Ημερολόγιο Συνόρων Ντυμένοι σαν καρνάβαλοι

Μία από τις πιο έντονες αναμνήσεις της παιδικής μου ηλικίας έχει να κάνει με τους Κινέζους. Ήταν τότε που η κομμουνιστική Αλβανία είχε αποκοπεί από τον υπόλοιπο κόσμο και μία ομάδα Κινέζων εμφανίστηκε ξαφνικά στη μικρή μας πόλη…

ΠΡΕΠΕΙ να ήταν γύρω στα είκοσι άτομα. Διέσχισαν την κεντρική πλατεία περπατώντας όλοι μαζί, σαν στρατιωτικός λόχος. Ντυμένοι όλοι με την ίδια μπλε στολή και κρατώντας ένα Κόκκινο Βιβλίο στο χέρι: το βιβλίο του Μάο. Οι απομονωμένοι κάτοικοι της πολίχνης έπαθαν πολιτισμικό σοκ. Οι παλαιότεροι είχαν δει να περνούν Τούρκοι, Γάλλοι, Σέρβοι, Ιταλοί, Γερμανοί, Γιουγκοσλάβοι, Ρώσοι, βασιλόφρονες, αναρχικοί, κομμουνιστές. Οι Κινέζοι όμως τους μπέρδεψαν. Γιατί, είπαν, δεν μπορούσαν να διακρίνουν τους άνδρες από τις γυναίκες. Ήταν άλλωστε ο σκοπός της επιβολής της μπλε στολής από την πολιτιστική επανάσταση. Η κατάργηση των διαφορών ανάμεσα στα φύλα στο όνομα της ισότητας. Όσοι δούλευαν με τους Κινέζους στο εργοστάσιο πλαστικών υλών, στα περίχωρα της πολίχνης, διηγούνταν ιστορίες για το πώς οι Κινέζες έραβαν διαφορετικά τα κουμπιά των στολών τους για να διαφέρουν, έστω και ανεπαίσθητα, από εκείνα των ανδρών. Υπό την επιρροή της πολιτιστικής επανάστασης, στο σχολείο μας, οι δασκάλες αναγκάστηκαν να φορέσουν παντελόνια. Η φούστα, έλεγαν οι ινστρούχτορες του κόμματος, είναι το σύμβολο της μη ισότητας. Όταν χάλασαν οι σχέσεις με την Κίνα, οι δασκάλες μας χάρηκαν. Προπαντός γιατί μπορούσαν να ξαναφορέσουν τις φούστες. Να τονίζουν, ξανά, τη θηλυκότητά τους. Οι θεωρίες του Μάο για τη φούστα ξεχάστηκαν. Έμειναν όμως πολλοί άλλοι αυστηροί περιορισμοί στο πώς έπρεπε να ντυθούμε και να κουρευτούμε. Όλα αυτά αποτελούσαν τη λεγόμενη «σοσιαλιστική αισθητική». Όποιος δεν υπάκουε, άνδρας ή γυναίκα, τιμωρούνταν, ξυλοκοπούνταν, ατιμαζόταν, φυλακιζόταν. Όπως έλεγε και η καθηγήτρια του μαρξισμού- λενινισμού, μία από τις κύριες διαφορές ημών με τους Δυτικούς ήταν ότι εμείς ντυνόμασταν σύμφωνα με συγκεκριμένες ηθικές νόρμες, ενώ εκείνοι ντύνονταν σαν καρνάβαλοι…

●●●
ΝΟΜΙΖΩ ότι τα ίδια λένε σήμερα στο Ιράν ή τη Σαουδική Αραβία. Μόνο που εκεί τις ηθικές νόρμες ντυσίματος δεν τις καθορίζει το Κόκκινο Βιβλίο του Μάο, αλλά το Κοράνι και η παράδοση, όπως τα ερμηνεύουν οι μουλάδες και οι θρησκόληπτοι. Το Κοράνι λοιπόν, σύμφωνα με την ερμηνεία των μουλάδων, επιβάλλει το τσαντόρ στις γυναίκες. Σύμβολο της απόλυτης υπακοής της γυναίκας απέναντι στον Θεό και τον άνδρα. Όποια γυναίκα δεν φορά τσαντόρ τιμωρείται, ξυλοκοπείται, ατιμάζεται, φυλακίζεται. Τα τυραννικά καθεστώτα, είτε άθεα είτε θεοκρατικά, θέλουν να έχουν τον απόλυτο έλεγχο πάνω στο σώμα των υπηκόων τους. Το τυραννικό κράτος είναι ένα κράτος «ηθικό» που καθορίζει ανάμεσα στα άλλα τι είναι σωστό να φορεθεί και τι όχι.

