Novartis: νέα συμμαχία για ασθενείς με νευροενδοκρινείς όγκους (ΝΕΤ)

Οι βιοδείκτες μπορούν να αποτελέσουν πολύτιμα εργαλεία που βοηθούν τους γιατρούς να εντοπίσουν έγκαιρα τις νόσους, να επαληθεύσουν τη διάγνωσή τους και να αξιολογήσουν την αποτελεσματικότητα της θεραπείας. Η xρωμογρανίνη-A (CgA) είναι μία πρωτεΐνη, η οποία αποτελεί έναν σημαντικό διαγνωστικό και προγνωστικό βιοχημικό δείκτη στην διαχείριση των ΝΕΤ, ο οποίος είναι επίσης συνδεδεμένος με την επιβίωση. H CgA θεωρείται ο καλύτερος γενικός δείκτης ορού ή πλάσματος που υπάρχει και για τη διάγνωση αλλά και για την αξιολόγηση της ανταπόκρισης της θεραπείας. Βασικό πλεονέκτημα είναι ότι εμφανίζεται συχνά σε όλους τους τύπους των ΝΕΤ. Η συγκέντρωση CgA πάνω από 2 φορές από τα φυσιολογικά επίπεδα είναι συνήθως ενδεικτική για ΝΕΤ, ενώ η ευαισθησία κυμαίνεται μεταξύ 60-90%, και η ειδικότητά της μεταξύ 68-100%. Άλλοι κοινοί βιοχημικοί δείκτες (e.g. 5-HIAA, NSE) είναι λιγότερο εξειδικευμένοι, λιγότερο ευαίσθητοι ή και τα δύο. Παρόλο που η ευαισθησία και η εξειδίκευση της CgA είναι σημαντική, δεν χρησιμοποιείται συχνά ως διαγνωστικό μέσο. Ένας από τους βασικούς στόχους της ΝΕΤ Allianceείναι η αύξηση της γνώσης, πρόσβασης και χρήσης του δείκτη CgA.

Περισσότερες πληροφορίες για την NET Alliance

Η NET Alliance αποτελείται από πέντε προγράμματα που απώτερο στόχο έχουν τα καλύτερα αποτελέσματα για τους ασθενείς με NET:

·Alliance NETwork – στόχο έχει την δημιουργία ομάδων ολοκληρωμένης φροντίδας, αποτελούμενες από ιατρούς πολλών ειδικοτήτων και η ίδρυση εξειδικευμένων κέντρων

·NET Detect – πρωτοβουλία για τη βελτίωση της διάγνωσης και βελτιστοποίηση της θεραπείας, την αύξηση χρήσης της Χρωμογρανίνης-A (CgA) ως βιολογικό δείκτη, και την διερεύνηση της χρήσης της CgA ως δείκτη για την πρόγνωση των θεραπευτικών αποτελεσμάτων

·NET DataBank – προσπάθεια για την δημιουργία βάσης δεδομένων ασθενών με ΝΕΤ, η οποία θα χρησιμοποιείται για την επιλογή ασθενών για κλινικές μελέτες

·NET Discover – ερευνητική πρωτοβουλία για την εύρεση καλύτερων βιολογικών δεικτών στους ΝΕΤ και την υποστήριξη κλινικών μελετών

·NET Community – πρωτοβουλία με επίκεντρο τον ασθενή, για την υποστήριξη συλλόγων ασθενών και την παροχή εκπαιδευτικού υλικού

