Το πιστόλι έγινε… μπαζούκας

Ευνοϊκότερες προϋποθέσεις εξόδου από την κρίση εκτιμούν αναλυτές της αγοράς ότι δημιουργεί για την Ελλάδα η απόφαση που πήραν χθες τα ξημερώματα οι υπουργοί Οικονομικών της Ευρωπαϊκής Ενωσης για τη δημιουργία του ευρωπαϊκού μηχανισμού σταθεροποίησης.

Εφόσον το ευρώ σταθεροποιηθεί, η Ελλάδα θα πάψει να χρησιμοποιείται από τις αγορές ως όχημα επίθεσης, κάτι που πολλαπλασίαζε το τελευταίο διάστημα τις πιέσεις στα ομόλογά της, σημειώνουν. Οι πιέσεις αναμένεται να αμβλυνθούν και τα σενάρια χρεοκοπίας να υποχωρήσουν.

Σπεύδουν ταυτόχρονα να προσθέσουν ότι η χαλάρωση αυτή επ΄ ουδενί πρέπει να οδηγήσει σε χαλάρωση της προσπάθειας για την εφαρμογή του προγράμματος που έχει συμφωνήσει η Ελλάδα με την Ευρωπαϊκή Ενωση και το ΔΝΤ. Κάτι τέτοιο θα ήταν καταστροφικό, γιατί τα spreads αμέσως θα εκτοξεύονταν και η Ελλάδα δεν θα μπορούσε πλέον να δανεισθεί ούτε από τις αγορές ούτε βεβαίως από το μηχανισμό στήριξής, αφού θα είχε παραβιάσει τους όρους του.

Το πρώτο ζητούμενο, σημειώνεται, είναι να πετύχει το στοίχημα που έβαλε η Ευρωπαϊκή Ενωση με τη δημιουργία του μηχανισμού σταθεροποίησης του ευρώ. Μπορεί οι υπουργοί να θεώρησαν ότι ξεπέρασαν τον εαυτό τους με την απόφασή τους, κάνοντας ένα μεγάλο βήμα προς την οικονομική ενοποίηση, όμως πολλοί διεθνείς αναλυτές διατηρούν τις επιφυλάξεις τους και κάποιοι κρίνουν ότι το μέτρο είναι ανεπαρκές. Η χθεσινή μέρα δεν είναι αρκετή για να βγάλει κανείς συμπεράσματα και όλοι περιμένουν να δουν πώς θα κινηθούν οι αγορές και το ευρώ το επόμενο διάστημα.

Εφόσον όμως η Ευρώπη πετύχει τον στόχο της, λένε οι αναλυτές, θα ωφεληθεί και η Ελλάδα. «Η άνοδος των επιτοκίων δανεισμού της Ελλάδας», σημειώνει ο κ. Γ. Στουρνάρας, γενικός διευθυντής του Ινστιτούτου Οικονομικών και Βιομηχανικών Ερευνών, «είναι αποτέλεσμα του διπλού σορταρίσματος (σ.σ. στοιχήματα στην πτώση) που γινόταν στα αδύναμα κράτη αλλά και στο ευρώ. Η χθεσινή απόφαση μάς ωφελεί έμμεσα γιατί ενισχύει την εμπιστοσύνη στο ευρωπαϊκό οικοδόμημα και αποθαρρύνει έτσι το διπλό σορτάρισμα. Πλέον, είναι σαφές ότι χωρίς δημοσιονομική ένωση, δεν μπορεί να σταθεί η νομισματική ένωση».

Αισιοδοξία
Ο κ. Στουρνάρας είναι αισιόδοξος για την τύχη του ευρωπαϊκού εγχειρήματος. Θυμίζει ότι το 1992, όταν η Ευρώπη αντιμετώπιζε και πάλι συνθήκες ύφεσης και η Γερμανία είχε ανεβάσει τα επιτόκια για να συγκρατήσει τα ελλείμματα, με αποτέλεσμα να οδηγήσει τη στερλίνα και την ιταλική λιρέτα εκτός μηχανισμού σταθερών ισοτιμιών, όλοι είχαν θεωρήσει ότι η νομισματική ένωση της Ευρώπης θα πέθαινε. Ομως, έγινε το αντίθετο και η κρίση λειτούργησε σαν καταλύτης για τη δημιουργία του ενιαίου νομίσματος. Ετσι και τώρα, λέει, ενώ όλοι ποντάριζαν στο ότι θα καταστραφεί το ευρώ, οι ευρωπαίοι υπουργοί πήραν απόφαση για τη δημιουργία του Ευρωπαϊκού Νομισματικού Ταμείου. «Ετσι δουλεύει η Ευρώπη», σχολιάζει.

Στο ίδιο μήκος κύματος, ο κ. Γκίκας Χαρδούβελης, καθηγητής στο Πανεπιστήμιο Πειραιά και οικονομικός σύμβουλος της ΕFGΕurobank, χαρακτηρίζει «πολύ θετική εξέλιξη» την απόφαση, τονίζοντας ότι η Ελλάδα «δεν είναι πλέον η εξαίρεση», αλλά μια χώρα που χρησιμοποιεί τον μηχανισμό, ενώ ευνοείται και από τη σταθεροποίηση της ευρωζώνης.

«Εφόσον αποδειχθούμε σοβαροί ως κράτος και εφαρμόσουμε τα μέτρα που έχουμε εξαγγείλει, θα έχουμε και χαμηλότερα επιτόκια δανεισμού όταν επιστρέψουμε στις αγορές. Αρα, ο κίνδυνος χρεοκοπίας, που συζητήθηκε πολύ το τελευταίο διάστημα, περιορίζεται».

