«Η ζωή στο κέντρο δεν αντέχεται πια»

«Χρειάζομαι μόλις 20 λεπτά για να βρεθώ στο κέντρο της Αθήνας, μέσω Αττικής Οδού, εκεί που κάποτε χρειαζόταν μία ώρα. Ο χρόνος έχει μειωθεί αισθητά κι αυτό το βλέπω υπολογίζοντας πόση ώρα θέλω να φτάσω στη δουλειά μου, η οποία βρίσκεται στο Παλαιό Ψυχικό. Κάθε πρωί είμαι εκεί σε 30 λεπτά».
O Κωνσταντίνος Περράκης είναι κομμωτής και μέχρι τα 15 του ζούσε στο Νέο Ψυχικό. Το 2005 η οικογένειά του πήρε την απόφαση να εγκατασταθεί στη μέχρι τότε εξοχική της κατοικία στο Πόρτο Ράφτη. Η καλύτερη ποιότητα ζωής και το γεγονός ότι έχει τη θάλασσα δίπλα του αποτελούν για τον 20χρονο κομμωτή τα πιο θετικά στοιχεία της ζωής μακριά από το κέντρο της πόλης. «Το κέντρο έχει πήξει, δεν αντέχεται πια. Κι αυτό το καταλαβαίνω στη διαφορά κλίματος. Το καλοκαίρι η θερμοκρασία στο Πόρτο Ράφτη είναι τουλάχιστον δύο βαθμούς χαμηλότερη από της Αθήνας», λέει και επισημαίνει πως στην περιοχή του αισθάνεται αυτάρκης: «Εχεις τα πάντα. Το Πόρτο Ράφτη μού ταιριάζει απόλυτα και δεν θα το άλλαζα».

Η ζωή όμως στα προάστια της Αττικής δεν έχει μόνο πλεονεκτήματα. Ακόμη κι αν οι υποδομές πλέον ευνοούν τη μόνιμη κατοικία μακριά από το κέντρο της πόλης, οι μετακινήσεις εξακολουθούν να παραμένουν πρόβλημα. Οπως λέει ο κ. Αθανάσιος Αραβαντινός, ομότιμος καθηγητής Πολεοδομίας στο Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο, «μετά τη δεκαετία του ΄70 που η πόλη άρχισε να ανοίγεται, τώρα άρχισε η αντίστροφη φάση. Είμαστε πάλι υπέρ των συνεκτικών πόλεων και όχι υπέρ της διασποράς. Κι αυτό δεν συμβαίνει μόνο για περιβαλλοντικούς λόγους, αλλά και για κοινωνικούς, οικονομικούς και τεχνικούς λόγους, που αφορούν κυρίως το ζήτημα των μεταφορών». Οπως εξηγεί υπάρχουν δύο ομάδες κατοίκων προαστίων: οι «εντός» σχεδίου και εκείνοι που διασκορπίζονται στην εκτός σχεδίου περιοχή. «Ετσι προκύπτει μία νόμιμη εκτός σχεδίου δόμηση η οποία θα έπρεπε να διακοπεί ή να αποθαρρυνθεί».

Οι… υπνουπόλεις
Οπως σημειώνει ο καθηγητής, τα νόμιμα προάστια με το εγκεκριμένο σχέδιο έχουν κι αυτά δύο κατηγορίες: «Τα προάστια με αυτάρκεια πόλεως, δηλαδή εκείνα που έχουν μεταλλαχθεί σε πόλεις με θέσεις εργασίας και κοινωνικές προδιαγραφές, όπως για παράδειγμα είναι το Χαλάνδρι. Η δεύτερη κατηγορία είναι οι… υπνουπόλεις. Οι περιοχές δηλαδή όπου υπάρχει διασπορά κατοικίας σε τεράστιες αποστάσεις και για να πάει κάποιος στο περίπτερο χρειάζεται αυτοκίνητο, όπως είναι δηλαδή η Εκάλη ή η Δροσιά». Κατά τον κ. Αραβαντινό, η λύση στο πολεοδομικό σύστημα της πόλης θα δοθεί «με την τόνωση της συμπαγούς πόλης και της αυτάρκειας των πόλεων, την κατάργηση της εκτός σχεδίου νόμιμης και αυθαίρετης δόμησης καθώς και την εξασφάλιση της επικοινωνίας μεταξύ των πόλεων κυρίως με μέσα μαζικής μεταφοράς, εκ των οποίων οι κορμοί θα είναι μέσα σταθερής τροχιάς και θα συντονίζονται με τα τοπικά λεωφορεία των επιμέρους πόλεων».