●●●
ΤΑ ΤΕΛΕΥΤΑΙΑ ΧΡΟΝΙΑ, ταξιδεύοντας στην Ευρώπη, έχω συναντήσει και γνωρίσει μουσουλμάνες που φορούν τσαντόρ, χιτζάμπ, μπούρκα. Μετανάστριες πρώτης και δεύτερης γενιάς. Στην Αθήνα γνώρισα τη Φατμά από τον Λίβανο που φορούσε μαντίλα και ετοιμαζόταν να σπουδάσει πολιτικές επιστήμες. Στο Άμστερνταμ τη Χαϊσά, μαροκινής καταγωγής, που δεν είχε πάει ποτέ στο Μαρόκο και συγκρουόταν με τους γονείς της επειδή δεν ήθελαν να φορέσει τσαντόρ. Ήταν πολύ πιο μορφωμένη από αυτούς. Ταυτόχρονα πολύ πιο συντηρητική στο θέμα της θρησκείας. Όταν τη ρώτησα εάν το τσαντόρ είναι σύμβολο κατωτερότητας της γυναίκας, μου απάντησε ότι «το τσαντόρ είναι για τη γυναίκα θέλημα Θεού». Πολλές γυναίκες με ισλαμικές μαντίλες και τσαντόρ είδα στα προάστια του Παρισιού, εκεί όπου κάνουν θραύση η ανεργία και τα ναρκωτικά. Εκεί είχα συναντήσει την Αν- Μαρί που είχε γίνει σαμίρα. Γαλλίδα που προερχόταν από συντηρητική μεγαλοαστική οικογένεια και είχε ασπαστεί το Ισλάμ. Καθώς την έβλεπα τυλιγμένη με το χιτζάμπ και άκουγα την ιστορία της, σκέφτηκα ότι είχε γίνει μουσουλμάνα πιο πολύ για να τη σπάσει στους γονείς της. Το χιτζάμπ ήταν η δική της εκδίκηση ενάντια σε πάμπλουτους, αλλά τσιγκούνηδες θρησκόληπτους γονείς που την είχαν μεγαλώσει με απαράμιλλη αυστηρότητα. Στο Λονδίνο συνάντησα τη Μαρζιέ. Φορούσε ισλαμική μαντίλα, αλλά δεν είχε πρόβλημα να πάει βόλτα με φίλες της που φορούσαν μίνι. Γυναίκες με μπούρκα δεν έχω καταφέρει να συναντήσω. Δεν δέχονται να μιλούν σε ξένο άνδρα. Προπαντός δεν τις βρίσκεις εύκολα στην Ευρώπη. Είναι πολύ λίγες…

●●● ΑΥΤΕΣ τις μουσουλμάνες σκέφτηκα, όταν άκουσα την είδηση ότι στη Γαλλία θα απαγορευτεί η μπούρκα στους δημόσιους χώρους. Το γαλλικό μοντέλο είναι το πιο αυστηρό απέναντι στα θρησκευτικά σύμβολα. Η απόφαση αυτή ακολουθεί την απαγόρευση στα δημόσια σχολεία, το 2004, της ισλαμικής μαντίλας, αλλά και του kippah και του σταυρού. Όποιος μπαίνει στο δημόσιο σχολείο πρέπει να αφήσει τις διαφορές του για το σπίτι του. Ειδικά τις θρησκευτικές διαφορές που είναι και οι πιο αδιαπραγμάτευτες. Μπορεί να είναι κανείς ταυτόχρονα Γάλλος και Έλληνας, Κινέζος και Αμερικανός, Σύρος και Γερμανός, αλλά όχι χριστιανός και μουσουλμάνος. Η απαγόρευση της μπούρκας όμως αυτή τη φορά πήγε ένα βήμα παραπέρα: επεκτάθηκε στους δημόσιους χώρους. Είναι άλλο πράγμα να απαγορεύσεις την μπούρκα στο σχολείο, το νοσοκομείο, τους δημόσιους θεσμούς. Όταν την απαγορεύεις όμως στους δημόσιους χώρους, τότε ξεπερνάς τη γραμμή που χωρίζει το κοσμικό από το ηθικό κράτος. Είναι η μπούρκα σύμβολο κατωτερότητας και καταπίεσης της γυναίκας; Χίλιες φορές, ναι. Σε μια δημοκρατία όμως δεν είναι δουλειά των δημόσιων αρχών να επιβάλουν στα άτομα πώς θα ντυθούν. Πώς μπορείς να απαγορεύσεις την μπούρκα σε γυναίκες που ενδεχομένως την επιλέγουν προαιρετικά; Από αυτή την άποψη, γιατί να μην απαγορεύσουμε και στις μοναχές να κυκλοφορούν στους δημόσιους χώρους; Ήταν ο Απόστολος Παύλος άλλωστε αυτός που παρότρυνε τους άνδρες να κουρεύουν τις γυναίκες που δεν καλύπτουν το κεφάλι τους ως σημάδι υπακοής προς τον Θεό και τον άνδρα. Την μπούρκα πρέπει να την αντιμετωπίσουμε με πολιτιστικά και όχι νομικά μέσα. Μόνο σε ένα «ηθικό» κράτος, όπως αυτό του Μάο και των μουλάδων του Ιράν, οι νόμοι αποφασίζουν πώς πρέπει και δεν πρέπει να ντυθούν οι άνδρες και οι γυναίκες στους δημόσιους χώρους. Σε ένα πραγματικά ανεξίθρησκο και δημοκρατικό κράτος ντυνόμαστε όπως μας αρέσει. «Σαν καρνάβαλοι» που έλεγε και η καθηγήτρια του μαρξισμού- λενινισμού. Όλο τον χρόνο, όχι μόνο τις Απόκριες…

LΙΝΚ:

http://gazikapllani.blogspot.com