Περισσότερες πληροφορίες για τους ΝΕΤ

Οι ΝΕΤ μπορούν να χωριστούν σε 2 κατηγορίες: αυτούς που παρουσιάζουν κλινικά συμπτώματα (“λειτουργικοί”) και αυτούς που δεν παρουσιάζουν (“μη-λειτουργικοί”). Οι λειτουργικοί νευροενδοκρινείς όγκοι παρουσιάζουν κλινικά συμπτώματα εξ’ αιτίας της αυξημένης απελευθέρωσης ορμονών από τα καρκινικά κύτταρα. Παραδείγματα αποτελούν τα ινσουλινώματα, τα γαστρινώματα, και καρκινοειδείς όγκοι. Συνήθως αυτοί οι όγκοι αυξάνονται με αργούς ρυθμούς και συχνά η νοσηρότητα δημιουργείται από τη έκκριση ορμονών και όχι την καρκινική μάζα. Οι μη-λειτουργικοί όγκοι δεν παρουσιάζουν αυξημένα επίπεδα ορμονών στο πλάσμα, καθώς και αντίστοιχα ενδοκρινικά συμπτώματα, ενώ συνήθως είναι πιο επιθετικοί και εμφανίζουν συμπτώματα εξ’ αιτίας της καρκινικής μάζας αφού έχουν δημιουργήσει μεταστάσεις. Αν και παλιότερες βιβλιογραφικές αναφορές είχαν ως το 1/3 των νευροενδοκρινικών όγκων ως μη-λειτουργικούς, πρόσφατες εκτιμήσεις έχουν ανεβάσει το ποσοστό τους στο 60%, κυρίως εξ΄ αιτίας της αυξημένης διαθεσιμότητας της αξονικής τομογραφίας και την επακόλουθη δυνατότητα ανίχνευσης εστιών, ειδικά στο πάγκρεας.

Τα συμπτώματα των νευροενδοκρινικών όγκων είναι ασαφή και αόριστα, και συχνά οδηγούν σε καθυστερήσεις στη διάγνωση. Τα πιο κοινά συμπτώματα των ΝΕΤ είναι πόνος, δυσφορία, δυσκοιλιότητα, ερυθρότητα προσώπου / εξάψεις (Flushing), γενικευμένο κοιλιακό άλγος, διάρροια, απόφραξη ειλεού, ίκτερος λόγω απόφραξης χοληδόχου κύστεως. Οι νευροενδοκρινείς όγκοι κατατάσσονται παθολογοανατομικά με βάση το βαθμό διαφοροποίησης σε «καλώς διαφοροποιημένοι (βαθμού 1) νευροενδοκρινείς όγκοι», «μετρίας-διαφοροποίησης (βαθμού 2)» και «πτωχά διαφοροποιημένοι (βαθμού 3)». Οι κατευθυντήριες οδηγίες κατά NCCN χωρίζουν τους ΝΕΤ σε καρκινοειδείς όγκους, όγκους των νησιδίων του παγκρέατος, νευροενδοκρινείς όγκους αγνώστου πρωτοπαθούς, αδενικούς όγκους επινεφριδίων, φαιοχρωμοκύττωμα/ παραγαγγλίωμα, χαμηλής διαφοροποίησης/ μικροκυτταρικούς όγκους, πολλαπλή ενδοκρινική νεοπλασία τύπου 1 (MEN 1), η οποία σχετίζεται με πολλαπλούς όγκους του παραθυροειδή, της υπόφυσης και του παγκρεατικού αδένα καθώς και με καρκινοειδείς όγκους, όγκους επινεφριδίων, πολλαπλά λιπώματα και αγγειώματα, πολλαπλή ενδοκρινική νεοπλασία τύπου 2 (MEN 2).

CgA και ΝΕΤ

Τα επίπεδα της CgA σχετίζονται με την σοβαρότητα ης νόσου, καθώς οι ασθενείς με ΝΕΤ έδειξαν προοδευτικά υψηλότερα επίπεδα της CgA, στο διάστημα που η νόσος εξελισσόταν. Επίσης η CgA είναι ο πρώτος δείκτης, ο οποίος αναγνωρίζει την επανεμφάνιση της νόσου στις περισσότερες περιπτώσεις. Η μέτρηση της CgA αποτελεί σημαντικό διαγνωστικό εργαλείο, καθώς τα υψηλά επίπεδα της στους ασθενείς με προχωρημένη νόσο NET υποδηλώνουν μεγάλο φορτίο όγκου, το οποίο αναφέρεται στο μέγεθος των όγκων ή στον συνολικό αριθμό καρκινικών κυττάρων στον οργανισμό. Κάποιοι ασθενείς με μεταστατικούς καρκινικούς όγκους εμφανίζουν επίπεδα CgA που υπερβαίνουν έως και 1.000 φορές το ανώτατο όριο του φυσιολογικού εύρους τιμών. Είναι χαρακτηριστικό ότι τα επίπεδα της CgA είναι αυξημένα στο 90% περίπου των ασθενών με διάφορους ΝΕΤ. Τα επίπεδα αυτά της CgA στο πλάσμα σχετίζονται με την καρκινική μάζα και μπορούν να χρησιμοποιηθούν για την παρακολούθηση των ασθενών κατά την διάρκεια της θεραπείας αν και μέρα με την ημέρα τα επίπεδα μπορεί να μεταβληθούν κατά 30-40%, ενώ υψηλά κυκλοφορούντα επίπεδα της γλυκοπρωτεΐνης ίσως είναι ενδεικτικά κακής πρόγνωσης σε ασθενείς με ΝΕΤ.

