[ ΠΡΟΒΟΛΕΙΣ ] Ο Παπανδρέου, ο Ρουσό και το «θεριό»

ΑΝ ΚΑΤΙ ΑΝΕΔΕΙΞΕ η ομιλία του Γιώργου Παπανδρέου στο Ζάππειο – εκτός από την κρίσιμη κατάσταση της ελληνιικής οικονομίας και τα άμεσα μέτρα που απαιτούνταιείναι η κατάσταση εκτάκτου ανάγκης του ελληνικού κράτους.

Το ότι ο Πρωθυπουργός επιμένει στο θέμα της διαφθοράς προφανώς δεν είναι τυχαίο. Ο χρόνος θα δείξει αν το να πείσει τους Έλληνες πολίτες ότι εννοεί όσα λέει περί διαφθοράς θα αποδειχθεί πιο δύσκολο από το να πείσει τους Ευρωπαίους ηγέτες και τις διεθνείς αγορές πως εννοεί όσα λέει για την οικονομία.

Κι αυτό γιατί το πρόβλημα είναι η αξιοπιστία του ελληνικού κράτους που δηλητηριάζει εν τη γενέσει της κάθε προσπάθεια να αλλάξει οτιδήποτε, απέναντι σε πολίτες που έχουν γίνει πεσιμιστές και κυνικοί.

Ίσως να πιστεύουμε ότι δεν αξίζουμε τίποτα, πως η μιζέρια μάς αξίζει, ότι είμαστε καταδικασμένοι. Ίσως το στερεότυπο της ελληνικής «τραγωδίας» να είναι η αγαπημένη νεοελληνική ιδεοληψία.

Κι αυτό, διότι το ελληνικό κράτος έχει περίπου «σπάσει», αν όχι ακυρώσει, το κοινωνικό συμβόλαιο. Από την εποχή του Χομπς και του Ρουσό, ο νόμος ισχύει επειδή οι πολίτες γνωρίζουν να ξεχωρίζουν το δημόσιο αγαθό από το ιδιωτικό συμφέρον. Κι αυτό επειδή οι άνθρωποι πέρασαν από την «άγρια» κατάσταση στην οργανωμένη κοινωνία.

Στην Ελλάδα φαίνεται ότι η κατάσταση έχει μείνει στο πρώτο στάδιο (άγρια ή ημιάγρια). Υπάρχει σύγχυση ανάμεσα στο δημόσιο και το ιδιωτικό, με το πρώτο να θυσιάζεται συχνά για χάρη του δεύτερου. Ευθύνες έχουν οι πολιτικοί, γιατί δημιούργησαν και αναπαράγουν ένα θεριό που μόνο το δημόσιο αγαθό δεν προστατεύει αλλά και οι πολίτες, οι οποίοι, μη μπορώντας να τα βάλουν με το «θεριό», ακολουθούν την ίδια τακτική.

Η ζωή στην πολιτεία του Ρουσό διδάσκει τη συναίνεση μέσα από σχέσεις ελευθερίας, ισότητας, ανεκτικότητας και αλληλοσεβασμού. Το προσκλητήριο που απηύθυνε ο Γιώργος Παπανδρέου για την αντιμετώπιση της διαφθοράς είχε πολλούς αποδέκτες. Αλλά απευθυνόταν κυρίως σε πολίτες.

Η ιστορία θα δείξει αν η ελληνική Πολιτεία θα μπορέσει να οικοδομήσει από την αρχή το κοινωνικό συμβόλαιο του Ρουσό ή αν θα συνεχίσει να πορεύεται με τη χομπσιανή λογική του bellum omnium contra omnes.