ΑΓΚΑΘΙ ΣΤΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ

Την ανάγκη να περιοριστεί η διασπορά κατοικιών εκτός σχεδίου, επισημαίνουν οι ειδικοί

Κατεδάφιση και βαριά καμπάνα για αυθαίρετη οικοδομή στον Υμηττό

ΕΝΤΟΛΗ ΚΑΤΕΔΑΦΙΣΗΣ για αυθαίρετη οικοδομή που… ξεφύτρωσε μέσα στην Α΄ Ζώνη Προστασίας του Υμηττού- όπου απαγορεύεται κάθε είδους οικοδομική δραστηριότητα- στην περιοχή της Παιανίας δόθηκε από τους Επιθεωρητές Περιβάλλοντος στην Πολεοδομία Μαρκοπούλου. Οπως έγινε γνωστό από το υπουργείο Περιβάλλοντος από την αυτοψία που διενεργήθηκε διαπιστώθηκε ότι δεν υπήρχε οικοδομική άδεια για τις οικοδομικές εργασίες που εκτελούνταν και είχαν ήδη καταστευαστεί αυθαίρετα δυο υπόγεια και ένας κλειστός βοηθητικός χώρος. Η οικοδομή κρίθηκε κατεδαφιστέα και επιβλήθηκαν πρόστιμα ανέγερσης και διατήρησης 141.120 ευρώ και 70.560 ευρώ αντίστοιχα.


«Ζω την Αθήνα μόνο τα Σαββατοκύριακα»

«ΤΑ ΠΛΕΟΝΕΚΤΗΜΑΤΑ εδώ, είναι όλα τα μειονεκτήματα του κέντρου. Η αίσθηση της εξοχής και η ησυχία που προσφέρουν οι περισσότερες περιοχές μακριά από το κέντρο αποτελούν τους δύο βασικούς λόγους για τους οποίους δεν θα άλλαζα εύκολα τόπο κατοικίας μου» λέει στα «ΝΕΑ» ο Γιάννης Ξενίδης, κάτοικος της Παλαιάς Πεντέλης από το 1988.

Οπως αναφέρει, τα μόνα αρνητικά στοιχεία που εντοπίζει στο γεγονός ότι μένει σε μια απομακρυσμένη από το κέντρο περιοχή, είναι οι μεγάλες αποστάσεις που πρέπει να διανύει τα Σαββατοκύριακα για τις βραδινές εξόδους και η αναγκαστική χρήση του αυτοκινήτου. «Εδώ είμαι υποχρεωμένος να κινούμαι συνεχώς με το αυτοκίνητο, το οποίο θα απέφευγα αν ζούσα στο κέντρο. Τα μοναδικά αρνητικά ωστόσο, είναι ο χαμένος χρόνος λόγω αποστάσεων και το γεγονός πως πάντα πίστευα ότι για να αγαπήσεις την πόλη θα πρέπει να τη ζήσεις. Εγώ λοιπόν, που είμαι μακριά και “ζω” την Αθήνα μόνο τα Σαββατοκύριακα, μάλλον δεν φτάνουν για να αγαπήσω το κέντρο» λέει ο 28χρονος Γ. Ξενίδης και προσθέτει πως σε δύο χρόνια που υπολογίζει να αφήσει την πατρική στέγη, θα επιλέξει την ίδια περιοχή για κατοικία.


