«Κόκκινα» δάνεια 19,5 δισ. ευρώ

Σε κλοιό πιέσεων βρίσκονται επιχειρήσεις και νοικοκυριά, με τα «κόκκινα» δάνεια να αγγίζουν τα 19,5 δισ. ευρώ, την ώρα που η στρόφιγγα των νέων δανείων παραμένει κλειστή και τα επιτόκια δανεισμού βρίσκονται και πάλι σε ανοδική πορεία.

Την κατάσταση αυτή στο μέτωπο επιτοκίων και ρευστότητας, που έρχεται ως απότοκος της δημοσιονομικής κρίσης, επιχειρεί να αντιστρέψει η κυβέρνηση ανοίγοντας εκ νέου το πακέτο των 28 δισ. ευρώ. Δίνει, έτσι, ανάσα ρευστότητας στις τράπεζες έως 17 δισ. ευρώ- έχουν ήδη αντληθεί στην πρώτη φάση ενισχύσεις ύψους 11 δισ. ευρώ- με την προσδοκία να τονωθεί η ασθενική πιστωτική επέκταση και να ενισχυθούν οι προσπάθειες ανάκαμψης της οικονομίας.

Ηδη οι τέσσερις μεγάλες τράπεζες- Εθνική, Εurobank, Πειραιώς και Αlpha- υπέβαλαν αίτηση ένταξης στο πακέτο των ενισχύσεων και εντός των ημερών αναμένεται η Τράπεζα της Ελλάδος ν΄ ανάψει το πράσινο φως για την έκδοση ομολόγων με την εγγύηση του Δημοσίου, τα οποία θα χρησιμοποιήσουν στη συνέχεια ως ενέχυρο για να δανειστούν με χαμηλό κόστος από την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα.

Στην πρώτη φάση ενισχύσεων των τραπεζών, από τα 28 δισ. ευρώ αντλήθηκαν από τις τράπεζες 3,768 δισ. ευρώ με την έκδοση προνομιούχων μετοχών που αγόρασε το Δημόσιο, 3 δισ. ευρώ μέσω παροχής εγγυήσεων του Δημοσίου, από τα οποία επεστράφησαν τα 2 δισ. ευρώ, και 4,617 δισ. ευρώ από το σκέλος των ενισχύσεων μέσω ομολόγων του Δημοσίου. Για τις εγγυήσεις και τα ομόλογα που δίνονται στις τράπεζες, ο νόμος προβλέπει προμήθειες υπέρ του Δημοσίου, ενώ για τις προνομιούχες μετοχές προβλέπεται απόδοση 10% για το Δημόσιο. Οι εξελίξεις στο τραπεζικό σύστημα και την οικονομία γενικότερα βρέθηκαν χθες στο επίκεντρο της σύσκεψης του υπουργού Οικονομικών Γ. Παπακωνσταντίνου με τον διοικητή της Τραπέζης της Ελλάδος Γ. Προβόπουλο. Οπως είπε στη συνέχεια ο υπουργός, αιτιολογώντας την απόφαση της κυβέρνησης να ενεργοποιήσει εκ νέου το πακέτο στήριξης των τραπεζών, «η οικονομία και το τραπεζικό σύστημα βρίσκονται υπό πίεση και η απόφαση αυτή θα βοηθήσει το τραπεζικό σύστημα να πατήσει σε πιο σταθερά πόδια».

Μηχανισμός παρακολούθησης της ρευστότητας
Ο κ. Παπακωνσταντίνου πρόσθεσε πως παράλληλα με την παροχή των ενισχύσεων στις τράπεζες, θα δημιουργηθεί ένας μηχανισμός παρακολούθησης της ρευστότητας, ώστε μέρος των ενισχύσεων να διοχετευθεί με τη μορφή δανείων σε επιχειρήσεις και νοικοκυριά. Δεδομένων των δυσκολιών δανεισμού της χώρας, στελέχη της αγοράς εκτιμούν ότι μεγάλο μέρος της ρευστότητας που θα αποκτήσουν οι τράπεζες θα διοχετευθεί στην αγορά ομολόγων του Ελληνικού Δημοσίου. Με λίγα λόγια, οι τράπεζες θα χρησιμοποιήσουν τις εγγυήσεις του Ελληνικού Δημοσίου για να δανειστούν φθηνά από την ΕΚΤ και με τα κεφάλαια αυτά θα βοηθήσουν στη συνέχεια και το Ελληνικό Δημόσιο να δανειστεί.

