Από την καντίνα των Γιάνκις, βασιλιάς της Γουόλ Στριτ

Λίγοι τραπεζίτες έχουν γίνει αποδέκτες τόσων αντικρουόμενων σχολίων από επενδυτές, πολιτικούς, οικονομολόγους, αναλυτές, νομικούς, τον Τύπο, αλλά και τον απλό κόσμο όσο ο Λόιντ Μπλανκφάιν, ο 55χρονος διευθύνων σύμβουλος (CΕΟ) της πανίσχυρης αμερικανικής επενδυτικής τράπεζας Goldman Sachs.

Το περιοδικό «Forbes» του χάρισε τον καθόλου κολακευτικό τίτλο τού «Πιο Προκλητικού CΕΟ για το 2009», την ίδια χρονιά που οι «Φαϊνάνσιαλ Τάιμς» τον έχρισαν «Πρόσωπο της Χρονιάς». Δεκάδες στελέχη της Γουόλ Στριτ τον θαυμάζουν για την ικανότητά του να δημιουργεί τεράστια κέρδη, ενώ άλλοι επικρίνουν σφοδρότατα τις πρακτικές του. Οι περισσότεροι όμως πρώην και νυν συνεργάτες τον χαρακτηρίζουν βαθύ γνώστη της αγοράς, που ξέρει πώς πραγματοποιούνται τα ντιλ, αφού έχει περάσει από όλες τις θέσεις της επενδυτικής τράπεζας. «Είναι ο στρατιώτης του ίδιου του στρατιώτη. Εχει υπάρξει ο ίδιος παίκτης (trader) και μάνατζερ των παικτών. Κανείς δεν ξέρει πώς, αλλά τα καταφέρνει», έλεγε στον «Ομπζέρβερ» πρώην στέλεχος της Goldman Sachs.

Ο Μπλανκφάιν, πάντως, έχει το γνώθι σαυτόν: «Ξέρω ότι αν έκοβα τις φλέβες μου όλοι θα χαίρονταν», είπε σε συνέ ντευξη που παραχώρησε πέρσι, λίγες μόνο μέρες μετά την ατυχή κατά τους περισσότερους δήλωση ότι η τράπεζά του κάνει «δουλειά του Θεού».

Η μεγαλύτερη πρόκληση
Τώρα, ο πανίσχυρος τραπεζίτης που έφερε τεράστια κέρδη στην Goldman Sachs και κατηγορήθηκε ότι στη μακρά θητεία του στη μεγαλύτερη αμερικανική επενδυτική τράπεζα ακολούθησε ιδιαίτερα επιθετικές επενδυτικές πολιτικές χωρίς να «παίρνει αιχμαλώτους», αντιμετωπίζει ίσως τη μεγαλύτερη πρόκληση της καριέρας του: να αποκρούσει την αμερικανική Επιτροπή Κεφαλαιαγοράς (SΕC)

που κατηγορεί την εταιρεία του για «απάτη» και τη Γερουσία των ΗΠΑ που έχει αρχίσει έρευνα για την υπόθεση αυτή.

Ο Μπλανκφάιν, βέβαια, δεν θα μείνει με σταυρωμένα τα χέρια. Ο αυτοδημιούργητος γιος ενός ταχυδρόμου από το Μανχάταν ετοιμάζει τα όπλα του γνωρίζοντας ότι έχει να αντιμετωπίσει έναν πανίσχυρο αντίπαλο. Το αφεντικό της Goldman Sachs άρχισε τις πωλήσεις από τρυφερή ηλικία, καθώς μικρός δούλευε στην καντίνα του Σταδίου των Γιάνκις. Φοίτησε στα δημόσια σχολεία της Νέας Υόρκης και κατάφερε να πάρει υποτροφία για το Χάρβαρντ, από όπου πήρε πτυχίο Νομικής το 1978, για να δουλέψει στη συνέχεια ως δικηγόρος με ειδίκευση σε εταιρικά θέματα στη νομική εταιρεία Donovan, Leisure, Νewston & Ιrvine.

