσουν εχθρό της χώρας και του Ελληνισµού εν γένει.

Αίφνης, φέτος, οι ρεπόρτερ παίρνουν κανονικές συνεντεύξεις, δίνουν κανονικές ανταποκρίσεις, δεν διστάζουν να πουν ποια είναι τα καλά τραγούδια. Ισως γιατί δεν διστάζει ούτε η ελληνική αποστολή να κρατήσει χαµηλά τους τόνους και τα µέλη της να πουν ευθαρσώς «δεν λέµε ότι έχουµε το καλύτερο τραγούδι, έχουµε ίσως το πιο πρωτότυπο» (Διονύσης Σχοινάς).

Εναν τσιφτετελοκαρσιλαµά στείλαµε, αλλά ουδείς επιδόθηκε στην προσπάθεια να παραµυθιάσει το φιλοθέαµον ότι πρόκειται για κάτι άλλο. Οι ίδιοι ρεπόρτερ ταξίδεψαν και φέτος στο Οσλο, όµως δεν κάνουν πόλεµο λες και διά της Γιουροβίζιον «θα πάρουµε την Πόλη» – πλην εξαιρέσεων, που δείχνουν κολληµένοι στο ξεπερασµένο µοντέλο της πολεµικής. Δεν σηκώνουν οι εποχές τις επικοινωνιακές φούσκες, και εκείνη µιας Γιουροβίζιον – «εθνικού στόχου» αρκετά µάς τύφλωσε.