Στο τραπέζι πάλι τα τεκμήρια για επαγγελματίες
Ενημερώσου πρώτα από ΤΑ ΝΕΑ
10 λεπτά Τεκμήρια προσδιορισμού του ελάχιστου εισοδήματος ενός εκατομμυρίου ελεύθερων επαγγελματιών και επιτηδευματιών βάζει στο τραπέζι του διαλόγου για την αναμόρφωση του φορολογικού η κυβέρνηση, που συζητά παράλληλα και το ενδεχόμενο επιβολής πράσινου φόρου. Οι προθέσεις της κυβέρνησης διαφαίνονται από τις θέσεις που έθεσε χθες για διαβούλευση στην ιστοσελίδα www. opengov. gr, καλώντας τους πολίτες να υποβάλουν τις προτάσεις τους. Ωστόσο, αρμόδια στελέχη του υπουργείου Οικονομικών αναγνωρίζουν πως το θέμα της επαναφοράς των αντικειμενικών κριτηρίων προσδιορισμού των εισοδημάτων θα προκαλέσει έντονες αντιδράσεις.
Από την άλλη, τα ίδια στελέχη θεωρούν αποκαλυπτικά εκτεταμένης φοροδιαφυγής στους κόλπους των ελεύθερων επαγγελματιών τα στοιχεία που προέκυψαν από την επεξεργασία των φορολογικών δηλώσεων που υπεβλήθησαν πέρυσι. Έτσι, 7 στους 10 ελεύθερους επαγγελματίες δήλωσαν εισοδήματα χαμηλότερα από το αφορολόγητο όριο και μόνο 2.557- 0,6% του συνόλου των 421.203 ελεύθερων επαγγελματιών- δήλωσαν εισοδήματα άνω των 100.000 ευρώ. Ανάλογα στοιχεία προκύπτουν και για περισσότερους από 500.000
εμποροβιοτέχνες, για τους οποίους επίσης στο υπουργείο Οικονομικών μελετάται «κοστούμι» ελάχιστου τεκμαρτού εισοδήματος.
Πώς θα προσδιορίζεται το εισόδημα
Το οικονομικό επιτελείο της κυβέρνησης έχει δεχθεί εισηγήσεις για τον προσδιορισμό του ελάχιστου φορολογητέου εισοδήματος ελεύθερων επαγγελματιών και επιτηδευματιών με βάση σειρά αντικειμενικών κριτηρίων, από το καταβαλλόμενο ενοίκιο για την επαγγελματική εγκατάσταση έως τις δαπάνες κινητής τηλεφωνίας και λειτουργίας της εγκατάστασης (π.χ. ηλεκτρικό ρεύμα και δαπάνες τηλεφωνίας) και τον αριθμό των απασχολουμένων. Τα τετραγωνικά μέτρα της επαγγελματικής εγκατάστασης θα σταθμίζονται με συγκεκριμένους συντελεστές, ενώ μεγάλη βαρύτητα θα έχει και η περιοχή άσκησης του επαγγέλματος.
«Δεν μπορεί γιατρός στο Κολωνάκι, με νοικιασμένο ιατρείο σε μια από τις ακριβότερες περιοχές της χώρας, να απασχολεί γραμματέα και να δηλώνει στην εφορία εισόδημα χαμηλότερο του αφορολόγητου» λέει αρμόδιο στέλεχος του υπουργείου Οικονομικών, που υπεραμύνεται του μέτρου και υπενθυμίζει τα πρόσφατα ευρήματα διασταυρώσεων της Γενικής Γραμματείας Πληροφοριακών Συστημάτων. Σύμφωνα με αυτά, από τους 151 γιατρούς που δραστηριοποιούνται στην περιοχή του Κολωνακίου, ένας στους πέντε δήλωσε στην εφορία καθαρά ετήσια εισοδήματα χαμηλότερα των 10.000 ευρώ, άλλοι τόσοι δεν ξεπέρασαν τα 20.000 ευρώ και μόνο 11 γιατροί δήλωσαν καθαρό εισόδημα πάνω από 100.000 ευρώ.
