Φαινόμενα

Στα χνάρια της Σούζαν Μπόιλ
, Της Πόπης Διαμαντάκου diaman@dolnet.gr

Βρέθηκε και στη χώρα μας το «ιδανικό» μοντέλο για το ριάλιτι τάλεντ σόου «Ελλάδα έχεις ταλέντο», στο πρόσωπο ενός ωριμούτσικου πλην καλλίφωνου. Ο Νίκος Γεώργας δείχνει κατάλληλος να υπηρετήσει το «όνειρο της ριαλιτζίδικης ισότητας των ευκαιριών»
Φωνή σπουδαία. Ρεπερτόριο αστείρευτο. Η ηλικία του ώριμη, ωστόσο. Αρα απαγορευτική για να κάνει καριέρα, ιδίως στη μικρή εγχώρια αγορά. Ο Νίκος Γεώργας, που αναδείχθηκε στη σκηνή του «Ελλάδα έχεις ταλέντο», είναι φαινόμενο τύπου Νιλ Μπόιντ του αντίστοιχου αμερικανικού «Έχεις ταλέντο» και Σούζαν Μπόιλ της βρετανικής βερσιόν του ίδιου ριάλιτι.

Ποια τα κοινά στοιχεία; Ουδείς διαθέτει τα χαρακτηριστικά ή την ηλικία μοντέλου, όπως απαιτεί πλέον από τους σταρ της η επίσημη μουσική σκηνή παγκοσμίως, ουδείς είχε την οικονομική δυνατότητα και τις γνωριμίες να ακολουθήσει το όνειρό του, πλην όμως όλοι διαθέτουν αυθεντικό και πλούσιο φωνητικό ταλέντο.

Με άλλα λόγια, πρόκειται για ιδανικούς ενσαρκωτές του «αμερικανικού ονείρου», το οποίο αναλαμβάνουν να αναβαπτίσουν στην τηλεοπτική λάμψη τους τα ριάλιτι τάλεντ σόου τύπου «Εχεις ταλέντο». Και μάλιστα ακριβώς την ώρα που η οικονομική κρίση το ΄χει αφήσει κενό περιεχομένου. Στόχος όλων αυτών των σόου είναι να συντηρήσουν την ψευδαίσθηση- ιδίως για το λαϊκό κοινό- μιας κοινωνίας της ισότητας των ευκαιριών που υπόσχονταν οι δυτικές κοινωνίες με την ελεύθερη οικονομία τους. Ακριβώς επειδή κάθε άλλο παρά αυτό προσέφεραν, τηλεοπτικά προϊόντα σαν το «Ελλάδα έχεις ταλέντο» λειτουργούν σαν βαλβίδες αποσυμπίεσης της κοινωνικής απογοήτευσης από τα προνόμια που απολαμβάνουν οι λίγοι, αναδεικνύοντας «λαϊκούς-ήρωεςταλέντα».

Με τη σειρά του το φιλοθέαμον «υιοθετεί» κάθε περίπτωση τύπου Σούζαν Μπόιλ, τη χειροκροτεί φρενιασμένο, την αποθεώνει με εκείνη τη βιωματική, χριστιανική «αποδοχή του διαφορετικού», που το κάνει να αισθάνεται ότι «παίρνει το αίμα του πίσω» από την αγορά για ωραίους και προνομιούχους.

Ωστόσο, καλεσμένος στης Τατιάνας την περασμένη Τρίτη ο δικός μας Νίκος Γεώργας, δεν είχε καμιά απολύτως ευκαιρία να εμφανιστεί ως οτιδήποτε άλλο από αυτό που είχε αποφασίσει η παρουσιάστρια ότι είναι και ότι δεν πρόκειται να αλλάξει, δηλαδή ένας απλός «πωλητής τουριστικών ειδών». Κι ας έχει φωνή αηδονιού.

Βρέθηκε να απαντά σε ερωτήσεις που, αν δεν έκρυβαν αλαζονεία και πλήρη υποτίμηση, ήταν παντελώς ανόητες, όπως… τι λέει στους πελάτες για να πουλήσει. Τι να απαντήσει ο άνθρωπος, καθισμένος στον καναπέ μπροστά στην κάμερα; Προσπάθησε να το αποφύγει. Σε άλλα είχε ελπίσει. Επέμενε η Τατιάνα: «Τι λες σε μια πελάτισσα που είναι μόνη; Είμαι εγώ αμερικάνα τουρίστρια. Τι θα μου πεις;». Η μουσική είχε περάσει σε δεύτερη μοίρα, γιατί είχε αποφασίσει η παρουσιάστρια της εκπομπής πως για εκείνη δεν είχε και τόση σημασία. Γιατί είχε αποφασίσει η αλαζονεία και ο συντηρητισμός της τατιανικής τηλεόρασης, ότι το «πωλητής» είναι αυτό που θα ΄πρεπε να θυμάται ο θεατής από τον Γεώργα.


