[ ΓΝΩΜΗ ] Χάνοντας την ισορροπία

Τα διεθνή ταξίδια των ηγετών του πλανήτη αποτελούν κυρίως συμβολικές χειρονομίες. Κανείς δεν περιμένει από τον Μπαράκ Ομπάμα να επιστρέψει από την Κίνα με σημαντικές νέες συμφωνίες. Ας ελπίσουμε όμως πως όταν δεν τραβούσαν οι κάμερες, ο Ομπάμα και οι οικοδεσπότες του είχαν μια ειλικρινή συζήτηση για τη νομισματική πολιτική. Διότι το πρόβλημα των διεθνών εμπορικών ανισορροπιών θα γίνει σύντομα πολύ χειρότερο. Και αν η Κίνα δεν αλλάξει στάση, επαπειλείται μια δυνάμει έντονη αντιπαράθεση.

Σε αντίθεση με τις περισσότερες άλλες χώρες, η Κίνα δεν επιδιώκει την εναρμόνιση της τιμής του νομίσματός της με τα μακροπρόθεσμα βασικά οικονομικά μεγέθη, αλλά με επιμονή τη διατηρεί χαμηλή. Ειδικά τους τελευταίους μήνες, έχει προχωρήσει σε μια απόλυτα εγωκεντρική υποτίμηση, διατηρώντας τη συναλλαγματική ισοτιμία γιουάν- δολαρίου σταθερή παρ΄ ότι το δολάριο έχει πέσει σημαντικά έναντι άλλων μεγάλων νομισμάτων. Το γεγονός αυτό έχει δώσει στους Κινέζους εξαγωγείς μεγάλο ανταγωνιστικό πλεονέκτημα.

Γιατί όμως λέω πως αυτό το πρόβλημα θα γίνει σύντομα πολύ χειρότερο; Διότι τους τελευταίους δώδεκα μήνες, η πραγματική κλίμακα του κινεζικού προβλήματος καλυπτόταν από προσωρινούς παράγοντες. Αντιμέτωποι με μια σοβαρή χρηματοπιστωτική κρίση, τόσο οι καταναλωτές όσο και οι επιχειρήσεις ανέβαλλαν όσες αγορές δεν ήταν άμεσα αναγκαίες. Ως εκ τούτου, οι εμπορικές ανισορροπίες, τόσο το πλεόνασμα της Κίνας όσο και το έλλειμμα των ΗΠΑ, έφθασαν να είναι πρόσφατα πολύ μικρότερες από ό,τι πριν από λίγα χρόνια. Καθώς όμως η χρηματοπιστωτική κρίση υποχωρεί, η διαδικασία αυτή θα αντιστραφεί.

Όπως σημειώνουν οι Ρίτσαρντ Μπόλντουιν και Ντάρια Νταλιόνι από το Graduate Ιnstitute της Γενεύης, «αυτές οι βελτιώσεις της παγκόσμιας ανισορροπίας είναι απατηλές- η προσωρινή παρενέργεια της μεγαλύτερης κατάρρευσης του εμπορίου που έχει βιώσει ο κόσμος». Φανταστείτε λοιπόν το εξής: τον έναν μήνα μετά τον άλλο, πηχυαίοι τίτλοι να αντιπαραθέτουν τα διογκούμενα εμπορικά ελλείμματα των ΗΠΑ και τα εμπορικά πλεονάσματα της Κίνας με τα προβλήματα των Αμερικανών που έχουν χάσει τη δουλειά τους. Αν ήμουν η κινεζική κυβέρνηση, η προοπτική αυτή θα με ανησυχούσε ιδιαίτερα.