Καταγράφονται αντιδράσεις
Οι προθέσεις της κυβέρνησης για τα τεκμήρια τίθενται από χθες σε δημόσια διαβούλευση στο Διαδίκτυο, όπου προτείνεται «ο λογιστικός προσδιορισμός βάσει λογιστικών καταστάσεων όλων των κατηγοριών ελεύθερων επαγγελματιών και επιτηδευματιών και η κατάργηση του ειδικού τρόπου φορολόγησης που ισχύει για ορισμένες κατηγορίες επαγγελμάτων». Μετά την κυβερνητική πρόταση, το υπουργείο Οικονομικών ζητά τις απόψεις των πολιτών σχετικά με το προαναφερόμενο μέτρο και αν «πρέπει να συνοδεύεται από την πρόβλεψη για ελάχιστο τεκμαρτό εισόδημα συνδεδεμένο με συγκεκριμένα κριτήρια επαγγελματικής δραστηριότητας». Αν το μέτρο τελικά προκριθεί και λάβει τη μορφή διάταξης στο νομοσχέδιο που θα κατατεθεί τον Μάρτιο στη Βουλή, αυτό σημαίνει πως ο γιατρός του Κολωνακίου για παράδειγμα δεν θα μπορεί να δηλώνει εισόδημα χαμηλότερο των 30.000
ευρώ, ή ένας υδραυλικός στη Γλυφάδα δεν θα μπορεί ομοίως να δηλώνει λιγότερα από 20.000 ευρώ στην εφορία.
Όλα σε διαβούλευση
Στη δημόσια διαβούλευση που θα διαρκέσει έως τα μέσα Ιανουαρίου, η κυβέρνηση θέτει το σύνολο των προτάσεών της για τις αλλαγές που σχεδιάζει στο φορολογικό, όπως η ενιαία, τιμαριθμοποιημένη φορολογική κλίμακα, η κατάργηση αυτοτελούς φορολόγησης και χαριστικών φοροαπαλλαγών, η κατάργηση του ΕΤΑΚ και η επαναφορά του ΦΜΑΠ αλλά και η φορολόγηση των off shore εταιρειών και η εκκλησιαστική περιουσία. Όπως προκύπτει από τις θέσεις που δημοσιοποίησε χθες το υπουργείο Οικονομικών στο Διαδίκτυο, η κυβέρνηση μελετά και το ενδεχόμενο επιβολής πράσινου φόρου.
Οι διεθνείς τάσεις, αναφέρεται χαρακτηριστικά, δείχνουν αυξανόμενη έμφαση σε φόρους που συνδέονται με περιβαλλοντικούς στόχους καθώς και σε αποκεντρωμένα έσοδα υπέρ της Τοπικής αυτοδιοίκησης. «Ποιες μεταβολές ή πρωτοβουλίες πιστεύετε ότι πρέπει να υπάρξουν σε σχέση με τους φόρους για το περιβάλλον και τα φορολογικά έσοδα της Τοπικής Αυτοδιοίκησης;».
Παράλληλα με τη δημόσια διαβούλευση, από την προσεχή Δευτέρα συγκροτούνται οι δέκα επιτροπές διαλόγου με εκπροσώπους των 28 φορέων που μετέχουν σε αυτόν. Η διαβούλευση στις επιτροπές θα ολοκληρωθεί στα τέλη Ιανουαρίου ώστε τον Φεβρουάριο η κυβέρνηση να ανακοινώσει τις τελικές αποφάσεις της και να τις αποτυπώσει στο φορολογικό νομοσχέδιο, το οποίο θα κατατεθεί στη Βουλή τον Μάρτιο. Ορισμένες από τις αλλαγές που θα προβλέπονται στο νομοσχέδιο δεν αποκλείεται να έχουν εφαρμογή για τα εισοδήματα που αποκτήθηκαν το 2009, όπως η φορολόγηση των μερισμάτων με βάση την κλίμακα, αλλά οι περισσότερες αλλαγές θα ισχύσουν για τα εισοδήματα του 2010 που θα δηλωθούν στην εφορία το 2011.
