Οι εμφύλιοι πόλεμοι της δίαιτας

Τη μια μας λένε να μετράμε τις θερμίδες που παίρνουμε, την άλλη πως η μέθοδος αυτή δεν προσφέρεται για να αδυνατίσουμε. Τη μια πως πρέπει να τρώμε δημητριακά για πρωινό αν θέλουμε να χάσουμε κιλά, την άλλη τηγανητό μπέικον. Γιατί άραγε υπάρχει τέτοια σύγχυση και τόσες συχνά αντιφατικές διατροφικές συμβολές; Και πώς να ξέρουμε τι να πιστέψουμε και τι όχι;

Ησοκολάτα παχαίνει- όλοι το ξέρουν – όμως την ώρα που λειώνει στο στόμα σας, εσείς έχετε στον νου σας τη μελέτη που διαβάσατε στην εφημερίδα, σύμφωνα με την οποία η σοκολάτα κάνει καλό, βοηθάει στη μείωση της αρτηριακής πίεσης και βελτιώνει την καρδιακή υγεία σας. Και μια που μιλάμε για δίαιτες, μήπως διαβάσατε εκείνη την έρευνα που λέει πως το πλούσιο σε λίπη αγγλικό μπρέκφαστ είναι πιο υγιεινό από το να τρώτε κάθε πρωί δημητριακά; Η έρευνα αυτή, η οποία δημοσιεύτηκε στη Διεθνή Επιθεώρηση για την Παχυσαρκία, έδειξε πως το πρώτο γεύμα ρυθμίζει τον μεταβολισμό για όλη την υπόλοιπη ημέρα. Αν φάτε υδατάνθρακες με τη μορφή δημητριακών, τότε ο οργανισμός διεγείρεται ώστε να διασπά μόνο υδατάνθρακες, αφήνοντας σχετικά άθικτα τα αποθέματα λίπους σας. Αντίθετα, ένα μπρέκφαστ πλούσιο σε λίπη ενθαρρύνει το σώμα να διασπά στη διάρκεια της υπόλοιπης ημέρας τόσο τα λίπη όσο και τους υδατάνθρακες, οδηγώντας μακροπρόθεσμα σε καλύτερη υγεία και πιο αδύνατη περιφέρεια. Ομως, η εν λόγω έρευνα βασίσθηκε σε ποντίκια, όχι σε ανθρώπους, άρα μετράει ή όχι; Μια άλλη νέα μελέτη υποστηρίζει ότι η μείωση των θερμίδων είναι χάσιμο χρόνου- κάτι που ισοδυναμεί με αίρεση στη διατροφολογία. Τι να πιστέψουμε λοιπόν και τι όχι;

Η εμμονή. Η πρώτη αιτία γι΄ αυτό το μπαράζ των μερικές φορές αντιφατικών διατροφικών συμβουλών είναι το ότι η μάχη κατά της παχυσαρκίας είναι ένα πρόσφατο φαινόμενο, υπογραμμίζουν στους κυριακάτικους «Τάιμς» του Λονδίνου οι Ανίτα Τσοντούρι και Τζον Ανγκοντ- Τόμας. Στη Δύση, μόλις στη δεκαετία του 1970 άρχισε να αυξάνεται το βάρος των ανθρώπων, για να τους δημιουργηθεί στη συνέχεια η εμμονή να χάσουν κιλά. Η Αντζελα Τέλα, η οποία εργάζεται για τη Βρετανική Ενωση Διαιτητικής, λέει: «Κάτι που ο κόσμος πρέπει να θυμάται είναι πως η διατροφολογία είναι μια σχετικά νέα επιστήμη και η έρευνα διαρκώς εξελίσσεται.

Τούτου λεχθέντος, υπάρχουν λίγες σταθερές, όπως η εξίσωση της “ενεργειακής ισορροπίας”, που σημαίνει πως αν κάψεις περισσότερες θερμίδες απ΄ όσες φας, θα χάσεις βάρος. Αυτό δεν θα αλλάξει ποτέ».