Η συμβολή της ΕΚΤ στην παρούσα συγκυρία είναι πραγματικά καθοριστική. Οι τράπεζες, που αντιμετώπιζαν οξύ πρόβλημα ρευστότητας προ των αποφάσεων της Συνόδου Κορυφής για τον μηχανισμό βοήθειας της χώρας και τις ανακοινώσεις Τρισέ για διατήρηση των ευνοϊκών κανόνων χρηματοδότησης των τραπεζών και το 2011, πήραν βαθιά ανάσα από την τελευταία δημοπρασία παροχής ρευστότητας από την ΕΚΤ (άντλησαν σύμφωνα με πληροφορίες περί τα 9 δισ. ευρώ από το σύνολο των 17 δισ. ευρώ που διατέθηκαν στο σύνολο των ευρωτραπεζών), όχι όμως και από τις αγορές. «Η διατραπεζική αγορά παραμένει κλειστή για τις ελληνικές τράπεζες», λέει στα «ΝΕΑ» κορυφαίος τραπεζίτης.

Στο 7,7% τα μη εξυπηρετούμενα δάνεια
Από την άλλη, νοικοκυριά, επιχειρήσεις και τράπεζες βρίσκονται σε κλοιό πιέσεων και εξαιτίας της κατακόρυφης αύξησης των καθυστερήσεων στην εξυπηρέτηση των δανείων. Στοιχεία της Τραπέζης της Ελλάδος, δείχνουν αύξηση των μη εξυπηρετούμενων δανείων στο 7,7% του συνόλου, ενώ η κατάσταση προβλέπεται να επιδεινωθεί το 2010, με τραπεζικά στελέχη να θεωρούν δεδομένη την εκτίναξη του ποσοστού των καθυστερούμενων δανείων σε διψήφιο ποσοστό.

ΟΙ ΤΕΣΣΕΡΙΣ

μεγάλες τράπεζες- Εθνική, Εurobank, Πειραιώς και Αlpha- υπέβαλαν ήδη αίτηση ένταξης στο πακέτο των ενισχύσεων

Στο μηδέν η ανάπτυξη στην ευρωζώνη

ΜΗΔΕΝΙΚΗ παρέμεινε η ανάπτυξη στην ευρωζώνη το τέταρτο τρίμηνο του 2009 σε σύγκριση με το προηγούμενο τρίμηνο του ίδιου έτους, διαψεύδοντας τις αρχικές προσδοκίες για αύξηση του ΑΕΠ κατά 0,1%. Αυτό προκύπτει από εκτιμήσεις που έδωσε χθες στη δημοσιότητα η ευρωπαϊκή στατιστική υπηρεσία Εurostat.

Στο ίδιο διάστημα, η ανάπτυξη σε ολόκληρη την Ευρωπαϊκή Ενωση ανήλθε σε μόλις 0,1%. Ακόμη, σύμφωνα με τις εκτιμήσεις της Εurostat, το τέταρτο τρίμηνο του 2009, σε σχέση με το τέταρτο τρίμηνο του 2008, o ρυθμός ανάπτυξης στην ευρωζώνη υποχώρησε κατά 2,2% και σε ολόκληρη την Ε.Ε. των 27 κατά 2,3%. Η κοινοτική στατιστική υπηρεσία ανακοίνωσε επίσης ότι οι τιμές παραγωγού αυξήθηκαν κατά 0,1% σε μηνιαία βάση τον Φεβρουάριο, έναντι αύξησης 0,7% που είχαν σημειώσει τον Ιανουάριο.


Αυξήσεις επιτοκίων σε καταναλωτικά, κάρτες

Η ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ που έχει διαμορφωθεί οδηγεί τη μία μετά την άλλη τις τράπεζες και σε αυξήσεις επιτοκίων. Χθες η Τράπεζα Πειραιώς ανακοίνωσε αύξηση του βασικού επιτοκίου καταναλωτικής πίστης κατά περίπου μία μονάδα, από 8,85% σε 9,75%. Το νέο επιτόκιο τίθεται σε ισχύ από την προσεχή Δευτέρα 12 Απριλίου.

Ήδη, πάντως, οι περισσότερες τράπεζες έχουν προχωρήσει σε αυξήσεις επιτοκίων, τόσο σε επιχειρηματικά όσο και σε καταναλωτικά και στεγαστικά δάνεια (ενδεικτικά το περιθώριο κέρδους από 2% πριν από ένα χρόνο φτάνει σήμερα έως και το 3,6%), ενώ τραπεζικά στελέχη σημειώνουν με νόημα πως αν δεν αντιστραφεί αμέσως η κατάσταση στο κόστος δανεισμού του Δημοσίου, δεν θα αργήσουν και νέες αυξήσεις επιτοκίων.