Η κυβέρνηση μελετά και την επιβολή φόρων με περιβαλλοντικούς στόχους και υπέρ της Τοπικής Αυτοδιοίκησης
Οι προτάσεις για τη νέα φορολογική κλίμακα
Το υπουργείο Οικονομικών απέφυγε τελικά να καταθέσει συγκεκριμένες προτάσεις για τη νέα, ενιαία φορολογική κλίμακα. Σύμφωνα με πληροφορίες, οι εισηγήσεις για κλιμάκωση των συντελεστών από 5% έως και 45% απορρίπτονται υπό το βάρος οικονομικού αλλά και πολιτικού κόστους, ενώ προκρίνονται η επαναφορά του συντελεστή 15% για το κλιμάκιο εισοδήματος από 12.000 έως 18.000 ή 20.000 ευρώ, η διατήρηση του συντελεστή 25% για το επόμενο κλιμάκιο από 20.000 έως 30.000 ευρώ και η εφαρμογή ακόμα ενός ενδιάμεσου συντελεστή 30% στο κλιμάκιο 30.000
έως 50.000 ευρώ. Για εισοδήματα άνω των 50.000 ευρώ και έως τις 75.000 ευρώ ο συντελεστής που θα εφαρμόζεται προτείνεται να είναι 35%, ενώ για τα εισοδήματα άνω των 75.000 ευρώ προτείνεται διατήρηση του ανώτατου συντελεστή 40%. Υπάρχουν όμως και διαφορετικές εισηγήσεις, για επιβολή του συντελεστή 40% από χαμηλότερα επίπεδα εισοδημάτων με ανάλογη σμίκρυνση και των προηγουμένων κλιμακίων. Παρότι η επαναφορά του ανώτατου συντελεστή 45% δεν έχει αποκλειστεί ακόμα οριστικά, θεωρείται δύσκολο να γίνει καθώς θα επιφέρει σημαντικό πολιτικό κόστος χωρίς ανάλογα οικονομικά αποτελέσματα. Ομοίως δύσκολο θεωρείται να προχωρήσει και η πρόταση για εφαρμογή συντελεστή 5% για το κλιμάκιο εισοδήματος από 12.000 έως 18.000 ευρώ που έχει πέσει στο τραπέζι του διαλόγου, αλλά επιφέρει σημαντική απώλεια εσόδων.
Παράλληλα δεδομένη θεωρείται η απόφαση της κυβέρνησης για παροχή φορολογικών κινήτρων στους πολίτες ώστε να συλλέγουν αποδείξεις από την 1η Ιανουαρίου 2010 για να κερδίζουν μεγαλύτερη έκπτωση φόρου είτε μέσω της σύνδεσης των αποδείξεων με το αφορολόγητο όριο είτε μέσω της απευθείας έκπτωσης μεγάλου μέρους της δαπάνης από το φορολογητέο εισόδημα. Στα μέτρα που εξετάζονται περιλαμβάνεται και η προείσπραξη του Φόρου Μεγάλης Ακίνητης Περιουσίας για τα ερχόμενα τρία ή τέσσερα χρόνια μέσω παροχής κινήτρων στους υπόχρεους. Το υπουργείο Οικονομικών μελετά τον τρόπο έκδοσης ειδικού τίτλου με αντίκρυσμα τον οφειλόμενο ΦΜΑΠ για τα επόμενα χρόνια, η «αγορά» του οποίου από τον ιδιοκτήτη του ακινήτου θα τον απαλλάσσει από τους φόρους των επόμενων ετών, προστατεύοντάς τον έτσι και από τις αυξήσεις των αντικειμενικών αξιών.
Η ελληνική οικονομία χρειάζεται δεκαετές πρόγραμμα ανάταξης
ΤΟΥ ΓΙΑΝΝΗ ΣΤΟΥΡΝΑΡΑ Καθηγητή Οικονομικών στο Πανεπιστήμιο Αθηνών και επιστημονικού διευθυντή του ΙΟΒΕ
Διότι το οξύ δημοσιονομικό πρόβλημα της χώρας συμπλέκεται με το φθίνον αναπτυξιακό της πρότυπο, που είναι ένα διαρθρωτικό, μακροχρόνιο πρόβλημα.