Η αξιολόγηση των νευροενδοκρινικών δεικτών μπορεί να διαδραματίσει σημαντικό ρόλο στα διάφορα βήματα αντιμετώπισης τους όπως είναι η διάγνωση, η πρόγνωση, η επιλογή θεραπείας και η παρακολούθηση και αξιολόγηση της κλινικής ανταπόκρισης. Η χρησιμότητα τους όμως θα πρέπει να αξιολογηθεί λαμβάνοντας υπ΄ όψη την θέση του όγκου, το στάδιο, τον βαθμό διαφοροποίησης και τον τύπο του συσχετιζόμενου γενετικού συνδρόμου, αν υπάρχει.

Η Novartis

Η Novartis AG στον Τομέα της Υγείας παρέχει λύσεις στις αναφυόμενες ανάγκες των ασθενών και των κοινωνιών. Επικεντρωμένη αποκλειστικά στον Τομέα αυτό, η Novartis διαθέτει ένα διευρυμένο χαρτοφυλάκιο που καλύπτει άριστα αυτές τις ανάγκες: καινοτόμα φαρμακευτικά ιδιοσκευάσματα, οικονομικώς συμφέροντα γενόσημα φάρμακα, εμβόλια και διαγνωστικά, καθώς και μη συνταγογραφούμενα φάρμακα. Η Novartis είναι η μόνη εταιρεία που κατέχει ηγετικές θέσεις σε αυτούς τους τομείς. Το 2009, επενδύθηκαν περίπου 7.5 δις δολάρια σε δραστηριότητες Έρευνας και Aνάπτυξης. Με έδρα τη Βασιλεία της Ελβετίας, οι εταιρείες του Ομίλου Novartis απασχολούν περίπου 100.000 εργαζομένους και δραστηριοποιούνται σε περισσότερες από 140 χώρες του κόσμου. Για περισσότερες πληροφορίες, επισκεφθείτε τη διαδικτυακή διεύθυνση: http://www.novartis.com

Η NovartisOncology, η Επιχειρησιακή Μονάδα της Ογκολογίας της Novartis, δημιουργήθηκε το 2001 με στόχο να εστιάσει αποκλειστικά στην ανακάλυψη, την ανάπτυξη, και την διάθεση νέων θεραπειών για την αντιμετώπιση του καρκίνου.Η NovartisOncology, με έδρα το NewJersey στις Ηνωμένες Πολιτείες της Αμερικής, απασχολεί περισσότερους από 6.000 υπαλλήλους παγκοσμίως.

Στην Ελλάδα, η Novartis (Hellas) Α.Ε.Β.Ε. έχει κύριες επιχειρηματικές δραστηριότητες στα συνταγογραφούμενα ιδιοσκευάσματα και στα μη-συνταγογραφούμενα φάρμακα. Τα κεντρικά γραφεία βρίσκονται στη Μεταμόρφωση Αττικής, ενώ λειτουργούν γραφεία στη Θεσσαλονίκη, την Πάτρα, το Ηράκλειο Κρήτης, τα Ιωάννινα, τη Λάρισα και την Καβάλα, όπου συνολικά απασχολούνται 450 εργαζόμενοι.