[ ΤΡΙΤΗ ΑΠΟΨΗ ] Ρήνος, Αιγαίο, Βόσπορος

«…L’ Αrcheveque se trompe de siecle…» («Ο Αρχιεπίσκοπος βρίσκεται σε λάθος αιώνα»).

Αυτός ήταν ο τίτλος της γαλλικής «Liberation», όταν πριν από µερικά χρόνια ο Αρχιεπίσκοπος της Γαλλίας διαφωνώντας µε τον Πάπα της Ρώµης για τον διορισµό ορισµένων επισκόπων απείλησε µε σχίσµα την Καθολική Εκκλησία!

Ανάλογα αισθήµατα, προηγούµενου αιώνα, νιώθει όποιος επιχειρήσει να διασχίσει τον Ρήνο στην περιοχή της Αλσατίας και γνωρίζοντας τις αιµατηρές συγκρούσεις της Γαλλίας και της Γερµανίας σ’ αυτόν τον χώρο περιµένει να δει τους φρουρούς των συνόρων και να υποστεί τους ελέγχους διαβατηρίων. Τίποτα απ’ όλα αυτά δεν συµβαίνει. Χάνεις τον δρόµο και δεν βρίσκεις άνθρωπο να ρωτήσεις από ποια γέφυρα πρέπει να περάσεις. Αυτό µας εξήγησε, άλλωστε, µε πολύ γλαφυρό τρόπο πριν από µερικές µέρες ο «γαλλο-γερµανο-εβραίος» Ντανιέλ Κον-Μπεντίτ σε διάλεξη που έδωσε στην Αθήνα. Μας είπε ότι οι γονείς του είχαν καταφύγει από τη Γερµανία στη Γαλλία. Μετά την απόβαση των Συµµάχων στη Νορµανδία, το 1944, αποφάσισαν να κάνουν ένα παιδί, τον Ντάνι. «… Αν τότε» συνέχισε «είχα πει στους γονείς µου: Ρapa, Μaman, πιστεύω ότι σε πενήντα χρόνια θα µπορούµε να διασχίζουµε τα σύνορα της Γερµανίας και της Γαλλίας ελεύθερα, χωρίς διαβατήρια, και να πηγαίνουµε όπου θέλουµε και όποτε θέλουµε, ξέρετε ποια θα ήταν η αντίδραση της µητέρας µου; Θα έλεγε: “Αυτό το παιδί µας δεν φτάνει µόνο που άρχισε να µιλάει πριν της ώρας του αλλά λέει και βλακείες!..”». Μετά από αυτήν την αφήγηση παροµοίασε τον Ρήνο µε το Αιγαίο και µε τον Βόσπορο. Σε ποιον αιώνα, λοιπόν, θα πρέπει να χρεώσουµε ή να πιστώσουµε την επίσκεψη Ερντογάν; Στον 20ό ή στον 21ο; Ο Ερντογάν έρχεται συνοδευόµενος, εκτός από τον υπουργό των Εξωτερικών, από τους υπουργούς Οικονοµικών, Οικονοµίας, Προστασίας του Πολίτη (ή Δηµόσιας Τάξης αν προτιµάτε), Ενέργειας, Περιβάλλοντος, Μεταφορών, Τηλεπικοινωνιών, Πολιτισµού, Τουρισµού, Παιδείας και Ερευνας και Τεχνολογίας.

