Επτά δισ. ευρώ από την Ευρωπαϊκή Ένωση

Πέντε ημέρες μετά την έναρξη της Συνόδου για το Κλίμα στην Κοπεγχάγη, η αίσθηση του κατεπείγοντος παραμένει αλλά η αρχική (συγκρατημένη) αισιοδοξία έχει δώσει τη θέση της σε μια μάχη χαρακωμάτων μεταξύ αναπτυσσόμενων και ανεπτυγμένων χωρών. Θέλοντας να δώσουν το καλό παράδειγμα, οι «27» δεσμεύτηκαν χθες να συνεισφέρουν στο «ταμείο αρωγής» για τις πιο ευάλωτες χώρες 2,4 δισ. ευρώ ετησίως έως το 2012 και να μειώσουν κατά 30% τις εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου έως το 2020.

Η σύνοδος της Κοπεγχάγης άρχισε με την πρόεδρό της, τη Δανή Κόνι Χέντεγκααρντ, να αναφέρεται στην «τελευταία και καλύτερη ευκαιρία» για δράση. Την επομένη, ο Παγκόσμιος Μετεωρολογικός Οργανισμός ανακοίνωσε πως η δεκαετία που πλησιάζει στο τέλος της θα είναι η θερμότερη από το 1850. Χθες, η βρετανική Μετεωρολογική Υπηρεσία προέβλεψε πως το 2010 θα είναι η θερμότερη χρονιά που έχει καταγραφεί ποτέ, σπάζοντας το ρεκόρ του 1998. Ωστόσο, τόσο στα ανοιχτά φόρουμ όσο και πίσω από τις κλειστές πόρτες της Συνόδου, οι διαφορές και οι διαφωνίες μεταξύ ανεπτυγμένων και αναπτυσσόμενων χωρών όσον αφορά τα μέτρα που πρέπει να ληφθούν για την αντιμετώπιση των κλιματικών αλλαγών και τον καταμερισμό του κόστους παραμένουν.

Σχέδιο συμφωνίας.
Πρόχειρο σχέδιο συμφωνίας που συντάχθηκε από την οικοδέσποινα Δανία και διέρρευσε την Τρίτη εξόργισε την G77, τον συνασπισμό των 135 αναπτυσσόμενων χωρών, αφού εμφανιζόταν μάλλον επιεικές με τα πλουσιότερα βιομηχανικά κράτη, ενώ πρότεινε μεγαλύτερους περιορισμούς εκπομπών για τις αναπτυσσόμενες χώρες. Οργισμένη ήταν η αντίδραση της G77 και στην πρόταση για άμεση οικονομική ενίσχυση των αναπτυσσόμενων χωρών με 10 δισ. δολάρια ετησίως έως το 2012, ώστε να μπορέσουν να προσαρμοστούν στην κλιματική αλλαγή. Η Κίνα «απάντησε» την Τετάρτη με τον δικό της τρόπο: κυκλοφόρησε ανεπίσημα νέο προσχέδιο που προβλέπει επέκταση του Πρωτοκόλλου του Κιότο, δηλαδή μεγαλύτερη μείωση των εκπομπών από τα βιομηχανικά κράτη χωρίς δεσμευτικούς στόχους για τα αναπτυσσόμενα.

Έπειτα από μια δύσκολο Σύνοδο, οι «27» κατάφεραν τελικά χθες να ξεπεράσουν τις διαφορές και δη τις διαφωνίες των χωρών του πρώην ανατολικού μπλοκ και συμφώνησαν στις Βρυξέλλες να συνεισφέρουν στο «ταμείο αρωγής» 2,4 δισ. ευρώ (3,5 δισ. δολάρια) κάθε χρόνο έως το 2012. Παράλληλα, οι Ευρωπαίοι ηγέτες συμφώνησαν να μειώσουν κατά 30% (από 20% που είχαν δεσμευτεί επισήμως προ δύο ετών) τις εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου έως το 2020 σε σύγκριση με τα επίπεδα του 1990- εξακολουθούν ωστόσο να θέτουν ως προϋπόθεση ανάλογες δεσμεύσεις από άλλους πλούσιους ρυπαντές του κόσμου. «Οι προτάσεις αυτές θέτουν την Ευρώπη σε ηγετικό ρόλο στην Κοπεγχάγη» δήλωσε ο Νικολά Σαρκοζί.

