Φαινόμενα

Ψηφοφορία ή ιβέντ;
Της Πόπης Διαμαντάκου diaman@dolnet.gr ,

Άραγε το γεγονός ότι οι ηλικίες που βρέθηκαν στις κάλπες της Ν.Δ. ήταν ίδιες με αυτές του «σκληρού» τηλεοπτικού κοινού είναι άμοιρο του γεγονότος ότι οι ριαλιτζίδικοι τηλεκαβγάδες Νεοδημοκρατών είχαν υψηλή τηλεθέαση στο ίδιο κοινό;

Oλοκληρώθηκε στα δευτεριάτικα τηλεοπτικά πάνελ η διαδικασία εκλογής νέου αρχηγού στη Ν.Δ., με τους υποστηρικτές της μιας και της άλλης πλευράς να επιδεικνύουν πνεύμα ειρηνικό και υπεράνω. Άλλωστε είχε δώσει το σύνθημα ο νέος αρχηγός από την πρώτη στιγμή: «σφουγγάρι». Δεν θα μπορούσε να υπάρξει πιο σαφής όρος για μια on camera δήλωση. Με άλλα λόγια, τέλος στο ξεκατίνιασμα. Και δη από τηλεοράσεως. Εδώ που τα λέμε, αν δεν ήταν τα τηλεπαράθυρα και τα πάνελ, ούτε που θα είχαμε αντιληφθεί περί ποίου ζητήματος μάχονται οι υποψήφιοι για την αρχηγία, εκτός βέβαια από την καρέκλα του αρχηγού. Όλα τα υπόλοιπα έμειναν σε επίπεδο υπονοουμένων. Οι απόψεις δε που εμφανίστηκαν ως ιδεολογικές διαφορές έμοιαζαν μάλλον να αφορούν το λάιφ στάιλ του κόμματος, δηλαδή ο ένας, ο Αντώνης Σαμαράς ήθελε κόμμα συμμαζεμένο, νοικοκυρεμένο και η άλλη, η Ντόρα Μπακογιάννη ευρύ και κάπως πιο κοσμικό. Πάντως και οι δύο για μια «μεγάλη κεντροδεξιά παράταξη» μιλούσαν.

Ως εκ τούτου μπορεί το μεγάλο δημοκρατικό βήμα του κόμματος της Ν.Δ. να γίνει εκλογή από τη βάση, να χαιρετίστηκε με ενθουσιασμό από οπαδούς και αντιπάλους ως ενδιαφέρον του κόσμου για την πολιτική, αλλά δεν είναι διόλου βέβαιο ότι δεν πρόκειται για δουλειά της τηλεόρασης. Μια ενθουσιώδης συμμετοχή ενός κοινού που χάζευε επί δυο σχεδόν μήνες τηλεκαβγάδες και θεώρησε ότι το να πάει να ψηφίσει κατόπιν, ήταν σαν να παίρνει μέρος σε ένα event παρόμοιο με αυτά που διοργανώνει κάθε Τρίτη ο Λαζόπουλος. Θεατές επί μήνες, επί χρόνια του μιντιακοπολιτικού σόου, αίφνης αναδεικνύεται ο ρόλος τους ως απαραίτητο μέρος της σκηνοθεσίας και σπεύδουν να απολαύσουν τη συμμετοχή.

Χωρίς καμιά διάθεση να μειωθεί η σημασία του αποτελέσματος, που δεν παύει να είναι το υψηλό ποσοστό των ψηφοφόρων, όπως πριν από μερικά χρόνια συνέβη και με την αντίστοιχη διαδικασία του ΠΑΣΟΚ, δηλαδή σε απόλυτα νούμερα η δημοκρατία ωφελείται, αυτό που θα είχε ενδιαφέρον είναι να μελετηθεί τόσο η σύσταση των ψηφοφόρων όσο και η περαιτέρω πολιτικοποίησή τους. Ψηφίζουν, πάνε σπίτια τους και το ξεχνούν; Ή παραμένουν στις επάλξεις, άλλοι ως ενεργά μέλη, άλλοι συμμετέχοντας σε κοινωνικές δράσεις, πάντως δείχνοντας με κάθε τρόπο ότι έχουν ανάγκη να συμμετέχουν σε πολιτικές διαδικασίες και όχι σε τηλεοπτικά events;


Πολιτική με όρους αγοράς

Τα στοιχεία μπορεί σε πρώτη ανάγνωση να ενθουσιάζουν, αλλά μια προσεκτικότερη ματιά γεννά σκέψεις. Ναι, είχαν υψηλότατη τηλεθέαση τα πάνελ και τα τηλεπαράθυρα που αφορούσαν τις εξελίξεις στη Ν.Δ. Γιατί; Διακινούνταν ιδέες που πάθιαζαν το κοινό ή απλώς προσφέρονταν για χάζι, καθώς οι καβγάδες δεν είχαν τίποτε να ζηλέψουν από εκείνους που στήνονται στα σαλονάκια των ριάλιτι. Ναι, οι ουρές ψηφοφόρων την περασμένη Κυριακή ήταν μεγάλες. Μεγάλες στη συντριπτική πλειονότητα ήταν και οι ηλικίες των ψηφοφόρων. Οι ίδιες που αποτελούν το «σκληρό» τηλεοπτικό κοινό. Πρόκειται βεβαίως, για κόσμο ο οποίος έχει ζήσει εποχές που η πολιτική πάθιαζε, που θυμάται την ιστορία της Ν.Δ. και που έστειλε ευανάγνωστο το μήνυμά του. Αλλά όσο οι πολιτικές αντιπαραθέσεις γίνονται με όρους θεάματος και όχι σε επίπεδο ιδεών, η μαζικότητα του κοινού μετριέται αυτομάτως με όρους τηλεόρασης και όχι δημοκρατίας. Αυτό σημαίνει πολιτική που γίνεται με όρους αγοράς, σημαίνει κοινώς ακατάσχετο λαϊκισμό. Σημαίνει πολιτική των μικρών μέτρων και οριζόντων, σαν αυτά που θέτει στους τηλεθεατές η πρωινή ενημερωτική ζώνη, σημαίνει πολιτική των μικροεπιδομάτων και των «μπαλωμάτων» που παρουσιάζουν σαν μεγάλα, προσωπικά επιτεύγματά τους, τηλεαστέρες και πολιτικοί εξίσου.