«Στην Καλλιτεχνούπολη ισχύουν οι κανόνες της μικρής γειτονιάς»

«Η ΚΑΛΛΙΤΕΧΝΟΥΠΟΛΗ θα έλεγα ότι ήταν μια τυχαία επιλογή, σίγουρα όμως το γεγονός ότι ήταν εξοχή έπαιξε καθοριστικό ρόλο στην απόφασή μου να μείνω εκεί. Η περιοχή έχει ελλείψεις υποδομής, αλλά σε σύγκριση με τη θέα και τον καθημερινό περίπατο που μπορείς να κανείς απολαμβάνοντας τη φύση, ξεπερνιούνται. Είναι εντυπωσιακό ότι με 10 λεπτά περπάτημα μπορείς να δεις μόνο βουνό και θάλασσα, ούτε σπίτια ούτε αυτοκίνητα».

Ο κ. Σάββας Αντωνιάδης ζει μόνιμα στην Καλλιτεχνούπολη και είναι ιδιοκτήτης καφετέριας στην Αγία Παρασκευή. Πάντοτε, ωστόσο, είχε την επιθυμία να φτιάξει σπίτι με κήπο αφού του θύμιζε τα παιδικά του χρόνια. Ετσι, το 1996 μαζί με την εργένικη ζωή εγκατέλειψε και τη ζωή στην πολυκατοικία, κτίζοντας το δικό του σπίτι στον «λόφο τον Καλλιτεχνών»- έναν συνοικισμό στην Ανατολική Αττική που εκτός από ένα αναψυκτήριο και δύο γήπεδα τένις δεν διαθέτει ούτε καν περίπτερο. «Αν ο χαρακτήρας σου δεν είναι κοινωνικός, δυσκολεύεσαι να προσαρμοστείς στην περιοχή. Αν όμως είσαι συντροφικός και σε νοιάζει ο διπλανός σου, τότε δεν θα νιώσεις απομονωμένος. Αλλωστε, αυτοί είναι οι “κανόνες” της μικρής γειτονιάς», λέει ο κ. Αντωνιάδης και συμπληρώνει ότι παρά το ότι δεν μετάνιωσε που διάλεξε το συγκεκριμένο μέρος για να ζήσει με την οικογένειά του, όταν γεράσει θέλει να επιστρέψει στο κέντρο για να είναι δίπλα σε καφέ, θέατρα και… γιατρούς.


«Κουραστικές οι μετακινήσεις από τον Αγιο Στέφανο, αλλά αξίζει τον κόπο»

«Ο ΑΓΙΟΣ ΣΤΕΦΑΝΟΣ είναι αρκετά μακριά από το κέντρο της Αθήνας. Για την ακρίβεια, επιλέγοντας τον πιο γρήγορο δρόμο, δηλαδή Εθνική, μετά Αττική Οδό κι έπειτα Περιφερειακό Υμηττού, χρειάζομαι μισή ώρα και 15 ευρώ ημερησίως.

Αυτή τη διαδρομή κάνω καθημερινά ώστε να φτάσω στην πανεπιστημιούπολη, όπου βρίσκεται η σχολή μου. Η αλήθεια βέβαια είναι πως δεν με ενοχλεί τόσο η απόσταση όσο το κόστος που αυτή απαιτεί. Ακόμα κι έτσι όμως, δεν θα άλλαζα με τίποτα την περιοχή που μένω».

Ο Αλκης Σαραντόπουλος ζει στον Αγιο Στέφανο από το 1993 και σπουδάζει στο Τμήμα Πληροφορικής και τηλεπικοινωνιών του Πανεπιστημίου Αθηνών.

Οπως εξηγεί, το μεγαλύτερο θετικό που έχει η ζωή στα προάστια είναι η επαφή που του προσφέρει με τη φύση. «Τα χαμηλά σπίτια γύρω μου, το γεγονός ότι δεν χρειάζεται να ψάχνω για πάρκινγκ, η άνεση που έχω γενικότερα και ο μεγάλος χώρος για να φιλοξενώ τα κατοικίδιά μου είναι τα σημεία εκείνα στα οποία κερδίζω ζώντας εδώ», εξηγεί. Οπως επισημαίνει ο 19χρονος, ακόμα και στα χρόνια της εφηβείας δεν τον ενόχλησε ποτέ αυτή η «απομόνωση» και δηλώνει ικανοποιημένος από την επιλογή των γονιών του να αφήσουν την Καλλιθέα και να ζήσουν στον Αγιο Στέφανο. «Ούτε σε μικρότερη ηλικία με ενόχλησε ότι μένω μακριά. Από τη μία γιατί εδώ αισθάνομαι αυτάρκης, η περιοχή διαθέτει τα πάντα μέχρι και θερινό σινεμά. Κι από την άλλη, γιατί ακόμα και οι φίλοι μου μένουν κοντά οπότε πάντα βγαίναμε στις γύρω περιοχές».


