Χαμηλό IQ, κίνδυνος για την καρδιά

Η ευφυϊα είναι ο ισχυρότερος προάγγελος καρδιοπάθειας έπειτα από το κάπνισμα, ανακοίνωσε το Ιατρικό Ερευνητικό Συμβούλιο (MRC) της Βρετανίας, προσθέτοντας πως το στοιχείο αυτό θα πρέπει να λαμβάνεται πολύ σοβαρά υπ’ όψιν όταν σχεδιάζονται εκστρατείες προστασίας της δημόσιας υγείας.

Σύμφωνα με νέα μελέτη του MRC, οι χαμηλότερες βαθμολογίες στα τεστ ευφυϊας σχετίζονται με υψηλότερα ποσοστά καρδιοπάθειας και θανάτου. Επιπλέον, αποτελούν πιο σημαντικούς προάγγελους εμφράγματος και θανάτου λόγω καρδιαγγειακών αιτιών απ’ οποιονδήποτε άλλο παράγοντα κινδύνου για την καρδιά _ με εξαίρεση το κάπνισμα.

Η καρδιοπάθεια αποτελεί την κύρια αιτία θανάτου ανδρών και γυναικών στην Ευρώπη, στις ΗΠΑ και τις περισσότερες ανεπτυγμένες χώρες. Σύμφωνα με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας, τα καρδιαγγειακά νοσήματα ευθύνονται για περισσότερους από έναν στους τρεις θανάτους σε όλο τον κόσμο, καθώς ετησίως κοστίζουν τη ζωή σε 17,1 εκατομμύρια ανθρώπους, εκ των οποίων 7,7 εκατομμύρια πεθαίνουν από ισχαιμική καρδιοπάθεια, 5,8 εκατομμύρια από εγκεφαλικά επεισόδια και οι υπόλοιποι από άλλα καρδιαγγειακά νοσήματα.

Είναι καλά τεκμηριωμένο ότι τα άτομα με χαμηλό μορφωτικό επίπεδο και χαμηλό εισόδημα συχνά διατρέχουν αυξημένο κίνδυνο εκδηλώσεως πολυάριθμων προβλημάτων υγείας, γεγονός το οποίο αποδίδεται στην περιορισμένη πρόσβαση στις υπηρεσίες φροντίδας της υγείας, στις φτωχές συνθήκες διαβίωσης, στο χρόνιο στρες και στην αυξημένη υιοθέτηση ανθυγιεινών συνηθειών όπως το κάπνισμα.

Στη νέα μελέτη, επιστήμονες του MRC ανέλυσαν στοιχεία από 1.145 άνδρες και γυναίκες μέσης ηλικίας 55 ετών, τους οποίους παρακολούθησαν επί 20 χρόνια. Όπως διαπίστωσαν, οι πέντε κυριότεροι προάγγελοι καρδιοπάθειας ήταν το κάπνισμα, ο χαμηλός δείκτης νοημοσύνης, το χαμηλό εισόδημα, η υπέρταση και η καθιστική ζωή.

Οι ερευνητές, με επικεφαλής τον δρα Νταίηβιντ Μπατάι, από το MRC και την Μονάδα Επιστήμης της Κοινωνίας & της Δημόσιας Υγείας στην Γλασκώβη, αποδίδουν την συσχέτιση του IQ με την καρδιολογική υγεία σε διάφορους πιθανούς παράγοντες, με κυριότερο την αντίληψη του ατόμου για τις «υγιεινές συνήθειες».

Όπως εξηγούν στην «Ευρωπαϊκή Επιθεώρηση Καρδιαγγειακής Πρόληψης & Αποκατάστασης» (EJCPR), όσοι αδυνατούν να αντιληφθούν τις συμβουλές για τους κινδύνους του καπνίσματος ή για τα οφέλη της καλής διατροφής και της άσκησης στην καρδιά, μοιραία σχεδόν διατρέχουν αυξημένο κίνδυνο να εκδηλώσουν καρδιαγγειακά προβλήματα. Και αυτό, διότι ό,τι δεν καταλαβαίνουν, δεν το υιοθετούν κιόλας.

Η νέα μελέτη αποτελεί συνέχεια προγενέστερης του MRC, η οποία δημοσιεύθηκε στην «Ευρωπαϊκή Επιθεώρηση Καρδιάς» και μεταξύ άλλων έδειξε πως ο χαμηλός δείκτης νοημοσύνης αύξανε κατά 34% τον κίνδυνο εκδηλώσεως καρδιοπάθειας και θανάτου από αυτήν, ακόμα κι όταν λαμβάνονταν υπ’ όψιν οι άλλοι παράγοντες που υπονομεύουν την καρδιαγγειακή υγεία (όπως το κάπνισμα, η κακή διατροφή, η καθιστική ζωή κ.τ.λ.).

Εκείνη η μελέτη είχε βασισθεί σε στοιχεία από 4.289 Αμερικανών και είχε δείξει ακόμη πως ο δείκτης νοημοσύνης εξηγούσε περισσότερο από το 20% των διαφορών στη θνησιμότητα μεταξύ των εθελοντών που προέρχονταν από φτωχικό κοινωνικο-οικονομικό περιβάλλον και όσων προέρχονταν από εύπορο.

Η μελέτη εκείνη διερευνούσε τις αιτίες για τα διαφορετικά ποσοστά εμφραγμάτων και εγκεφαλικών μεταξύ πλουσίων και φτωχών, και η διαπίστωση πως ο IQ έπαιζε τόσο σημαντικό ρόλο είχε αποτελέσει έκπληξη για τους ερευνητές.

Ο δρ Μπατάι εκτιμά ότι τα ευρήματα της νέας μελέτης έχουν σοβαρό αντίκτυπο στις πολιτικές Δημόσιας Υγείας, διότι η ικανότητα κάθε ατόμου να διαχειρίζεται τους παράγοντες κινδύνου για έμφραγμα είναι καθοριστική για τις πολιτικές πρόληψης.

Γι’ αυτό, τονίζει ότι αφ’ ενός τα μηνύματα στις εκστρατείες πρόληψης θα πρέπει να είναι όσο το δυνατόν απλούστερα ώστε όλοι να τα καταλαβαίνουν, εφ’ ετέρου θα πρέπει να δοθεί έμφαση στην πρόληψη από τις μικρές (σχολικές) ηλικίες.