Οδηγίες προς τους ναυτιλλομένους

Θα πρέπει να είναι ηλίθιος και μωρόψυχος κανείς για να μη θέλει να πετύχει η οποιαδήποτε κυβέρνηση βρίσκεται στην εξουσία, προπαντός αν πρόκειται γα μια κυβέρνηση κεντρώα, κεντροαριστερή ή σοσιαλιστική- άρα και η παρούσα. Πολύ περισσότερο όταν μιλάμε για μια κυβέρνηση που αποβλέπει σε τόσο υψηλούς και ευγενείς στόχους, όπως τους έχει ξεκαθαρίσει από την πρώτη στιγμή η κυβέρνηση του ΠΑΣΟΚ, ή μάλλον πριν καν γίνει κυβέρνηση και ήταν ακόμη αντιπολίτευση. Διατηρούμε την καλή, ή την κακή, συνήθεια ένα θέμα για το οποίο θα γράψουμε στην εφημερίδα να το συζητούμε πάντα, πριν γραφεί, με τρεις- τέσσερις σοβαρούς ανθρώπους που δεν εμπλέκονται άμεσα ή έμμεσα με τον κύριο «άξονα» και τις «παραμέτρους» του θέματος αυτού.

Για το σημερινό θέμα υπήρξε ομοθυμαδόν η αντίδραση: «Μην το κάνεις, είναι νωρίς ακόμη να κρίνει κανείς την κυβέρνηση». Δεν τους άκουσα. Όταν προσέρχεσαι με όσο γίνεται πιο καθαρή καρδιά και ειλικρινή αγωνία, επιτρέπεται να κάνεις του κεφαλιού σου, πολύ περισσότερο όταν δεν πρόκειται για κριτική, αλλά για μια «θέση» που αν γίνει αντιληπτή, μπορεί όχι βέβαια να αλλάξει, αλλά να διορθώσει έστω μερικά μικρά «κακώς κείμενα». Ακούμε συχνά τον Πρωθυπουργό να λέει (πρόσφατα στο «Αττικό» Νοσοκομείο σε σχέση με τους γιατρούς, τα κρεβάτια, τα μηχανήματα). «Έχουμε δεσμευτεί…» και πάλι «έχουμε δεσμευτεί…». Κι αναρωτιέται ο κάθε σκεπτόμενος πολίτης: «Ό,τι γίνεται, δηλαδή, ή καταβάλλεται προσπάθεια να γίνει, είναι γιατί έχετε δεσμευτεί ως κυβέρνηση πριν έρθετε στην εξουσία; Εγώ θα ήθελα ακόμη και χωρίς να έχετε δεσμευτεί, χωρίς καν να έχετε εκστομίσει μια λέξη για όσα πρόκειται να κάνετε, να προχωράτε εντυπωσιακά ή μετρημένα στον δρόμο, αν όχι του οράματος (μεγάλη κουβέντα), ενός σχεδίου που ήταν μελετημένο και επεξεργασμένο πριν καν διαγραφεί η προοπτική της υλοποίησής του».

Και μόνο η αναφορά της λέξης «δέσμευση» σημαίνει κούραση. Έχουμε δεσμευτεί σημαίνει πως ό,τι κάνουμε γίνεται γιατί δεν μπορούμε να κάνουμε αλλιώς, είναι γιατί είμαστε υποχρεωμένοι να το κάνουμε. Γεγονός που σε ελεύθερη μετάφραση μπορεί να σημαίνει ότι υποχείριοι καθώς είμαστε των γενικότερων συνθηκών (εντελώς νόμιμο άλλωστε), σε περίπτωση που δεν κατορθώσουμε να πραγματοποιήσουμε όσα υποσχεθήκαμε, να ετοιμάζεται παράλληλα το συχωροχάρτι για τη μη τήρηση της δέσμευσής μας. Δεν υπάρχει τίποτε μεγαλειωδέστερο, ηθικότερο, αλλά και πονηρότερο από τις λέξεις. Μπορούν να μας εμφανίσουν ως αγγελούδια ενώ θα έπρεπε να μας ξορκίζουν ως διαβόλους. Θα ΄λεγε κανείς πως η κάθε μέρα ξημερώνει μόνον και μόνο για να επιβεβαιώνεται παγκοσμίως η πολυσημία των λέξεων που στα πιο ανεπτυγμένα μέρη του κόσμου μεταποιείται αυτόματα σε πνευματικό πολιτισμό ενώ στα υποανάπτυκτα σε σύγχυση και κακοδαιμονία.

Όπως επίσης είναι ανεπίτρεπτο ν΄ ακούει κανείς υπουργούς να λένε δεξιά κι αριστερά, σε συνεντεύξεις ή σε κατ΄ ιδίαν συναντήσεις, πως «δεν μπορεί να γίνει οτιδήποτε, γιατί δεν υπάρχει φράγκο». Πρόκειται για μεγάλο, ολέθριο λάθος και σφάλμα. Ένας υπουργός οφείλει να είναι ένας πολύ υπεύθυνος άνθρωπος ώστε ακόμη και να του επιτρέπεται ν΄ αφήνει να εννοηθεί πως για να γίνει οτιδήποτε σημαντικό, μπορεί να γίνει μόνον με χρήματα. Βέβαια το γνωρίζουμε πολύ καλά όλοι μας πως αυτή είναι η ρημάδα η αλήθεια, αλλά είναι εγκληματικό να επισημοποιείται η αλήθεια αυτή με τρόπο που να αποκλείει κάθε άλλο ενδεχόμενο. Το ενδεχόμενο πως υπάρχουν πράγματα που δεν χρειάζονται καθόλου, μα καθόλου, χρήματα για να γίνουν. Αναμφίβολα τον τόνο στην καθημερινή ζωή τον δίνουν οι πολιτικοί, δεν τον δίνουν οι πνευματικοί δημιουργοί. Κανείς δεν θυμάται τι έγραψε ο Τερζάκης τη δεκαετία του ΄70 για την πτώση του Αλιέντε, όλοι όμως θυμούνται ότι ο Καραμανλής την ίδια δεκαετία είπε πως «όταν λέμε ισόβια, εννοούμε ισόβια». Το «δεν μπορεί να γίνει οτιδήποτε, γιατί δεν υπάρχει φράγκο» ενός υπουργού μεταφράζεται στην καθημερινή ζωή και στις διαπροσωπικές σχέσεις των ανθρώπων σε «μην μου ζητάς τον λόγο για τη βάναυση, απάνθρωπη και άθλια συμπεριφορά μου γιατί δεν έχω χρήματα. Αν είχα χρήματα, θα ήμουν ευγενής και πολιτισμένος».

Καλή χρονιά.