Τα αίτια των ελαττωμάτων του αναπτυξιακού προτύπου είναι μία σειρά από παθογένειες που κυρίως χαρακτηρίζουν το Ελληνικό Δημόσιο.
Παραδείγματος χάριν:
● Μεγάλοι δημόσιοι οργανισμοί όπως τα νοσοκομεία δεν δημοσιεύουν ισολογισμούς, ενώ δεν γίνεται ηλεκτρονική καταγραφή της συνταγογράφησης και άλλων πράξεων.
● Υπάρχουν υποχρεωτικές ή συνιστώμενες κατώτατες τιμές, οι οποίες θεσπίζονται σε σχετικά υψηλό επίπεδο σε αρκετά προϊόντα και υπηρεσίες, με ανεπιθύμητες επιπτώσεις είτε στη δημόσια δαπάνη είτε στον ανταγωνισμό, ή και στα δύο μαζί.
● Η δημόσια περιουσία δεν έχει καταγραφεί και αποτιμηθεί, με αποτέλεσμα να μην μπορεί να αποτιμηθεί και η συνολική απόδοσή της.
● Δεν υπάρχει μέτρηση και αξιολόγηση των αποτελεσμάτων στις περισσότερες δραστηριότητες του Δημοσίου, με αποτέλεσμα να μην υπάρχει δυνατότητα εφαρμογής πολιτικής κινήτρων και ανταγωνισμού εντός του δημόσιου τομέα (π.χ. μεταξύ των νοσοκομείων, των πανεπιστημίων κ.τ.λ.).
● Το κράτος φορολογεί με μοναδιαίους συντελεστές επί του τζίρου, και όχι στη βάση βιβλίων εσόδων- εξόδων, πολλές επιχειρήσεις, ακόμα και όταν σε ορισμένους κλάδους καθορίζει τα ποσοστά κέρδους τους.
● Το θεσμικό πλαίσιο και η τραπεζική πρακτική ευνοούν τη χρήση επιταγών εις 
Αυτές και αρκετές άλλες στρεβλώσεις ερμηνεύουν και αντανακλώνται στο υψηλό δημόσιο και εξωτερικό χρέος, τη χαμηλή ανταγωνιστικότητα, τις χαμηλές επιδόσεις του εκπαιδευτικού συστήματος, την υψηλή ανεργία των νέων, το ελλειμματικό ασφαλιστικό σύστημα, τη μεγάλη αύξηση των δαπανών, την ελλιπή λειτουργία του ανταγωνισμού, την ανεπαρκή δημόσια διοίκηση.
Νέο πρότυπο για το μέλλον
Είναι φανερό ότι απαιτείται ένα νέο πρότυπο για το μέλλον, που θα περιλαμβάνει τη λύση του δημοσιονομικού – ασφαλιστικού προβλήματος, την εξυγίανση του δημόσιου τομέα, τη λειτουργία των αγορών, την ανταγωνιστικότητα, το κοινωνικό κράτος και τους θεσμούς, εξειδικεύοντας μετρήσιμους στόχους και τα μέσα επίτευξής τους. Χωρίς αμφιβολία η θεραπεία του «μεγάλου ασθενούς», του κράτους, είναι βασικό μέσο προσέγγισης του νέου αναπτυξιακού προτύπου. Στο πλαίσιο αυτό η κυβέρνηση, παράλληλα με το τριετές ή τετραετές Πρόγραμμα Σταθερότητας και Ανάπτυξης, είναι σκόπιμο να εκπονήσει και δημοσιοποιήσει ένα δεκαετές πρόγραμμα δημοσιονομικής εξυγίανσης και προσαρμογής του αναπτυξιακού προτύπου, προκειμένου να αποκατασταθεί η τρωθείσα εμπιστοσύνη. Ενδεικτικοί στόχοι
Το πρόγραμμα αυτό θα μπορούσε, εντελώς ενδεικτικά, να περιλαμβάνει τους ακόλουθους στόχους με ορίζοντα το 2020:
● Δημόσιο χρέος: 80% του ΑΕΠ το 2020, από 113,4% το 2009.
● Έλλειμμα ισοζυγίου τρεχουσών συναλλαγών: 2% το 2020, από 11% το 2009.
