ΑΝΑΛΥΣΗ Βρίσκουν και χτυπάνε το ευρώ οι αγορές

Η επίθεση των αγορών στην Ελλάδα εδώ και καιρό έχει ξεπεράσει τα όρια που θα δικαιολογούσε η κατάσταση της ελληνικής οικονομίας. Ναι, η ελληνική οικονομία έχει προβλήματα μεγάλα, όμως ούτε το μέγεθός τους, ούτε το μέγεθος της ίδιας της οικονομίας δικαιολογούν αυτό το μαζικό ξεπούλημα των ελληνικών ομολόγων. Αλλωστε, πώς εξηγείται το γεγονός ότι η επίθεση αντί να υποχωρεί εντείνεται κάθε φορά που η ελληνική κυβέρνηση παίρνει ένα νέο, ακόμη πιο αυστηρό πακέτο μέτρων, και κάθε φορά που η Ευρώπη αναλαμβάνει όλο και πιο συγκεκριμένες δεσμεύσεις για τη στήριξή της;

Είναι σαφές ότι η επίθεση έχει στόχους ευρύτερους από την ελληνική επικράτεια. Ο προφανέστερος είναι το ευρώ, το κοινό ευρωπαϊκό νόμισμα, το οποίο ουδέποτε έγινε πραγματικά αποδεκτό ως ισότιμο του δολαρίου από τον αγγλοσαξονικό Τύπο και το σύστημα των αγορών που εδρεύουν στο Λονδίνο και στη Νέα Υόρκη. Η επίθεση στο ευρώ γίνεται μέσω του μαλακού του υπογάστριου, του ευρωπαϊκού Νότου, που δεν απαλλάχθηκε ποτέ οριστικά από τις αδυναμίες του, τα μεγάλα ελλείμματα και χρέη. Η Πορτογαλία και η Ισπανία νιώθουν ήδη την καυτή ανάσα των αγορών.

Οι αγορές, όμως, βρίσκουν και τα κάνουν αυτά.

Πρώτον, παρά τις μεγάλες διακηρύξεις τους, μετά το ξέσπασμα της κρίσης το 2008, οι κυβερνήσεις σε παγκόσμιο επίπεδο ουδέποτε θέσπισαν αυστηρούς κανόνες ελέγχου των αγορών.

Δεύτερον, η ίδια η ευρωζώνη ουδέποτε φρόντισε να θωρακιστεί από τις συχνά βάσιμες αμφισβητήσεις του εγχειρήματος του κοινού ευρωπαϊκού νομίσματος, προχωρώντας σε στενότερη πολιτική και οικονομική ενοποίηση. Η Γερμανία, που έδωσε τον τόνο στην ευρωζώνη, θέλησε απλώς να επεκτείνει στους εταίρους της τους κανόνες του χαμηλού πληθωρισμού, των σχεδόν μηδενικών ελλειμμάτων και του ισχυρού νομίσματος. Από εκεί και πέρα, ο καθένας περιφρούρησε τα του οίκου του, χωρίς η ευρωζώνη να αναλαμβάνει δεσμεύσεις μέσω π.χ.

ενός μεγαλύτερου κοινού προϋπολογισμού ή μέσω της ανάπτυξης κοινών συστημάτων εξωτερικής πολιτικής και άμυνας. Ετσι, οι αγορές πιστεύουν τώρα ότι η Ευρώπη δεν θα λειτουργήσει με αλληλεγγύη και θα μπορέσουν στο τέλος να νικήσουν όσοι ποντάριζαν στη διάλυση της ευρωζώνης.

Δυστυχώς, για πρώτη φορά από την ίδρυση της ευρωζώνης δεν μπορεί κανείς να στοιχηματίσει με ασφάλεια στη διατήρησή της. Οχι ότι δεν υπάρχει λύση αν επιδειχθεί αποφασιστικότητα. Αλλά όταν οι Ευρωπαίοι δεν μπορούν καν να συμφωνήσουν στην έκδοση κοινών ευρωομολόγων και επιλέγουν αντ΄ αυτής τον διμερή δανεισμό για τη στήριξη της Ελλάδας, σε ποια αποφασιστικότητα μπορεί να βασιστεί κανείς;