Η «κέλτικη τίγρη» έπαψε πλέον να βρυχάται

Ήταν ένα από εκείνα τα οικονομικά θαύματα που κάνουν μια χώρα να κοιμάται το βράδυ φτωχή και την επομένη να ξυπνάει πλούσια. Αλλά η «κέλτικη τίγρη» έπαψε πλέον να βρυχάται. Χθες οι Ιρλανδοί ψήφισαν στο δεύτερο δημοψήφισμα για τη Συνθήκη της Λισαβώνας χτυπημένοι από μία σφοδρή οικονομική κρίση.

Μια τεράστια ουρά είχε σχηματιστεί την περασμένη Πέμπτη έξω από το κατάστημα Μarks & Spencer στο Δουβλίνο. Με την ανεργία να έχει σχεδόν τριπλασιαστεί μέσα σε δύο χρόνια, περίπου 1.000 νέοι άνθρωποι περίμεναν υπομονετικά ελπίζοντας ότι θα ήταν ανάμεσα στους τυχερούς που θα προσλαμβάνονταν ως εποχικοί υπάλληλοι για την περίοδο των Χριστουγέννων. Όταν η Ιρλανδία καταψήφισε τον περασμένο χρόνο τη Συνθήκη της Λισαβώνας, η εικόνα έξω από τα Μarks & Spencer αλλά και σε ολόκληρη τη χώρα ήταν πολύ διαφορετική. Οι Ιρλανδοί αισθάνονταν ακόμη ότι ζούσαν «στη σπουδαιότερη μικρή χώρα του κόσμου και ότι αν χρειαζόταν θα μπορούσαν να δώσουν μερικά μαθήματα οικονομίας στην Ελβετία», όπως δηλώνει στην Ιndependent ο Μάικλ Μαρς, καθηγητής στο Τρίνιτι Κόλετζ του Δουβλίνου.

Η ανάπτυξη. Μέχρι τότε η Ιρλανδία ζούσε ακόμη στους ρυθμούς της αλματώδους οικονομικής ανάπτυξης που άρχισε στα μέσα της δεκαετίας του 1990. Η «κέλτικη τίγρη» ήταν ένα νησί 4,4 εκατομμυρίων κατοίκων που κατανάλωνε τις εισαγωγές της και εξήγε την παραγωγή της. Το «ιρλανδικό θαύμα» βασιζόταν στην απορρόφηση των κοινοτικών κονδυλίων και στη συρροή ξένων εταιρειών, κυρίως στους κλάδους της πληροφορικής και της φαρμακοβιομηχανίας, για τις οποίες η χαμηλή φορολογία που επέβαλλε το ιρλανδικό κράτος λειτουργούσε σαν μαγνήτης. Η σφοδρότητα με την οποία έπληξε η παγκόσμια κρίση την ευάλωτη, όπως αποδείχθηκε, «κέλτικη τίγρη» εξάλειψε εκείνο το συναίσθημα της παντοδυναμίας. Με την οικονομία της να καταρρέει και πολλές εταιρείες να μεταναστεύουν προς τη φτηνότερη Πολωνία, η Ιρλανδία έγινε η πρώτη χώρα της ευρωζώνης που μπήκε σε ύφεση. Και πολλοί Ιρλανδοί, οπαδοί του «όχι» τον περασμένο χρόνο, αναζητούν σήμερα την προστασία της Ευρώπης. «Χωρίς τα χρήματα της Ευρώπης θα είχαμε βυθιστεί στον Ατλαντικό», λέει ο Μάικλ, ένας 47χρονος αγρότης. Η άποψη που συμμερίζονται πολλοί συμπατριώτες του πλέον είναι ότι εάν η χώρα τους δεν ήταν μέλος της Ευρώπης και της ευρωζώνης «η μόνη διαφορά ανάμεσα στην Ιρλανδία και την Ισλανδία θα ήταν ένα μόνο γράμμα».

Μπροστά στην απειλή μιας ισλανδικού τύπου κατάρρευσης, εκείνοι οι παλιοί φόβοι ότι η Συνθήκη της Λισαβώνας θα νομιμοποιήσει την άμβλωση, την ευθανασία και θα επιβάλλει την υποχρεωτική θητεία ή ότι θα υπονομεύσει την ανεξαρτησία της χώρας φαίνεται να υποχωρούν. Ο φόβος ότι η Ιρλανδία θα ξαναγίνει μια χώρα μεταναστών, που θα αναζητούν την τύχη τους στη Βρετανία και τις Ηνωμένες Πολιτείες, είναι πολύ μεγαλύτερος.


ΓΝΩΜΗ Μη σταματάτε να μιλάτε
Του RΟΒΕRΤΟ SΑVΙΑΝΟ

Οποιοσδήποτε στην Ιταλία σήμερα επικρίνει την κυβέρνηση ή τον πρωθυπουργό ξέρει τι να περιμένει- όχι μια απάντηση, αλλά μια εκστρατεία δυσφήμησής του.

Η Ιταλία όλο και περισσότερο γίνεται μια χώρα στην οποία η πολιτική έχει περιοριστεί σε προσωπικές επιθέσεις. Ο διευθυντής της εφημερίδας «L Αvvenire», που έχει στενές σχέσεις με το Βατικανό, κατηγορήθηκε ότι είναι ομοφυλόφιλος όταν επέκρινε την κυβέρνηση. Η «La Repubblica» δέχθηκε μηνύσεις επειδή έθεσε ερωτήματα. Οι δημοσιογράφοι βγαίνουν στους δρόμους για να δείξουν ότι είναι αποφασισμένοι να διαφυλάξουν την ελευθε- ρία τους. Η Ιταλία όλο και περισσότερο δείχνει ότι αποτελεί μια ανωμα- λία στην καρδιά της Δυτικής Ευρώπης.

Προφανώς η Ιταλία δεν μπορεί να συγκριθεί με την Κίνα, την Κούβα, τη Βιρμανία ή το Ιράν. Όμως είναι η δεύτερη χώρα μετά την Κολομβία στον αριθμό των ανθρώπων που χρειάζονται προστασία από την αστυνομία. Και κατέχει ένα ευρωπαϊκό ρεκόρ: τα προηγούμενα τρία χρόνια 200 δημοσιογράφοι έχουν δεχθεί απειλές και πολλοί έχουν καταφύγει τελικά σε αστυνομική προστασία. Κι εγώ μεταξύ αυτών. Θέλω όλοι σήμερα που θα κατέβουμε στους δρόμους της Ρώμης να διαδηλώσουμε να θυμόμαστε την αξία της ελευθερίας του Τύπου.

Ο Ρομπέρτο Σαβιάνο είναι ο συγγραφέας του βιβλίου «Γόμορρα» (στα ελληνικά από τις Εκδόσεις Πατάκη)