● Ποσοστό ανεργίας: 5% το 2020, από 9,5% το 2009.
● Κατά κεφαλήν ΑΕΠ: 100% της ευρωζώνης το 2020, από 86,1% το 2009 και 71,6% το 1999.
● Ποσοστό φτώχειας: 16% το 2020, από 20% το 2009.
* Άνοδος κατά δέκα θέσεις στην κλίμακα ΡΙSΑ του ΟΟΣΑ (παιδείας) και στις κλίμακες της Παγκόσμιας Τράπεζας που αφορούν την επιχειρηματικότητα, την προσέλκυση ξένων επενδύσεων, τη διαφάνεια και την εμπιστοσύνη. Σήμερα βρισκόμαστε στις τελευταίες θέσεις.
Οι στόχοι αυτοί ενδεχομένως φαίνονται φιλόδοξοι. Είναι όμως μέσα στις δυνατότητες της ελληνικής οικονομίας. Το ΙΟΒΕ εκτιμά, λαμβάνοντας υπ΄ όψιν και μία σειρά διεθνών και εγχώριων μελετών, ότι ορισμένες βασικές μεταρρυθμίσεις μπορεί σε μεσοπρόθεσμη βάση να έχουν όφελος που φτάνει ακόμη και στο 10% του ΑΕΠ ετησίως.
Οι πηγές του οφέλους
Συνοπτικά οι πηγές αυτού του οφέλους είναι οι εξής:
Μεσοπρόθεσμα ● Μείωση γραφειοκρατίας: περίπου 2%3% του ΑΕΠ.
● Άνοιγμα κλειστών επαγγελμάτων:
περίπου 1% του ΑΕΠ.
● Κατάργηση περιορισμών στον ανταγωνισμό περίπου: 2% του ΑΕΠ.
Μακροπρόθεσμα ● Βελτίωση επίδοσης Μέσης Εκπαίδευσης κατά 45 μονάδες (3,5%) στην κλίμακα ΡΙSΑ του ΟΟΣΑ: περίπου 1% του ΑΕΠ.
● Εισαγωγή μηχανοργάνωσης σε νοσοκομεία και γενικά στον δημόσιο τομέα: δεν έχει εκτιμηθεί το όφελος.
● Αξιοποίηση περιουσίας Δημοσίου: δεν έχει εκτιμηθεί το όφελος.
● Αύξηση ξένων επενδύσεων: δεν έχει εκτιμηθεί το όφελος.
Ανεκμετάλλευτες ευκαιρίες
Το βασικό συμπέρασμα που προκύπτει από τα προαναφερόμενα είναι σαφές:
Προβλήματα υπάρχουν, με πιο άμεσο το δημοσιονομικό. Υπάρχουν όμως και ανεκμετάλλευτες ευκαιρίες, που μπορεί να προκύψουν από τη θεραπεία των παθογενειών του δημόσιου τομέα και την άρση συγκεκριμένων αναχρονιστικών περιορισμών στην οικονομική δραστηριότητα, οι οποίοι εμποδίζουν τον ανταγωνισμό και είναι σήμερα υπεύθυνοι για την εξαιρετικά χαμηλή κατάταξη της ελληνικής οικονομίας στους παγκόσμιους δείκτες ανταγωνιστικότητας. Αυτά απαιτούν συστηματική και συνεχή δημοσιονομική και μεταρρυθμιστική προσπάθεια.
Το αποτέλεσμά της θα είναι ένα μεγάλο «ωστικό» κύμα οικονομικής ανάπτυξης, το οποίο, παρεμπιπτόντως, θα ενισχυθεί και από τα 20 δισ. ευρώ (8% του ΑΕΠ) της κοινοτικής συνδρομής του ΕΣΠΑ, που πρέπει να απορροφηθούν την επόμενη πενταετία.
Εναπόκειται στη διορατικότητα της κυβέρνησης να αντιληφθεί έγκαιρα την ανταλλακτική σχέση πολιτικού κόστους/ οφέλους αυτής της προσπάθειας και τι θα συμβεί αν δεν παρέμβει αποφασιστικά με αυτόν, ή με άλλο τρόπο, στις εξελίξεις.
Google news