Επιπλέον συνοδεύεται από περίπου 70 επιχειρηµατίες. Ασφαλώς λοιπόν η επίσκεψη, τυπικά τουλάχιστον, θα πρέπει να πιστωθεί στον 21ο αιώνα. Αυτή η άποψη ενισχύεται και από το γεγονός ότι προβλέπεται η περιοδική επανάληψή της. Ας κρατήσουµε όµως και µία επιφύλαξη που είναι το χρεωστικό υπόλοιπο του 20ού αιώνα, δηλαδή τα χρόνια εκκρεµή προβλήµατα στις ελληνοτουρκικές σχέσεις και βεβαίως το Κυπριακό. Αλλωστε το γεγονός ότι αυτή η επίσκεψη γίνεται εν µέσω κρίσης και υπό την απειλή εθνικής χρεοκοπίας οδήγησε στη διατύπωση της άποψης ότι έπρεπε να αναβληθεί για αργότερα. Γιατί άραγε; Για να µην πάρουν χαµπάρι οι Τούρκοι ότι βρισκόµαστε σε κρίση; Δηλαδή ο κόσµος το ‘χει τούµπανο κι εµείς κρυφό καµάρι; Ακρατος στρουθοκαµηλισµός και µάλιστα στα εθνικά θέµατα. Αλλωστε οι Τούρκοι θα µπορούσαν να µας πουν ενδιαφέροντα πράγµατα και για το ΔΝΤ. Το γνωρίζουν πολύ καλά. Εµείς όµως προτιµάµε να συνδέουµε το ΔΝΤ µε τις επιδόσεις του στην «κοντινή» µας Αργεντινή και να αγνοούµε τι έγινε στη «µακρινή» Τουρκία. Θα µας πουν για παράδειγµα ότι µετά την παρέµβαση του ΔΝΤ, το τότε πολιτικό προσωπικό της χώρας απήλθε µετά… πολλών επαίνων. Θα µας πουν ότι µε την παρέµβαση του ΔΝΤ µειώθηκε ο πληθωρισµός από το 80% στο 8%. Θα µας πουν ότι µετά µία διετία είχαν ρυθµούς ανάπτυξης της τάξης του 4%, του 6% και του 7%.

Τέλος, µπορεί και να µας θυµίσουν ότι µε την παρέµβαση του ΔΝΤ αναπτύχθηκε εντυπωσιακά το τραπεζικό τους σύστηµα, πως οι κεµαλικοί στρατιωτικοί πούλησαν την Τράπεζα του Στρατού στην ολλανδική ΙΝG γιατί δεν ήξεραν να τη διαχειριστούν οι ίδιοι και ότι και εµείς οι Ελληνες κάναµε τη µεγαλύτερη επένδυση στην οικονοµική ιστορία της χώρας µας στο εξωτερικό, αγοράζοντας µία τουρκική τράπεζα η οποία αναπτύσσεται εντυπωσιακά, αποτελεί σήµερα την πιο κερδοφόρα δραστηριότητα της Εθνικής Τράπεζας και φέτος ανοίγει 75 νέα υποκαταστήµατα. Αυτές είναι οι συζητήσεις του 21ου αιώνα. Σε αυτές τις συζητήσεις θα µπορούσαµε κι εµείς να θέσουµε στην ατζέντα των διµερών συναντήσεων των υπουργών τα τεχνικά προβλήµατα προσαρµογής της Τουρκίας στο κοινοτικό κεκτηµένο, τις δυσκολίες που συναντήσαµε ή και που συναντάµε ακόµα σε αυτήν την προσαρµογή και τελικά να τους εξηγήσουµε ότι το κοινοτικό κεκτηµένο είναι το σηµείο ισορροπίας µεταξύ διαφορετικών και πολλές φορές αντιφατικών τάσεων της ελληνικής κοινωνίας και της ελληνικής οικονοµίας. Το ίδιο θα µπορούσε να συµβεί µε έναν ιστορικό συµβιβασµό µεταξύ κεµαλικών και ισλαµιστών στην Τουρκία. Αν τώρα σε αυτήν ή σε επόµενη συνάντηση προκύψει και κάποια µείωση του κόστους των εξοπλισµών, τότε θα έχουµε πρόοδο και στην εκκαθάριση του χρεωστικού υπολοίπου του προηγούµενου αιώνα. Ο Γιώργος Γλυνός είναι ερευνητής στο ΕΛΙΑΜΕΠ στη θέση «Σταύρος Κωστόπουλος» και πρώην σύµβουλος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής.

ΧΡΕΩΣΤΙΚΟ ΥΠΟΛΟΙΠΟ

Αν προκύψει και κάποια µείωση του κόστους εξοπλισµών, τότε θα έχουµε πρόοδο και στην εκκαθάριση του «χρεωστικού υπολοίπου» του προηγούµενου αιώνα