Η συνεργασία. Φιλόδοξο είναι και το πρώτο επίσημο σχέδιο συμφωνίας που κυκλοφόρησε χθες ο Μαλτέζος Μάικλ Ζάμιτ Κούτατζαρ, προεδρεύων των συνομιλιών για τη μακροπρόθεσμη δράση στην Κοπεγχάγη. Προτείνει συνεργασία όλων των εθνών ώστε να μειωθούν μέχρι το 2050 οι εκπομπές κατά «50%/ 85%/ 95%» (το ακριβές ποσοστό μένει να συμφωνηθεί), οι πλούσιες χώρες να αναλάβουν το μεγαλύτερο βάρος μειώνοντας τις εκπομπές κατά 75%-95% και οι αναπτυσσόμενες να συνεισφέρουν με μια μείωση 25%45%. Οι διαπραγματεύσεις συνεχίζονται στην Κοπεγχάγη παρουσία ολοένα και περισσότερων υπουργών Περιβάλλοντος, πριν από την αναμενόμενη άφιξη 110 αρχηγών κρατών και κυβερνήσεων την Τετάρτη και την Πέμπτη για την ολοκλήρωση της Συνόδου, την Παρασκευή.


Όταν λειώσουν τα χιόνια
ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: ΡΕΝΑ ΔΗΜΗΤΡΙΟΥ

Η κλιματική αλλαγή δεν θ΄ αργήσει να αλλάξει το τοπίο στα χειμερινά τουριστικά θέρετρα.
Πολλά από αυτά, μάλιστα, θα αναγκαστούν να κλείσουν τις επόμενες δεκαετίες. Εκτός και αν… οι ιδιοκτήτες τους προετοιμαστούν και προσαρμοστούν στις νέες συνθήκες και οι επισκέπτες μάθουν να ζουν αλλιώς, με σεβασμό στο περιβάλλον και στις αδυναμίες του.

Η πρόσφατη έκθεση του Παγκόσμιου Οργανισμού Τουρισμού του ΟΗΕ δεν αφήνει περιθώρια αμφιβολίας. Μέσα στις επόμενες δεκαετίες, επισημαίνει, τα χιόνια από τις κορυφές των βουνών θα έχουν λειώσει. Έτσι, πολλά από τα τουριστικά θέρετρα χειμερινών σπορ θα πρέπει να κλείσουν. «Μέσα στα επόμενα 50 χρόνια, όλα τα θέρετρα του σκι που βρίσκονται κάτω από τα 1.200 μέτρα δεν θα έχουν πιθανότητες βιωσιμότητας και θα αναγκαστούν να κλείσουν», συμφωνεί από την πλευρά του ο Μισέλ Ριβάζ από την – με έδρα το Λιχτενστάιν- οικολογική κοινότητα Cipra.

Είναι προβλέψεις τις οποίες δεν θέλουν καν να ακούσουν στα θέρετρα του Γκστάαντ στην Ελβετία ή του Κιτσμπίχελ στην Αυστρία, αφού και τα δύο βρίσκονται σε χαμηλό υψόμετρο. Η άρνηση όμως δεν βοηθά. Εδώ και δύο χρόνια έχει προειδοποιήσει και ο Οργανισμός Οικονομικής Συνεργασίας και Ανάπτυξης ότι οι Άλπεις θερμαίνονται ταχύτερα από τον παγκόσμιο μέσο όρο, συμπέρασμα το οποίο συγκλόνισε τον κόσμο του σκι, καθώς αν επιβεβαιωθεί και από την πραγματικότητα δεν αφήνει κανένα περιθώριο βιωσιμότητας στα δύο τρίτα όλων των κέντρων με πίστες του σκι στις Άλπεις. Με μέση αύξηση της θερμοκρασίας μόνον 2 βαθμών Κελσίου, το σκι σε υψόμετρο κάτω των 1.500

θα καταστεί αδύνατο μέσα σε μερικές δεκαετίες.

Σε αυτό συνηγορούν και άλλες επιστημονικές μελέτες. Οι χιονοπτώσεις στις Άλπεις έχουν περιοριστεί μέχρι 60% από τα τέλη της δεκαετίας του 1980, επισημαίνει το περιοδικό «Νew Scientist», ενώ ο μέσος όρος των ημερών που χιονίζει τους τελευταίους 20 χειμώνες είναι μικρότερος από οποιαδήποτε άλλη περίοδο τα τελευταία 100 χρόνια (για τα οποία υπάρχουν στοιχεία), σύμφωνα με τον Κριστόφ Μάρτι, του Ελβετικού Ομοσπονδιακού Ινστιτούτου για το Χιόνι.

