Λύσεις για τα γκέτο της Αθήνας

Η ελληνική πρωτεύουσα µαθαίνει από το Παρίσι τι σηµαίνει γκετοποίηση στο ιστορικό της κέντρο και αναζητά αρχιτεκτονικές ανάσες
Ζούµε την εποχή των µεγάλων αλλαγών, των οικονοµικών συγκυριών, των µεταναστευτικών ρευµάτων, των διαφορετικών ρυθµών ζωής.

Στην Αθήνα αφήσαµε πίσω µας τις γειτονικές συνοικίες για να ζήσουµε στις προαστιακές υπνουπόλεις, όπως πρόσταξε το λάιφ στάιλ, αλλά και η υποβάθµιση της ποιότητας ζωής στο κέντρο της πρωτεύουσας.

Γιατί εκεί εκδηλώνονται τα «αρχόµενα φαινόµενα γκετοποίησης του κέντρου της Αθήνας», στα οποία αναφέρθηκε ο πρόεδρος του Οργανισµού Ρυθµιστικού Σχεδίου και Προστασίας Περιβάλλοντος της Αθήνας Γιάννης Πολύζος. Επεισόδια, τα οποία το 2005 προκάλεσαν βίαιες εκρήξεις κι έβαλαν φωτιές στα παρισινά προάστια.

Η Αθήνα δεν είναι Παρίσι, όµως και οι δύο πόλεις έχουν να αντιµετωπίσουν νέες κοινωνικές, πολιτισµικές και οικονοµικές πραγµατικότητες. Και προσπαθούν να δώσουν πολεοδοµικές λύσεις. Το Παρίσι αντιµετωπίζει τη δηµογραφική έκρηξη των 12 εκατοµµυρίων κατοίκων που υπερσυγκεντρώνονται στη µητροπολιτική περιφέρεια. Η Αθήνα ζει αµήχανα την ερήµωση των εµπορικών σηµείων του κέντρου και την αµφιλεγόµενη συνύπαρξη των οικονοµικών µεταναστών.

Στην ηµερίδα του Γαλλικού Ινστιτούτου Αθηνών µε θέµα «Κέντρο και Κεντρικότητες. Παρίσι – Αθήνα: Συγκρίσεις» πρωταγωνίστησε µία «φωνή» από το ακροατήριο. Μία ηλικιωµένη κυρία, κάτοικος Πατησίων, που έδωσε το στίγµα της συζήτησης γύρω από την γκετοποιηµένη Αθήνα, αφηγούµενη πως κάθε βράδυ δίνει τα ψιλά της στους Πολωνούς που τη στήνουν έξω από το σπίτι της, εξασφαλίζοντας τη σωµατική της ακεραιότητα. Η ίδια πρόσθεσε ότι οι Πολωνοί της περιοχής της δεν συνυπάρχουν ειρηνικά µε τους αφρικανούς γείτονές τους…

Μία πόλη είναι ζωντανή και το δείχνουν οι διεκδικήσεις των κατοίκων της. Είναι περιοχή συγκρούσεων αλλά και δηµιουργικών παρεµβάσεων. «Γιατί έτσι λειτουργεί µία δηµοκρατική πόλη. Κι ο τρόπος που ο πολεοδοµικός σχεδιασµός διαµορφώνει τον οικονοµικό ρυθµό, τον δηµόσιο χώρο ή κανονίζει τις µετακινήσεις των κατοίκων αποδεικνύει ότι το να κατασκευάζεις χώρους είναι υπόθεση ενός δηµοκρατικού πολιτεύµατος», παρατηρεί ο Γιάννης Τσιώµης, αρχιτέκτονας – πολεοδόµος, καθηγητής στην παρισινή Σχολή Κοινωνικών Επιστηµών. Ο οποίος είναι υπεύθυνος αξιολόγησης των προτάσεων για την ανάπτυξη του Ρυθµιστικού Σχεδίου του Παρισιού «Grand Ρaris» που παρουσίασε πριν από έναν χρόνο ο γάλλος πρόεδρος Νικολά Σαρκοζί.

Το ιστορικό κέντρο του Παρισιού µε το µοντέλο «κέντρο – µουσείο» απέφυγε την υποβάθµιση. «Οµως η Αθήνα δεν έχει συγκεκριµένο κέντρο, αλλά διάσπαρτες κεντρικότητες», κατά την άποψη του καθηγητή – αρχιτέκτονα του Εθνικού Μετσοβίου Πολυτεχνείου Παναγιώτη Τουρνικιώτη.

«Η επιτυχία θα ήταν να επιστρέψει το µοντέλο της γειτονιάς, όπου οι περιοχές ζούνε όλο το 24ωρο», επισήµανε η πρόεδρος της Ενοποίησης Αρχαιολογικών Χώρων Αθήνας Ντόρα Γαλάνη, µιλώντας για την περιοχή Γεράνι, απ’ όπου αρχίζει το πιλοτικό πρόγραµµα ανάπλασης της Πλατείας Θεάτρου.


Προτάσεις για βιώσιµο κέντρο

§ [-370Πεζοδρόµηση της Πανεπιστηµίου µε αποτέλεσµα τη σύνδεση των δύο µεγάλων µουσείων, του Νέου Μουσείου Ακρόπολης και του Εθνικού Αρχαιολογικού Μουσείου Επιστροφή της κατοικίας στο κέντρο της πόλης µε φορολογικά κίνητρα, όπως τα χαµηλότοκα στεγαστικά δάνεια σε νέους Επιστροφή µικρών µονάδων χειροτεχνίας σε κεντρικές συνοικίες για να αναζωογονηθεί η «γειτονιά» Ανάπλαση του άξονα της οδού Πειραιώς µε έµφαση στον πολιτιστικό της χαρακτήρα και όχι ως ζώνη νυχτερινής διασκέδασης Μείξη κατοικίας, βιοτεχνίας, αγοράς Δηµιουργία ορίων για τις µεγάλες εµπορικές επιφάνειες (Μall)