Το Πνεύμα του Τόνου

Ο Πειραιάς της Μνήμης
Του Κώστα Γεωργουσόπουλου

Δύο Πειραιογράφοι (κατά το δόκιμο ήδη Αθηναιογράφοι), Αξαρλής και Τσοκόπουλος, που έχουν πλουτίσει τη γνώση μας για τον βιομηχανικό, εμπορικό, ναυτιλιακό, αλλά και ιστορικό, θεατρικό και εν γένει πνευματικό Πειραιά μάς προικίζουν με έναν πολύτιμο τόμο με κείμενα μιας πλειάδας λογίων, συγγραφέων, ποιητών, ηθοποιών, που καλύπτουν και χρονικά μια μεγάλη περίοδο της ακμής, της ανάπτυξης, της συρρίκνωσης και της ανασυγκρότησης σε άλλη βάση του μεγάλου ελληνικού λιμανιού.

Αναμνήσεις από τα κοινωνικά προβλήματα, τις εργατικές διεκδικήσεις, τα πολεμικά συμβάντα (ο Πειραιάς ήταν η μόνη πόλη της Ελλάδας που βομβαρδίστηκε ανελέητα από τις δυνάμεις του Άξονα), τον κίνδυνο της μεταπολεμικής αιχμής (κατά την αναχώρηση των Γερμανών, ο Πειραιάς είχε ναρκοθετηθεί για να σωθεί από τις αντιστασιακές ομάδες με επικεφαλής τον Μίκη Θεοδωράκη) είναι το έξοχο αυτό τεκμήριο αναφοράς στον οικονομικό και λογοτεχνικό Πειραιά. Η ματιά του Τσαρούχη, του Καραγάτση, του Ροντήρη, του Λεβάντα, του Φλομπέρ είναι μια πολυπρισματική προσέγγιση του μεγάλου λιμένα.

Οι δύο συλλογείς- ανθολόγοι ισορρόπησαν τα κείμενα και με δικαιοσύνη μοίρασαν τις ιστορικές, επιστημονικές και συναισθηματικές καταθέσεις.