Ομως ακόμη κι αυτό το θεμελιώδες, συχνά παρεξηγείται. Σύμφωνα με έρευνα που δημοσιεύθηκε πέρυσι, η άσκηση δεν επιδρά σημαντικά στην απώλεια βάρους. Μια γυναίκα που κάνει τζόγκινγκ 20 λεπτά, για παράδειγμα, θα κάψει μόνο γύρω στις 120 θερμίδες, όσες παίρνει τρώγοντας μια μεγάλη μπανάνα. Και το πρόβλημα είναι ότι οι περισσότεροι απ΄ αυτούς που γυμνάζονται, καταναλώνουν μετά το γυμναστήριο πολλές περισσότερες θερμίδες απ΄ όσες έχασαν με τη γυμναστική.

Ακόμη και η γενικώς αποδεκτή θέση ότι αν μειώσεις την κατανάλωσή σου κατά 500 θερμίδες την ημέρα, θα χάσεις περίπου μισό κιλό την εβδομάδα, τίθεται υπό αμφισβήτηση. Σύμφωνα με τη Ζόε Χάρκομπ, διατροφολόγο και συγγραφέα του βιβλίου «Η επιδημία της παχυσαρκίας» που θα κυκλοφορήσει σύντομα, η εξίσωση αυτή δεν λειτουργεί. Το σώμα δεν συμμορφώνεται προς μαθηματικές εξισώσεις με τόσο απλοϊκό τρόπο. Σύμφωνα με 14 κλινικές μελέτες της βρετανικής Ενωσης για τη Μελέτη της Παχυσαρκίας, είναι αδύνατο να προβλεφθεί η μέση απώλεια βάρους με βάση τη μείωση των προσλαμβανόμενων θερμίδων.

Η διατροφολογία είναι νέα επιστήμη. Μόλις στη δεκαετία του 1970 άρχισαν οι άνθρωποι να παχαίνουν και να αποκτούν την εμμονή να χάσουν κιλά

«Δεν υπάρχουν καλές και κακές τροφές»

Oι περισσότεροι διατροφολόγοι συμφωνούν στα βασικά. Πως το να τρως λιγότερο και πιο υγιεινά σε συνδυασμό με αύξηση της σωματικής άσκησης, στο τέλος θα κρατήσει μακριά τα επιπλέον κιλά. Ομως μπαίνει στη μέση η ψυχολογία και λίγοι άνθρωποι μπορούν να διατηρήσουν τέτοια πειθαρχία. Ο Ιαν Μάρμπερ, συγγραφέας του βιβλίου «Πώς να μην παχύνετε», έχει μια καλή συνταγή: «Σταματήστε να χαρακτηρίζετε τις τροφές καλές ή κακές», συμβουλεύει. «Αν πείτε στον εαυτό σας “δεν πρέπει να φας ντόνατς”, αυτό γίνεται η πύλη σας προς την κόλαση. Θα εξεγερθείτε εναντίον της απαγόρευσης και θα καταλήξετε να έχετε φάει υπερβολικά πολλά ντόνατς». Προτείνει να μάθουμε για τη βασική χημεία των τροφίμων και να τρώμε τροφές με χαμηλό γλυκαιμικό δείκτη, οι οποίες απελευθερώνουν ενέργεια σιγά σιγά. «Ομως σε τελική ανάλυση η τροφή πρέπει να σε κάνει χαρούμενο- αυτό πρέπει να το θυμόμαστε», τονίζει.

Η Σόφι Μπος, η οποία είναι ψυχοθεραπεύτρια και συνιδρύτρια στο Ιντερνετ του φόρουμ «Πέρα από τη σοκολάτα», το οποίο προσφέρει υποστήριξη σε γυναίκες που έχουν προβλήματα με το βάρος τους, έχει μια πιο ριζοσπαστική προσέγγιση: «Σταματήστε εντελώς τη δίαιτα», λέει. «Πριν από εκατό χρόνια δεν είχαμε όλες αυτές τις δίαιτες, όμως τώρα είμαστε πολύ πιο χοντροί. Η βιομηχανία του αδυνατίσματος δεν βγάζει χρήματα βοηθώντας τους ανθρώπους, βγάζει κέρδος κρατώντας μας σε διαρκή δίαιτα».