«Να μεσολαβήσουν οι ΗΠΑ για μεγαλύτερα δάνεια»

Το 1974 η Ελλάδα είχε «βυθιστεί» στην ύφεση του 2%. Οπως αναφερόταν σε μνημόνιο του υπουργείου Εξωτερικών με ημερομηνία 4 Ιανουαρίου 1975, που βρίσκεται στο αρχείο του Ιδρύματος «Κωνσταντίνος Γ. Καραμανλής», το έλλειμμα του 1974 έφτανε τα 1,25 δισ. δολάρια ενώ για το τρέχον έτος προβλεπόταν αύξηση στα 1,4 δισ. – μόνο η αύξηση της τιμής του πετρελαίου στοίχιζε στη χώρα περί τα 400 εκατομμύρια δολάρια τον χρόνο. Γι΄ αυτό τον λόγο τονιζόταν ότι «η ελληνική κυβέρνηση αισθάνεται πως η κυβέρνηση των ΗΠΑ θα μπορούσε να βοηθήσει με τους ακόλουθους τρόπους: α) θα μπορούσε να αναλάβει ένα σημαντικό μέρος της συντήρησης του αμυντικού εξοπλισμού της Ελλάδας… β) θα μπορούσε να χορηγήσει οικονομική βοήθεια καθώς και ειδική βοήθεια με τη χρηματοδότηση εξοπλισμού, υλικών και αγροτικών προϊόντων μέσω της Τράπεζας Εξαγωγών- Εισαγωγών… γ) θα μπορούσε να ασκήσει όλη της την επιρροή σε διάφορους διεθνείς οργανισμούς, όπως για παράδειγμα η Παγκόσμια Τράπεζα και το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο προκειμένου να χορηγήσουν σημαντικά δάνεια με ευνοϊκούς όρους στην Ελλάδα. Ειδικότερα, οι πετρελαϊκές διευκολύνσεις θα μπορούσαν να χορηγηθούν στην Ελλάδα από το ΔΝΤ σε σημαντικά μεγαλύτερη κλίμακα απ΄ ό,τι το 1974».

Ετσι κι έγινε: σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου έως και το 1976 η χώρα μας έλαβε 386 εκατομμύρια SDR, μονάδα αξίας του Ταμείου που ισοδυναμεί με 579 εκατομμύρια δολάρια σε σημερινές τιμές. Πέρα από την κάλυψη του ελλείμματος λόγω της αύξησης των τιμών του πετρελαίου, σε πρόσφατη αναφορά του ΔΝΤ επισημαίνεται ότι τα χρήματα αυτά χρησιμοποιήθηκαν για να διευκολυνθούν «δημοσιονομικές και νομισματικές πολιτικές, καθώς οι αρχές επεδίωκαν ένα καθεστώς πιο ευέλικτων συναλλαγματικών ισοτιμιών και εφάρμοσαν συγκράτηση μισθών για να βελτιώσουν την ανταγωνιστικότητα στο εξωτερικό».

Σε αντίθεση με αυτά που ισχυρίζεται το Ταμείο, έρχονται τα στοιχεία από απολογιστικά υπομνήματα του Γ.Ε. Οικονόμου, οικονομικού συμβούλου του Κωνσταντίνου Καραμανλή, για την πορεία της οικονομίας την περίοδο 1975-1979. «Ο δημόσιος τομέας ακολουθεί επεκτατική πολιτική. Αποτέλεσμα αυτού είναι η ενίσχυση της ζητήσεως και των πληθωριστικών πιέσεων στην οικονομία. Το έλλειμμα του κρατικού τομέα αυξήθηκε κατά 16,8% το 1978 έναντι 14,4% το 1977» έγραφε ο Οικονόμου. Μάλιστα, σε απόρρητο έγγραφο του υποδιοικητή της Τραπέζης της Ελλάδος για τις εκτιμήσεις του εξωτερικού χρέους του 1978 αναφερόταν ότι οι πιστωτικές διευκολύνσεις του ΔΝΤ ανέρχονταν σε 242,4 εκατομμύρια δολάρια. Ο Οικονόμου στα υπομνήματά του εξηγούσε ότι η μέση αμοιβή των μισθωτών στον δημόσιο τομέα κατά την 4ετία 1975-1978 αυξήθηκε κατά 111,1% και των συντάξεων κατά 95,4%, ενώ ο τιμάριθμος προσέγγιζε το 62%. «Οι αμοιβές των εργαζομένων αυξήθηκαν με υψηλότερο ρυθμό απ΄ όσο επιτρέπει η άνοδος της παραγωγικότητας και δικαιολογεί η αύξηση των τιμών», επεσήμαινε. Κι όσο για τις εισαγωγές πετρελαίου που προκαλούσαν το έλλειμμα των 400 εκατομμυρίων δολαρίων τον χρόνο στο εμπορικό ισοζύγιο; Από τα στοιχεία του οικονομικού συμβούλου του τότε πρωθυπουργού φαίνεται ότι ενώ η αξία των εισαγωγών αργού και προϊόντων πετρελαίου ανερχόταν το 1975 σε 680 εκατομμύρια, ξεπέρασε τα 1,31 δισ. δολάρια το 1979. «Ολες οι ευρωπαϊκές χώρες πήραν τότε αντιπληθωριστικά μέτρα, όπως είναι η περικοπή των δημοσιονομικών επεκτάσεων. Η Ελλάδα δεν έλαβε κάποια μέτρα», αναφέρει σήμερα στα «ΝΕΑ» ο κ. Χαλικιάς.

Σύμφωνα με στοιχεία του ΔΝΤ, τα δάνεια που πάρθηκαν την περίοδο 1974-1976 αποπληρώθηκαν τον Νοέμβριο του 1982. «Οι δόσεις του ΔΝΤ ήταν καταγεγραμμένες και περιλαμβάνονταν στις συνολικές υποχρεώσεις του Δημοσίου, τις οποίες ένας υπουργός δεν γνωρίζει σε λεπτομέρεια. Φροντίσαμε τότε να πληρώσουμε όλες τις καταγεγραμμένες υποχρεώσεις μας και… κάποιες ακόμα ύψους 250 δισ. δραχμών τις οποίες ανακαλύψαμε κατόπιν απογραφής», λέει στα «ΝΕΑ» ο κ. Μανόλης Δρεττάκης, υπουργός Οικονομικών στην πρώτη κυβέρνηση του ΠΑΣΟΚ που παρέλαβε το υπουργείο από τον κ. Εβερτ.

Τα δάνεια που πήρε η Ελλάδα μέχρι το 1976, αποπληρώθηκαν τελικώς το 1982