Άσκηση με… όρια για τα παιδιά

Τoν Μάιο του 2001, ο 15χρονος Τέμπα Τσέρι από το Νεπάλ έγινε ο νεαρότερος άνθρωπος στον κόσμο που κατάφερε να κατακτήσει την κορυφή του Εβερεστ.
Και όπως αποδείχθηκε μόνο απλή και ακίνδυνη δεν ήταν η προσπάθειά του.

Είχε αποπειραθεί και έναν χρόνο νωρίτερα να φτάσει στη Στέγη του Κόσμου. Ομως, 22 μέτρα πριν από την κορυφή αναγκάστηκε να εγκαταλείψει την προσπάθεια λόγω της κακοκαιρίας. Λόγω των κρυοπαγημάτων που υπέστη, έχασε πέντε από τα δάχτυλα των χεριών του.

Εννέα χρόνια μετά, ένας άλλος έφηβος, ο 13χρονος Τζόρνταν Ρομέρο από την Καλιφόρνια, θέλει να σπάσει το ρεκόρ και να γίνει αυτός ο νεότερος που θα σκαρφαλώσει στην κορυφή των Ιμαλαΐων. Η ανάβασή του αναμένεται να αρχίσει στα μέσα Μαΐου. Από τη στιγμή που δημοσιοποίησε την επιθυμία του όμως, άναψε η συζήτηση: είναι ασφαλές για ένα παιδί να μπει σε αυτή τη δοκιμασία;

Η πλειονότητα των ειδικών από τον χώρο της ορειβασίας και της φυσικής αγωγής λένε στα «ΝΕΑ» πως οι κίνδυνοι για ένα παιδί σε αυτή την ηλικία είναι πολλαπλοί. Και για τη σωματική υγεία του και για την ψυχολογία του. Γι΄ αυτό επισημαίνουν στους γονείς πως υπάρχουν όρια στις εξτρίμ δραστηριότητες που μπορεί να κάνουν τα παιδιά τους.

«Σ΄ αυτήν την ηλικία, το μυϊκό σύστημα είναι ακόμα σε διαδικασία ανάπτυξης. Σε μία δραστηριότητα όπως είναι η ανάβαση απαιτούνται δύναμη και αντοχή. Μάλιστα, η αποστολή στα Ιμαλάια θεωρείται από τις πιο δύσκολες και είναι πολύ πιθανόν ένα παιδί 13 ετών να μην μπορεί να ανταποκριθεί», λέει στα «ΝΕΑ» ο αναπληρωτής καθηγητής των ΤΕΦΑΑ στο Πανεπιστήμιο Αθηνών και ειδικός στην άσκηση για όλους κ. Νικήτας Νικηταράς.

Προσθέτει δε πως για να ασχοληθεί κανείς με ένα εξτριμ σπορ παρόμοιας δυσκολίας και επικινδυνότητας, όπως η ανάβαση στο Εβερεστ, πρέπει να μπορεί να αποφασίσει μόνος του. «Δεν έχουμε δικαίωμα να σπρώχνουμε ένα παιδί σε μία τόσο δύσκολη δραστηριότητα. Κι αυτό διότι τα παιδιά αυτής της ηλικίας δεν έχουν αντίληψη του κινδύνου».

Στο ίδιο μήκος κύματος και ο επίκουρος καθηγητής στο Τμήμα Οργάνωσης και Διαχείρισης Αθλητισμού του Πανεπιστημίου Πελοποννήσου κ. Γιώργος Κυπραίος, σχολιάζοντας την προσπάθεια που θα κάνει ο 13χρονος Αμερικανός, τονίζει πως υπάρχουν πολλά ερωτήματα σχετικά με την ορειβατική δράση του, τα ηθικά διλήμματα που προκύπτουν, καθώς και τη νομιμότητα του εγχειρήματος.«Επίσης για τους βιολογικούς και φυσικούς κινδύνους που αντιμετωπίζει».

Οπως προσθέτει, μολονότι η ορειβατική δράση του 13χρονου είναι επιτυχημένη, η προσπάθειά του να ανέβει στο Εβερεστ τον βρίσκει αντίθετο. Μερικοί από τους λόγους είναι η υπέρμετρη βιολογική καταπόνηση γι΄ αυτή την ηλικία, ο εθισμός στο sponsoring«8 χορηγοί στοιχήθηκαν πίσω από το νέο του εγχείρημα»- και η εμπορευματοποίηση του ορειβατικού ιδεώδους, ειδικά σε νεαρές ηλικίες.