Αφόρητη πλήξη

Τηλεοπτικά βραβεία; Το πρώτο το πήρε η παθογένεια της ελληνική τηλεόρασης. Ελαμψε: 1) Στην προχειρότητα και την αφόρητη πλήξη της διοργάνωσης, το δήθεν, με τα βραβεία που πήραν ηθοποιοί και επαγγελματίες της τηλεόρασης, που αποτελούν μεν σφραγίδα ποιότητας στο δικό τους έργο, αλλά ελάχιστη σχέση έχουν με την τηλεόραση που βραβευόταν, με τα βραβεία που δόθηκαν σαν μνημόσυνο σε μια τηλεόραση που όλοι ξέρουν ότι σβήνει λόγω ανεργίας, όπως τα σίριαλ «Ματωμένα Χώματα» και «Καρυωτάκης».

2) Στις δηλώσεις των παλαιότερων και εμπειρότερων του θεάματος τηλεοπτικού και κινηματογραφικού, όπως της Ελενας Ακρίτα, για τη γενιά των 700 ευρώ που δεν δίνει δεκάρα για τις ζωές εκείνων που τα κανάλια τούς στέλνουν να παρακολουθεί και για τους ανθυποστάρ, που τους οφείλουν ευγένεια. Και του Γιάννη Δαλιανίδη, που κάλεσε τα κανάλια να μη στέλνουν κάμερες στον οποιοδήποτε.

Αυτή όμως η τηλεόραση θριαμβεύει στη σκιά «βραβείων» που δεν αποδεικνύουν παρά τη σύγχυση υπό την οποία διαμορφώθηκε και που έγινε ανάγλυφη στον αχταρμά των διαγωνιζόμενων προϊόντων.

Κατόπιν αυτών, η «ακαδημία τηλεόρασης» μας μάρανε. Εδώ δεν έχουμε ξεκαθαρίσει τι τηλεόραση θέλουμε και τι τηλεόραση μπορούμε να κάνουμε, όταν διαθέτουμε σε εποχές σκληρής οικονομικής κρίσης τόσα κανάλια όσα αγορές πολλών εκατομμυρίων δεν θα μπορούσαν να διανοηθούν να στηρίξουν. Η επόμενη χρονιά θα είναι καθοριστική. Και πάντως σιριαλική βιομηχανία, με εργάτες επίμονους του σεναρίου, της φωτογραφίας, του μοντάζ, της σκηνογραφίας και της ενδυματολογίας, πριν προλάβει να συγκροτηθεί διαλύεται.


Θλιβερή έλλειψη

Συζητήθηκε κατά κόρον από τα μεσημεριανάδικα η απουσία της Μενεγάκη από τα βραβεία, αλλά διόλου η πλήρης απουσία βραβείων για παιδικές εκπομπές, γιατί δεν υπάρχουν τέτοιες να διαγωνιστούν. Και γιατί στη θέση τους δεν διαγωνίζονταν πρωινάδικα και τατιανάδικα που κραδαίνουν τα ποσοστά τους στο νεανικό κοινό σαν μεγάλο σουξέ; Αυτές οι εκπομπές έχουν καταλάβει τον χώρο της παιδικής τηλεόρασης, γιατί να μην τις χρίσουμε και «παιδικές» να τελειώνουμε.


Βρέθηκε στον δρόμο

Ηταν όχι μόνο ευχάριστη, αλλά ξεχωριστή και συμβολική παρουσία η Μόνικα, το κορίτσι του καιρού στην εκπομπή των Λυριτζή- Οικονόμου στον Σκάι. Μαύρη, κόρη μεταναστών, «έκλεινε το μάτι» η εκπομπή με τη συμμετοχή της σε έναν κόσμο σύγχρονο, πολύχρωμο και πολυπολιτισμικό. Μόνο που κατέληξε θύμα της σκληρής οικονομικής κατάστασης και βρέθηκε στον δρόμο λόγω έλλειψης «μπάτζετ». Το θέμα που αφορά ένα από τα βασικά προβλήματα του μιντιακού χώρου αναδείχθηκε από το «Κους-Κους» (Αlpha). Ούτε η πρώτη ούτε η τελευταία που πληρώνει τη σκληρότητα της μιντιακής αγοράς. Το πλήγμα είναι σημαντικότερο για την πολιτική των συμβολισμών, που εν προκειμένω κατέληξαν μπούμερανγκ.