Από το 1981 στη Γουόλ Στριτ
Το 1981 εργάστηκε για πρώτη φορά στη Γουόλ Στριτ, όταν προσελήφθη στην J. Αron & Co, για να παίζει σε χρυσό. Την ίδια χρονιά η εταιρεία εξαγοράστηκε από την Goldman Sachs και τότε άρχισε η κούρσα του προς την κορυφή. Αρχικά ήταν παίκτης στην αγορά Εμπορευμάτων (πολύτιμα μέταλλα, πετρέλαιο κ.λπ.), αργότερα μεταπήδησε στο Τμήμα Προϊόντων Σταθερού Εισοδήματος και μέχρι το 2002 είχε καταφέρει να γίνει επικεφαλής ολόκληρου του Τμήματος Συναλλαγών της Goldman Sachs. Το 2006 ανέλαβε τη θέση του διευθύνοντος συμβούλου και προέδρου της τράπεζας, όταν τον Μάιο του ίδιου έτους αποχώρησε από αυτήν ο Χένρι Πόλσον για να αναλάβει υπουργός Οικονομικών των ΗΠΑ, επί Τζορτζ Μπους του νεώτερου.

Η τοποθέτησή του σε αυτή τη θέση της τράπεζας που παραδοσιακά έχει πολύ στενές σχέσεις με μεγάλους εταιρικούς πελάτες εξέπληξε αρκετούς, γιατί εθεωρείτο λιγότερο εκλεπτυσμένος από τον προκάτοχό του. Πράγματι, επί της θητείας του η τράπεζα έγινε γνωστή περισσότερο για τις συναλλακτικές της δραστηριότητες (trading) παρά για τις συμβουλευτικές της υπηρεσίες και το κλείσιμο ντιλ- για τα οποία ήταν πιο γνωστή η Goldman Sachs στο παρελθόν.

Κέρδη 11,6 δισ. δολ. το 2007
Υπό τον Μπλανκφάινη τράπεζα είχε τεράστια έσοδα. Το 2007 τα κέρδη έφτασαν τα 11,6 δισ. δολάρια και ο ίδιος πήρε μπόνους ύψους 68 εκατομμυρίων δολαρίων, που τον έφερε στην πρώτη θέση των πιο ακριβοπληρωμένων στελεχών της Γουόλ Στριτ. Ωστόσο το ύψος της αμοιβής του δημιούργησε και κάποια προβλήματα που θα εντείνονταν δύο χρόνια μετά: ο Μπλανκφάινμπήκε στο μικροσκόπιο των εποπτικών αρχών για τις επενδυτικές πρακτικές της τράπεζας. Οταν το 2007 ξέσπασε η χρηματοπιστωτική κρίση, η Goldman Sachs έδειξε το άλλο της πρόσωπο: «Στοιχημάτισε» τεράστια ποσά σε σύνθετα χρηματοοικονομικά προϊόντα ποντάροντας ότι η αγορά ακινήτων θα καταρρεύσει. Καθώς πολλοί Αμερικανοί έχαναν τα σπίτια τους, η επενδυτική τράπεζα έβλεπε τα κέρδη της να αυξάνονται.

Οπως αναφέρει ο «Ομπζέρβερ», όταν οι μεγάλοι της ανταγωνιστές- οι επενδυτικές τράπεζες Βears Stearns και Lehman Βrothers- έχασαν το έδαφος κάτω από τα πόδια τους, η Goldman Sachs εκμεταλλεύθηκε τη μείωση των επιτοκίων από την Ομοσπονδιακή Τράπεζα των ΗΠΑ (FΕD) για να δανειστεί φτηνά.

