Τα ένστικτα και το σεξ έχουν καμπύλες γραμμές

Οπές και καμπύλες στα γλυπτά του αποκαλύπτουν μια ωμή σεξουαλικότητα και τραύματα του πολέμου:
οι ειδικοί ξανακοιτούν το διάσημο καλλιτέχνη με αφορμή αναδρομική έκθεση
Έβαλε τη βρετανική τέχνη του 20ού αιώνα στον διεθνή χάρτη. Λογίζεται ως ένας από τους διασημότερους, αλλά και πλουσιότερους καλλιτέχνες στην πρόσφατη Ιστορία της Τέχνης. Τα μνημειακά, στρογγυλεμένα, αφαιρετικά και γεμάτα oπές (έχουν αναγνωσθεί και ως σεξουαλικά υπονοούμενα) γλυπτά του είναι αναγνωρίσιμα με την πρώτη ματιά και διάσπαρτα σε δρόμους, πλατείες και μουσεία, σε βαθμό που οι Βρετανοί πλέον τα προσπερνούν δίχως να τα προσέχουν.

Με μια νέα αναδρομική έκθεση των έργων του Χένρι Μουρ με 150 έργα- τη μεγαλύτερη της 20ετίας στη Βρετανία- η «Τate Βritain», επιχειρεί να προκαλέσει τους φιλότεχνους να ρίξουν μια νέα ματιά στην κληρονομιά του ριζοσπαστικού πειραματιστή δημιουργού. Και να ανακαλύψουν σκοτεινές και ερωτικές πλευρές του και τα τραύματα που του άφησε ο πόλεμος…

Μαρμάρινα και ξύλινα γλυπτά
Μίτος που θα οδηγήσει στον κόσμο του Χένρι Μουρ δεν θα είναι μόνο τα εντυπωσιακά μπρούντζινα γλυπτά του. Στις αίθουσες του λονδρέζικου μουσείου θα βρουν θέση μαρμάρινα και ξύλινα γλυπτά, αλλά και σχέδιά του: από το πρώιμο «Σκύλος» που έπλασε το 1922 έως το προκλητικό «Ξαπλωμένη μορφή», το οποίο ο καλλιτέχνης ολοκλήρωσε το 1978- στην έκθεση θα παρουσιαστεί το μεγαλύτερο σύνολο γλυπτών του είδους που έχει ποτέ εκτεθεί. Και βεβαίως τους διάσημους κοιμισμένους που έχουν βρει καταφύγιο στον Υπόγειο του Λονδίνου- έργα που έγιναν κατά την περίοδο 1940-41 και που όχι μόνο κατέγραψαν ως ντοκουμέντα τη ζωή στις δύσκολες ώρες του πολέμου επηρεάζοντας ταυτοχρόνως την κοινή γνώμη, αλλά διαμόρφωσαν και τη φήμη του καλλιτέχνη.

Όλα τους έργα γεμάτα οργή και βία που πηγάζει από τις δύσκολες ώρες που πέρασε στον Α΄ Παγκόσμιο Πόλεμο: το καλοκαίρι του 1917 τραυματίστηκε σοβαρά από αέρια και ήταν ένας από τους 52 στρατιώτες που κατάφεραν να επιβιώσουν, από τους συνολικά 400. Ένα σκοτεινό σημείο της ζωής του, που τον ώθησε να εκφράσει και μια ωμή σεξουαλικότητα μέσα από όλες εκείνες τις τρύπες και τις καμπύλες που κυριαρχούν στα έργα του.

«Προτείνουμε την ιδέα πως ο Μουρ παρουσίαζε το σώμα ως ταπεινό, ερωτικό, τρωτό, βέβηλο και παραδομένο στο ένστικτο», επισημαίνει ο εκ των επιμελητών της έκθεσης, Κρις Στίβενς. Και εξηγεί πως τον Χένρι Μουρ θα «ξανασυστήσουν» στο κοινό τόσο τα αφηρημένα γλυπτά του, έργα με επιρροές από τη φροϋδική θεωρία και δημιουργίες που κρύβουν την ένταση που προκάλεσαν ο ισπανικός εμφύλιος και ο Β΄ Παγκόσμιος Πόλεμος.

Δάσκαλος
Πώς ο γιος του ανθρακωρύχου από το Λιντς, που ξεκίνησε την καριέρα του ως δάσκαλος, κατάφερε να φτάσει στην κορυφή και να αρνηθεί τον τίτλο του Ιππότη που του προσέφερε η βασίλισσα; Επειδή έστρεψε τα νώτα του στους δασκάλους του και τόλμησε να εμπνευστεί από την ευρωπαϊκή παράδοση, την αιγυπτιακή, την ετρουσκική και την προκολομβιανή τέχνη, τον Κονσταντίν Μπρανκούζι και τον Πάμπλο Πικάσο, αλλά κυρίως από την παρατήρηση των μορφών που υπάρχουν στη φύση, όπως ομολογεί και ο ίδιος. Και επειδή κατάφερε με αφορμή το ανθρώπινο σώμα να χτίσει τις χαρακτηριστικές αφηρημένες φιγούρες του.

ΙΝFΟ

Στην «Τate Βritain» από αύριο έως 8 Αυγούστου. http://www. tate. org.
uk/britain/.

Με μια ματιά

1898: Γεννιέται στο Κάσλφορντ της Βρετανίας, έβδομο από οκτώ παιδιά οικογένειας ανθρακωρύχων 1917: Τραυματίζεται στον Α΄ Παγκόσμιο Πόλεμο 1919: Γίνεται ο πρώτος φοιτητής στη Σχολή Καλών Τεχνών του Λιντς 1929: Παντρεύεται τη ζωγράφο Ιρίνα Ραντέτσκι 1940: Το σπίτι τους βομβαρδίζεται και μετακομίζουν σε φάρμα 1957: Γλυπτά του τοποθετούνται στο κτίριο της UΝΕSCΟ στο Παρίσι 1986: Πεθαίνει στη Βρετανία