«Μου λείπουν οι παρέες και η διασκέδαση»

«ΦΥΓΑΜΕ ΑΠΟ τη Θεσσαλονίκη και ήρθαμε στην Περαία πριν από δέκα χρόνια. Πουλήσαμε το σπίτι μας.

Μου λείπει όμως η Θεσσαλονίκη. Η διασκέδαση, οι παρέες. Μπορεί η πόλη να είναι σχετικά κοντά, αλλά τις ώρες αιχμής χρειάζεται μία ώρα για να φθάσεις.

Υπάρχει και αστική συγκοινωνία, αλλά θα πρέπει να αλλάξεις δύο λεωφορεία. Το πολύ πολύ να πας δύο φορές την εβδομάδα στην πόλη, όχι περισσότερο γιατί είναι πολύ κουραστικό. Το μόνο θετικό εδώ είναι ο καθαρός αέρας, η θάλασσα, η ησυχία, οι σχέσεις μεταξύ των ανθρώπων. Αυτά μπορεί να είναι το παν για μεγαλύτερους σε ηλικία ανθρώπους από εμένα. Οταν είσαι νέος όμως σου λείπουν τα φώτα, ο θόρυβος της πόλης. Τα επόμενα χρόνια μάλλον θα επιστρέψω στην πόλη, εκτός αν συμβεί κάτι ξαφνικό».


«Εδώ το παιδί μου μπορεί να παίξει»

«ΕΦΥΓΑ ΑΠΟ τη Θεσσαλονίκη για καλύτερη ποιότητα ζωής πριν από εννέα χρόνια. Για μένα, για την οικογένειά μου.

Εδώ το παιδί μου μπορεί να παίξει, μπορούμε να παρκάρουμε, ενώ αν παρουσιαστεί κάποια ανάγκη σε μισή ώρα το αργότερο φθάνουμε στην πόλη. Αυτό που μας οδήγησε εδώ ήταν τα φθηνά, ποιοτικά σπίτια.

Αγοράσαμε καινούργιο διαμέρισμα, με πάρκινγκ, με όλες τις ανέσεις. Στη Θεσσαλονίκη με τα ίδια χρήματα θα αγοράζαμε διαμέρισμα μεταχειρισμένο σε πολυκατοικία τριακονταετίας και θα ήμασταν στριμωγμένοι. Η δουλειά μου είναι εδώ, αν έπρεπε να μετακινούμαι κάθε μέρα στην πόλη δεν ξέρω αν θα αποφάσιζα να φύγω. Τώρα περνάμε πολύ καλά και ο γιος μου είναι ακόμα μικρός, προς το παρόν πηγαίνει σε φροντιστήριο μόνο ξένων γλωσσών. Οταν μεγαλώσει είναι πιθανόν να ζητάει να επισκέπτεται την πόλη για τα φροντιστήρια, για τις παρέες. Τότε μπορεί να επιστρέψουμε πίσω».


«Οι κάτοικοι των μεγαλουπόλεων χάνουν τις ομορφιές της ζωής»
ΡΕΠΟΡΤΑΖ: Γιώργος Χάτσιος

«ΕΧΟΥΜΕ ΤΕΣΣΕΡΑ παιδιά και σε πόλεις όπως η Θεσσαλονίκη, η ζωή για μια πολυμελή οικογένεια είναι μαρτύριο: έχουμε διαρκείς μετακινήσεις, το κυκλοφοριακό και το πάρκινγκ ήταν για μας καθημερινή ταλαιπωρία. Αφήσαμε για πάντα την πόλη, άλλωστε δεν ήρθαμε και σε κάποια ξένη χώρα. Το κέντρο της Θεσσαλονίκης από το Νέο Ρύσιο απέχει λιγότερο από 20 χιλιόμετρα».