Ολοι συμφωνούν, εξάλλου, ότι τίποτα δεν απαλλάσσει την Ελλάδα από την υποχρέωση να εφαρμόσει με συνέπεια τα επώδυνα μέτρα που έχει πάρει. «Αυτά είναι αστεία πράγματα», λέει ο Δημήτρης Μαρούλης, διευθυντής στη Διεύθυνση Οικονομικής Ανάλυσης της Αlpha Βank, απαντώντας στα σχόλια που διατυπώθηκαν ότι η Ελλάδα άδικα πήρε τόσο σκληρά μέτρα. «Τα spreads θα ξανανέβουν αμέσως αν δεν πείσουμε ότι μπορούμε να κάνουμε σταθεροποίηση. Σε μας η υπερχρέωση ήταν σημαντική και η προσαρμογή υποχρεωτική. Πολλά από τα μέτρα που πήραμε έπρεπε ούτως ή άλλως να έχουν ληφθεί. Εχουμε μια ευκαιρία τώρα με τα μέτρα αυτά. Πρέπει να μεγιστοποιήσουμε την ευκαιρία αυτή, εισάγοντας παράλληλα και πολιτικές για την ανάπτυξη, ώστε του χρόνου να μην έχουμε πτώση του ΑΕΠ».

Η ΠΡΟΕΙΔΟΠΟΙΗΣΗ

Τα spreads θα ξανανέβουν αμέσως αν δεν πείσουμε ότι μπορούμε να μειώσουμε τα ελλείμματα, επισημαίνουν παράγοντες της αγοράς

Με αυστηρούς όρους θα χορηγείται η βοήθεια
ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: Μαρία Βασιλείου

ΤΟ ΠΑΚΕΤΟ των 750 δισ., το οποίο αποφάσισαν οι υπουργοί Οικονομικών της Ευρωπαϊκής Ενωσης τα ξημερώματα της Δευτέρας έπειτα από μαραθώνια συνεδρίαση έντεκα ωρών, καλύπτει τις ανάγκες χρηματοδότησης όλων των χωρών της ευρωζώνης για το 2010 ύψους 550 δισ. ευρώ. Περιλαμβάνει επίσης σε χρονικό διάστημα τριών ετών τη διάθεση 60 δισ. ευρώ από την Κομισιόν, 440 δισ. ευρώ από διμερή δάνεια με εγγυήσεις χωρών της ευρωζώνης και επιπλέον 250 δισ. ευρώ από το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο.

Οπως τόνισαν τόσο ο ευρωπαίος επίτροπος, αρμόδιος για θέματα οικονομίας, Ολι Ρεν όσο και η ισπανίδα υπουργός Οικονομικών και προεδρεύουσα του Συμβουλίου Ελενα Σαλγάδο, ο Ευρωπαϊκός Μηχανισμός Οικονομικής Σταθεροποίησης θα ενεργοποιείται υπό αυστηρούς όρους και προϋποθέσεις, όπως έγινε και στην περίπτωση της Ελλάδας. Οσον αφορά το επιτόκιο των δανείων από τα κράτη-μέλη του ευρώ, ο Ολι Ρεν τόνισε, όπως αναφέρει το ΑΠΕ, ότι θα ακολουθηθεί η ίδια φόρμουλα, που συμφωνήθηκε στην περίπτωση της Ελλάδας.

Εξάλλου, σημαντικό ρόλο στην προσπάθεια στήριξης του ευρώ και των χωρών της ευρωζώνης αναλαμβάνει η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα.

Η ΕΚΤ ήδη προχωρά σύμφωνα με ανακοίνωσή της στην αγορά κρατικών ομολόγων και ιδιωτικών τίτλων, προκειμένου να διασφαλίσει την απαραίτητη ρευστότητα των «δυσλειτουργικών» αγορών. Πάντως, ο επικεφαλής της ΕΚΤ Ζαν Κλοντ Τρισέ δεν θέλησε να αναφερθεί στο ποσόν ή το εύρος των σχεδιαζόμενων αγορών από την τράπεζα. «Σε αυτό το στάδιο θα κάνουμε ό,τι είναι αναγκαίο», δήλωσε, επιβεβαιώνοντας ότι έχει ήδη αρχίσει η εφαρμογή του προγράμματος. Οπως δήλωσε ο κ. Τρισέ, η ΕΚΤ δεν υποχώρησε σε πολιτικές πιέσεις όταν πήρε απόφαση για τα συγκεκριμένα μέτρα. «Είμαστε τελείως ανεξάρτητοι», δήλωσε.

Πάντως, τη διαφωνία του για την απόφαση της ΕΚΤ διατύπωσε ο πρόεδρος της Βundesbank και μέλος της ΕΚΤ Αξελ Βέμπερ, ο οποίος υποστήριξε ότι η αγορά κρατικών ομολόγων προκαλεί «σημαντικούς» κινδύνους. Νωρίτερα, σε συνέντευξή του στο κανάλι του Βloomberg, ο Τρισέ δήλωσε ότι η συγκεκριμένη απόφαση της ΕΚΤ δεν υποστηρίχθηκε και από τα 22 μέλη του συμβουλίου της τράπεζας. Πάντως, η Τράπεζα της Γαλλίας και η γερμανική Βundesbank προχώρησαν χθες στην αγορά κρατικών ομολόγων, κάτι που έκαναν, όπως επιβεβαίωσε ο Τρισέ, οι 16 κεντρικές τράπεζες της ευρωζώνης.