[ ΠΡΟΒΟΛΕΙΣ ] Από την πλαστή ευηµερία στην ανάπτυξη;

ΓΙΑ ΠΡΩΤΗ φορά στη µεταπολεµική ιστορία, η Ελλάδα έχει µπροστά της µια απροσδιόριστη περίοδο µείωσης της ευηµερίας της. Η Ελλάδα δεν θα γίνεται πλουσιότερη. Θα γίνεται φτωχότερη. Θα µειώνει την ευηµερία της. Και θα τη µειώνει προκειµένου να φτάσει στο επίπεδο που αντιστοιχεί στις δυνατότητές της. Η περίοδος που αρχίζει συνιστά εποµένως τοµή στην ιστορική πορεία της χώρας. Κλείνει σαφώς ένας κύκλος (ο κύκλος της µεταπολίτευσης;). Αρχίζει ένας νέος. Η µείωση όµως της ευηµερίας δεν (µπορεί να) σηµαίνει κατ’ ανάγκη και µείωση της ανάπτυξης ή γενικά βελτίωσης της χώρας.

Ακριβώς το αντίθετο. Ισως η περίοδος που ανοίγει να προσφέρει τις ευνοϊκότερες προϋποθέσεις για να προωθηθούν αλλαγές, µεταρρυθµίσεις και ανατροπές για τη βελτίωση της χώρας που µέχρι σήµερα δεν είχαν επιχειρηθεί, ή, εάν είχαν, δεν καρποφόρησαν. Η κρίση, δηλαδή, που ανοίγει τη νέα περίοδο µπορεί (και πρέπει) να λειτουργήσει ως η µεγάλη ευκαιρία και πρόκληση. Ηδη αυτήν τη στιγµή επιχειρούνται σηµαντικές αλλαγές (Καλλικράτης, Φορολογικό, Παιδεία, κ.ά.) που δείχνουν την πολιτική βούληση για την αντιµετώπιση της κρίσης ως ευκαιρίας. Από την πλευρά µου βλέπω τέσσερις περιοχές δυνητικών ανατρεπτικών τοµών που µπορούν να διαµορφώσουν τη µεταρρυθµιστική ατζέντα της νέας περιόδου: (α) στην περιοχή των σχέσεων κράτους και κοινωνίας, περιοχή για την οποία οι µεταρρυθµίσεις πρέπει να πάνε σε µεγάλο βάθος, πέρα από το διοικητικό σύστηµα και τον ρόλο / µέγεθος του κράτους, (β) στο στρεβλό µοντέλο οικονοµικής ανάπτυξης της χώρας το οποίο εµφανώς έχει χρεοκοπήσει (βλέπε σχετικά τις παρατηρήσεις του Γ. Βούλγαρη, «ΤΑ ΝΕΑ» 17/4). (γ) Στην περιοχή της εξωτερικής πολιτικής. Μέσα στη νέα περίοδο που ανοίγει, η Ελλάδα µπορεί, υπό ορισµένες σαφείς προϋποθέσεις, να επιλύσει τα ανοιχτά θέµατα εξωτερικής πολιτικής. Οι νέες συνθήκες το επιτρέπουν και οι νέες ανάγκες το απαιτούν. Τώρα ξέρουµε καλύτερα από ποιον και από τι απειλείται ουσιαστικά η χώρα. (δ) Στον τοµέα του εκπαιδευτικού συστήµατος σε όλα τα επίπεδα. Οι περισσότερες µεταρρυθµίσεις στους τοµείς αυτούς δεν απαιτούν οικονοµικούς πόρους. Απαιτούν πολιτική βούληση και θάρρος. Απαιτούν οπωσδήποτε και κάποιες συγκρούσεις. Ας γίνουν… Ο Π. Κ. Ιωακειµίδης είναι καθηγητής του Πανεπιστηµίου Αθηνών και µέλος του Δ.Σ. του ΕΛΙΑΜΕΠ