Η 40χρονη Ελένη Διαμαντοπούλου μετακινήθηκε οικογενειακώς από το κέντρο της Θεσσαλονίκης και όπως λέει «εξετάσαμε τα υπέρ και τα κατά, φύγαμε και δεν πρόκειται να επιστρέψουμε στην πόλη. Οι κάτοικοι των μεγαλουπόλεων πολλές φορές δημιουργούν πλασματικές ανάγκες και παραμένουν κλεισμένοι μέσα στα διαμερίσματα, χωρίς φίλους, μόνο και μόνο επειδή τρομάζουν ακόμα και στην ιδέα να αλλάξουν ζωή. Ετσι χάνουν τις ομορφιές της ζωής».

Την τελευταία δεκαπενταετία καταγράφεται πληθυσμική έκρηξη σε περιοχές νοτιοανατολικά από το πολεοδομικό συγκρότημα της Θεσσαλονίκης, καθώς χιλιάδες κάτοικοι τις επέλεξαν για μόνιμη εγκατάσταση. Οι Δήμοι Μίκρας, Θερμαϊκού, Θέρμης, Βασιλικών, Νέας Μηχανιώνας που απέχουν 20 έως 30 χιλιόμετρα από το κέντρο της πόλης γνώρισαν πρωτοφανή ανοικοδόμηση. Σε συνδυασμό με τη σύνδεση των περιοχών αυτών με το δίκτυο αστικών συγκοινωνιών του ΟΑΣΘ οδήγησαν πολλούς κατοίκους της πόλης να τις επιλέξουν ως τόπο πρώτης κατοικίας.

Στη Μίκρα
Χαρακτηριστικά, στον Δήμο Μίκρας (που αποτελείται από τους οικισμούς Τριλόφου, Ανω και Κάτω Σχολαρίου, Καρδίας και Πλαγιαρίου) σημειώνεται τα τελευταία χρόνια μία από τις μεγαλύτερες μεταβολές πληθυσμού. Η αύξηση αυτή αναμένεται να πάρει ακόμη μεγαλύτερες διαστάσεις, αφού σύμφωνα με την πρόβλεψη του Οργανισμού Ρυθμιστικού Σχεδίου και Προστασίας Περιβάλλοντος Θεσσαλονίκης τα επόμενα 25 χρόνια θα φθάσει τους 50.000 κατοίκους. Στην τελευταία απογραφή του 2001 μετρούσε συνολικό πληθυσμό 10.427 κατοίκους και σήμερα ξεπερνά τους 20.000. Επίσης ο Δήμος Χορτιάτη (απέχει 20 χιλιόμετρα από την πόλη) στις αρχές της δεκαετίας του ΄90 ήταν μια κοινότητα με μόλις 1.500 κατοίκους και σήμερα ξεπερνά τους 12.000. Αντίστοιχα, ο Δήμος Θέρμης, σε απόσταση 15 χιλιομέτρων καλύπτει έκταση 100.200 στρεμμάτων. Ο πληθυσμός στην απογραφή του 2001 ήταν 16.641

κάτοικοι και σήμερα ξεπερνά τους 25.000. Τη δεκαετία 1991- 2001 ο πληθυσμός αυξήθηκε κατά 81%.

Ο Δήμος Μηχανιώνας, σε απόσταση 32 χιλιομέτρων νοτιανατολικά του κέντρου της Θεσσαλονίκης, στην απογραφή του 2001 ήταν 9.425 κάτοικοι και αυξάνεται συνεχώς. Σύμφωνα με στοιχεία του παρατηρητηρίου της Εγνατία Οδός Α.Ε. τα τελευταία 15 χρόνια παρατηρείται πολύ μεγάλη αύξηση του πληθυσμού στους Δήμους Θερμαϊκού, Ωραιοκάστρου και Μίκρας σε ποσοστά που κυμαίνονται από 83% μέχρι 240%.