Από την Αλαμπάμα στην Τζιχάντ

Ένα χαρισματικό παιδί που μεγάλωσε σε μια πόλη της Αλαμπάμας μετατράπηκε μέσα σε μια δεκαετία σε ηγετική φυσιογνωμία του ισλαμικού κινήματος στη Σομαλία. Πώς το παιδί που πήγαινε στο κατηχητικό έγινε μαχητής της Τζιχάντ;
OΟμάρ Χαμάμι είχε κάθε λόγο να χαμογελά υπερήφανος εκείνη τη φθινοπωρινή ημέρα του 1999, καθώς διέσχιζε τον κεντρικό δρόμο της πόλης Ντάφνι στην Αλαμπάμα πάνω στο σχολικό άρμα. Μόλις είχε εκλεγεί πρόεδρος της Α΄ Λυκείου και τα είχε φτιάξει με μια όμορφη ξανθιά συμμαθήτριά του. Ο 15χρονος που σκόπευε να γίνει χειρουργός, ήταν ιδιαίτερα δημοφιλής μεταξύ των συμμαθητών του και παρά το εμφανώς αραβικό όνομά του- ο πατέρας του ήταν μετανάστης από τη Συρία- ήταν γέννημα-θρέμμα της Αλαμπάμας όπως και η μητέρα του Ντέμπρα. Ως παιδί ο Ομάρ πήγαινε στην κατασκήνωση του κατηχητικού. Ως έφηβος, το ενδιαφέρον του στράφηκε στον Σαίξπηρ, τον Κερτ Κομπέιν, το ποδόσφαιρο και το Νintendo.

Στα 15 του χρόνια ήταν άφοβος, αστείος, επαναστάτης, γοητευτικός, σπιρτόζος. Ο κολλητός του εκείνη την εποχή Τρέι Γκάντερ θυμάται πως «όλοι πιστεύαμε τότε ότι θα γινόταν ηγετική μορφή όταν μεγαλώσει». Μια δεκαετία αργότερα, ο Ομάρ Χαμάμι υλοποίησε αυτή την πρόβλεψη με τον πιο αναπάντεχο τρόπο. Περίπου 14.000 χιλιόμετρα από την Αλαμπάμα, στην ανατολική πλευρά της Αφρικής, έγινε πρόσωπο-κλειδί σε μια από τις πιο αιματηρές ισλαμικές εξεγέρσεις: εντάχθηκε στην ισλαμική οργάνωση Αλ Σαμπάμπ που προσπαθεί να ανατρέψει την εύθραυστη κυβέρνηση της Σομαλίας, η οποία υποστηρίζεται από τις ΗΠΑ.

Με email ο Χαμάμι απάντησε σε ερωτήσεις μου, μέσω τρίτου, για την προσωπική του εξέλιξη και τις πολιτικές απόψεις του. «Ασπαζόμαστε τις ίδιες αρχές και την ίδια μεθοδολογία με την Αλ Κάιντα», μου έγραψε, προσθέτοντας όσον αφορά τον Οσάμα μπιν Λάντεν ότι «όλοι μας είμαστε έτοιμοι και πρόθυμοι να υπακούσουμε τις διαταγές του». Θεωρεί ότι δικαιολογημένα οι ΗΠΑ αποτελούν στόχο επιθέσεων; «Είναι προφανές ότι πιστεύω πως οι ΗΠΑ αποτελούν στόχο», απαντά.

Δημοφιλής μαθητής
Η 28χρονη αδελφή του Ντένα θυμάται ότι ήταν ένας από τους πιο δημοφιλείς μαθητές του σχολείου, μέσα του όμως υπήρχε σύγκρουση. Δεν ήξερε αν είναι χριστιανός ή μουσουλμάνος. Οι συγγενείς της μητέρας τους στην Αλαμπάμα επέμεναν ότι μόνο οι χριστιανοί θα πάνε στον Παράδεισο. Στις λιγοστές επισκέψεις τους στη Δαμασκό οι συγγενείς του πατέρα τους προειδοποιούσαν πως όσοι δεν είναι μουσουλμάνοι θα πάνε στην Κόλαση.

Μετά την 11η Σεπτεμβρίου και την έξαρση των αντιαραβικών συναισθημάτων στις ΗΠΑ αισθάνθηκε ότι δεν γνώριζε αρκετά για το Ισλάμ και βρέθηκε υπό την επιρροή του κινήματος των σαλαφιστών, που πρεσβεύει την επιστροφή στις βασικές αρχές του Ισλάμ. Κάποιοι φίλοι του πάντως θεωρούν πως αυτή ήταν μια καλή ευκαιρία «για να κάνει την επανάστασή του απέναντι στον πατέρα του». Ο Ομάρ ήταν αντίθετος με τη χρήση βίας, αλλά άρχισε να μην κοιτάζει γυναίκες, να μην ακούει μουσική και να μην κοιμάται με την πλάτη προς τη Μέκκα. Παντρεύτηκε μια καλή μουσουλμάνα με προξενιό και αποφάσισε να εγκατασταθεί στην Αίγυπτο.

Εκεί όμως απογοητεύθηκε γρήγορα επειδή ήθελε να ζήσει «σε μια γη όπου επικρατεί η σαρία, ο ισλαμικός νόμος».


Ο «Αμερικανός» που έδωσε συνέντευξη

Ο ΟΜΑΡ επέλεξε να μετεγκατασταθεί, χωρίς να το ξέρει η οικογένειά του, στη Σομαλία το 2006 όπου η Αλ Σαμπάμπ καλούσε σε Τζιχάντ εναντίον της χριστιανικής Αιθιοπίας. Εκεί ξεχώρισε γρήγορα για τα τέλεια αγγλικά του, τις γνώσεις του στα κομπιούτερ και τον συγκροτημένο λόγο του. Πήρε το όνομα Αμπού Μανσούρ Αλ Αμρίκι, «ο Αμερικανός», και εμφανίστηκε σε συνέντευξη στο Αλ Τζαζίρα.

Το καλοκαίρι του 2008 ήταν επικεφαλής στρατιωτικών επιθέσεων και ένα από τα πρόσωπα της Σαμπάμπ. Στην Αλαμπάμα, ο πατέρας του είχε περάσει τα τελευταία δύο χρόνια απαντώντας στις συνεχείς ερωτήσεις του FΒΙ και τα δικαστήρια τον κατηγόρησαν για τρομοκρατία. «Είναι στα χέρια του Θεού και αυτό μας παρηγορεί», λένε οι γονείς του. «Δεν υπάρχει τίποτα που θα μπορούσαμε να κάνουμε».