Κίνηση ματ στη διάρκεια της κρίσης
Κατά τη διάρκεια της κρίσης, μια από τις έξυπνες- όπως αποδείχθηκε- κινήσεις της τράπεζας ήταν να «παίξει» δισεκατομμύρια δολάρια σε swaps με τον ασφαλιστικό γίγαντα ΑΙG. Με τον τρόπο αυτό θωρακίστηκε από μια πιθανή κατάρρευση σύνθετων παράγωγων προϊόντων (κυρίως επενδυτικών προϊόντων που είχαν εκδοθεί με εγγύηση επισφαλή αμερικανικά στεγαστικά δάνεια- τα γνωστά «τοξικά» ή subprime). Οταν η κρίση έπληξε τις αγορές, η Goldman Sachs ζήτησε να πληρωθεί τις εγγυήσεις (collateral) που είχε από την ΑΙG και επέφερε ένα από τα βαρύτερα πλήγματα στη μεγαλύτερη αμερικανική ασφαλιστική εταιρεία, η οποία αναγκάστηκε να ζητήσει 180 δισεκατομμύρια δολάρια (!) από χρήματα των φορολογουμένων για να σωθεί. Από τότε, οι αρχές, πολλοί επενδυτές, αλλά και ανταγωνιστές άρχισαν να βλέπουν την επενδυτική τράπεζα με άλλο μάτι.

Θα την υπερασπιστεί μέχρι τέλους
Αρκετοί στη Γουόλ Στριτ πιστεύουν ότι ο Μπλανκφάινμπορεί να χρειαστεί πλέον να αφήσει τα ηνία της Goldman Sachs, αν και όλοι ξέρουν πως ό,τι και να γίνει στο τέλος, θα υπερασπιστεί σθεναρά τα συμφέροντα της εταιρείας του ενώπιον του Κογκρέσου. Αλλωστε έχει αρκετούς συμμάχους, όπως τον δήμαρχο της Νέας Υόρκης Μάικλ Μπλούμπεργκ, ο οποίος τον υπερασπίστηκε πρόσφατα. Ο Μπλανκφάινέχει αποδείξει ότι ξέρει να ζυγίζει τις καταστάσεις. Οταν ένας τραπεζίτης άρχισε να παραπονιέται για τις μαραθώνιες συναντήσεις κορυφής που ακολούθησαν την πτώση της Lehman Βrothers, ο επικεφαλής της Goldman Sachs έδειξε λίγη κατανόηση: «Βγαίνεις από μια Μερσεντές για να μπεις στην Ομοσπονδιακή Τράπεζα της Νέας Υόρκης. Δεν βγαίνεις από αποβατικό για να καταλάβεις την παραλία της Ομάχα» (σ.σ.: όπου έγιναν οι πιο φονικές μάχες στην απόβαση της Νορμανδίας), του είπε…

Πολλοί θαυμάζουν τον Μπλάνκφαϊν για την ικανότητά του να δημιουργεί τεράστια κέρδη, ενώ άλλοι επικρίνουν τις πρακτικές του

Το «κατηγορώ» κατά της Goldman Sachs

Ο Μπλανκφάιν, που ζει σε διαμέρισμα αξίας 26 εκατομμυρίων δολαρίων στην άκρη του Σέντραλ Παρκ στη Νέα Υόρκη και έφερε το 2009 στην Goldman Sachs κέρδη 13,4 δισ. δολαρίων, δεν αντελήφθη εγκαίρως τις αντιδράσεις που είχαν αρχίσει να δημιουργούνται κατά της ευημερίας της εταιρείας του. Σήμερα η Goldman Sachs- η οποία στεγάζεται σε ένα ολοκαίνουργιο κτίριο 43 ορόφων αξίας 2,4 δισ. δολαρίων στη West Street του Μανχάταν και ο «Εκόνομιστ» πρόσφατα χαρακτήρισε «άπληστη μέχρι να αποδειχτεί ένοχη» (κατά το «αθώα μέχρι να αποδειχτεί ένοχη»)- αντιμετωπίζει μια από τις πιο σοβαρές κατηγορίες για τράπεζα: ότι ξεγέλασε τους ίδιους τους πελάτες της. Η SΕC κατηγορεί την Goldman Sachs ότι προέτρεπε επενδυτές να αγοράσουν επενδυτικό προϊόν με μεγάλο ρίσκο που βασιζόταν σε τιτλοποιήσεις επισφαλών στεγαστικών δανείων (με το όνομα Αbacus), χωρίς να αναφέρει ότι τα δάνεια αυτά τα είχε διαλέξει το hedge fund Ρaulson & Co, το οποίο είχε θέσεις «short» στα δάνεια αυτά ποντάροντας σε χρεοκοπία.