Αν η υπερθέρμανση του πλανήτη όμως απειλεί αυτό καθαυτό το σκι, οι ίδιοι οι σκιέρ συμβάλλουν με τον τρόπο τους στην επιδείνωση της κατάστασης: ζητούν πάντα παράταση της χειμερινής περιόδου, οδηγώντας αναγκαστικά στην παραγωγή τεχνητού χιονιού, ενώ όλο και περισσότερα δέντρα κόβονται για να κατασκευαστούν περισσότεροι δρόμοι και τελεφερίκ για τη μεταφορά τους. «Το μέλλον πολλών τουριστικών θερέτρων που διαθέτουν πίστες του σκι απειλείται, γι΄ αυτό και θα πρέπει να διευρύνουν το φάσμα των δραστηριοτήτων του», επισημαίνει στους «Financial Τimes» ο Άντριου Χόλντεν, καθηγητής Τουρισμού και Περιβάλλοντος στο Πανεπιστήμιο του Μπέντφορντσαϊρ, στη Βρετανία. «Ο τουρισμός είναι η βασική οικονομική πηγή για τα περισσότερα από αυτά τα κέντρα και είναι δύσκολο να βρούμε εναλλακτική, εκτός κι αν όλοι είναι προετοιμασμένοι και θέλουν να προσαρμοστούν. Χρειάζεται επίσης να αλλάξει συμπεριφορά ο σκιέρ, να μειώσει τις εκπομπές, επισκεπτόμενος το σαλέ του πιο αραιά, μένοντας ίσως για μεγαλύτερα διαστήματα. Και, πάνω απ΄ όλα, θα πρέπει να περιορίσει τη χρήση αεροπλάνων ή αυτοκινήτων».

Παράδειγμα. Στη Σαβοΐα, στο θέρετρο Les Αrcs, προσπάθησαν ήδη να προσαρμοστούν στη νέα πραγματικότητα προσελκύοντας διαφορετικό πελατολόγιο όλο τον χρόνο. Προσφέρουν δηλαδή δραστηριότητες που απευθύνονται σε πεζοπόρους, ορειβάτες, λάτρεις του τένις και του γκολφ. Τα αυτοκίνητα εκεί έχουν απαγορευθεί και έχει περιοριστεί το σκι εκτός πίστας, για να προστατευθεί ο μαύρος αγριόγαλος που κινδυνεύει με αφανισμό. Επίσης, οι ιδιοκτήτες του κέντρου απομάκρυναν τις πέτρες από τις πίστες για να ομαλοποιήσουν την πλαγιά και στη συνέχεια αντικατέστησαν την επιφάνεια του εδάφους με σκληρό γρασίδι από τις Άλπεις. Το αποτέλεσμα; Στην πλαγιά μπορείς να κάνεις σκι, αρκεί να έχει μόνο πέντε εκατοστά χιόνι. Έτσι, περιορίζεται η ανάγκη για παραγωγή τεχνητού χιονιού, με ό,τι αυτό συνεπάγεται. Οι μηχανισμοί που πετάνε τεχνητό χιόνι στις πλαγιές, τα ειδικά κανόνια, επιβαρύνουν τις προμήθειες νερού, είναι εξαιρετικά δαπανηροί και προκαλούν μακροχρόνια προβλήματα στη βλάστηση της περιοχής.

Στροφή σε πιο οικολογικές μεθόδους και πρακτικές θα μπορούσαν να κάνουν και οι εταιρείες που ασχολούνται με την οικοδόμηση και την αναπτυξιακή εκμετάλλευση των χειμερινών τουριστικών περιοχών. «Είναι δύσκολο να στραφείς σε λύσεις φιλικές για το περιβάλλον, στις Άλπεις. Η ποσότητα της θερμότητας που απαιτείται είναι τεράστια, αλλά χρησιμοποιούμε όλο και περισσότερο τους ηλιακούς συλλέκτες και τη διπλή μόνωση» επισημαίνει, από τη γαλλική εταιρεία ΜGΜ, o Ρίτσαρντ Ντινς.

Αρκεί αύξηση της θερμοκρασίας 2 βαθμών Κελσίου, για να καταστεί αδύνατο σε λίγα χρόνια το σκι σε υψόμετρο κάτω των 1.500