«Είναι δική του απόφαση;»

Ο έμπειρος ορειβάτης και εκπαιδευτής ορειβασίας κ. Νίκος Μαγγίτσης, ο οποίος έχει ανέβει και στις 7 κορυφές του κόσμου, αναρωτιέται εάν πρόκειται για επιλογή του μικρού Τζόρνταν να ανέβει στο Εβερεστ. «Εάν είναι σωστό να ανέβει ένα παιδί 13 ετών στο Εβερεστ;

Η απάντηση δεν είναι απλή. Δεν είναι άσπρο ή μαύρο. Ο άνθρωπος έχει γεννηθεί για να προσπαθεί να ξεπερνάει τα όριά του. Και είμαι υπέρ τού να δοκιμάζουν τέτοια πράγματα ακόμη και τα παιδιά», λέει, συμπληρώνοντας ότι είναι σίγουρος πως οι γονείς του θα έχουν λάβει όλα τα απαραίτητα μέτρα ασφαλείας. «Ωστόσο, το μεγάλο ερώτημα είναι αυτό: πρόκειται για επιλογή, για απόφαση του παιδιού; Ή για ματαιοδοξία των γονέων του; Διότι πρέπει να ξέρει κανείς πως πάνω από τα 6.000 μέτρα η ψυχολογική πίεση που υφίσταται ένας ορειβάτης είναι πάρα πολύ μεγάλη».

Ο κ. Μαγγίτσης υποστηρίζει πάντως πως τα παιδιά με κατάλληλη εκπαίδευση και καθοδήγηση μπορούν να επιχειρήσουν τέτοιες προσπάθειες. Μάλιστα ο ίδιος έχει κατακτήσει κορυφές μαζί με παιδιά. «Τα έχουμε καταφέρει πριν από κάποια χρόνια με έναν 12χρονο στα 5.000 μέτρα και με έναν 16χρονο στο Κιλιμάντζαρο». Και προσθέτει πως δεν αποκλείεται να επιχειρούσε κι αυτός να ανέβει στο Εβερεστ με έναν 13χρονο υπό την προϋπόθεση ότι θα είχε προετοιμάσει και εκπαιδεύσει σωστά το παιδί.

Προβληματισμό εκφράζει για την προσπάθεια του νεαρού Αμερικανού ο 20χρονος Γιώργος Ράιος, ο οποίος ασχολείται με την ορειβασία από την εφηβεία του. Σε ηλικία 16 ετών είχε ανέβει στο Κιλιμάντζαρο, σε υψόμετρο 5.895 μέτρα, μαζί με τον Νίκο Μαγγίτση. «Είναι δύσκολο σε αυτήν την ηλικία. Είναι πολύ μικρός. Δεν θα έχει αναπτυχθεί πλήρως και ίσως είναι δύσκολο να αντεπεξέλθει, κυρίως στο μεγάλο υψόμετρο. Εγώ από 14 ετών ασχολούμαι με την ορειβασία, αλλά τότε ανέβαινα στα ελληνικά βουνά και όχι σε τόσο μεγάλα υψόμετρα». 

«Φιλοδοξίες των γονέων»

Οι γονείς πρέπει να ενθαρρύνουν τα παιδιά τους σε αυτές τις ηλικίες κυρίως να ασχολούνται με τον αθλητισμό και να γυμνάζονται και όχι τόσο να τα πιέζουν να κάνουν πρωταθλητισμό, τονίζει ο εκπαιδευτής αναρρίχησης στον Ορειβατικό Σύλλογο Αχαρνών κ. Αρης Θεοδωρόπουλος.

«Φυσικά και θα μπορούσε να ανέβει στο Εβερεστ ένα παιδί σε αυτή την ηλικία αν έχει υποστήριξη και δυοτρεις καλούς οδηγούς. Εχει όμως νόημα να ανέβει ένα παιδί στο Εβερεστ; Μήπως είναι θέμα φιλοδοξιών των γονέων του, οι οποίοι σε αρκετές περιπτώσεις πιέζουν τα παιδιά;» αναρωτιέται.

Οπως προσθέτει, «είμαι υπέρ του αθλητισμού στις μικρές ηλικίες.

Είμαι όμως αντίθετος στην πρακτική να σηκώνεται ένα παιδί στις έξι το πρωί και να κάνει δυο ή τρεις προπονήσεις την ημέρα. Ετσι δεν μεγαλώνει φυσιολογικά». Στον σύλλογό του υπάρχουν γύρω στα 20 παιδιά από 7 έως 15 ετών, δεν κάνουν όμως υπερβολική προπόνηση.