Όταν ο Μάο ανέβηκε στην εξέδρα

Το διεθνές αεροδρόμιο του Πεκίνου θα μείνει κλειστό επί τρεις ώρες για λόγους ασφαλείας, οι έλεγχοι στους δρόμους της πρωτεύουσας και η λογοκρισία στο Διαδίκτυο έχουν ενταθεί, πολλοί αντιφρονούντες οδηγήθηκαν με συνοπτικές διαδικασίες στη φυλακή, οι Θιβετιανοί μοναχοί έχουν τεθεί υπό παρακολούθηση και η κυβέρνηση μοίρασε περίπου ένα εκατ. κουπόνια για πατριωτικές ταινίες στους κινηματογράφους προκειμένου να «δημιουργηθεί η κατάλληλη ατμόσφαιρα». Κάπως έτσι και με μεγαλειώδη στρατιωτική παρέλαση ετοιμάζεται η Κίνα να γιορτάσει σήμερα τα 60 χρόνια από την ίδρυση της Λαϊκής Δημοκρατίας, την οποία ανήγγειλε ο Μάο Τσε Τουνγκ την 1η Οκτωβρίου 1949. Ασφαλώς η Κίνα είναι πολύ διαφορετική από τότε- και δεν είναι καθόλου βέβαιο ότι ο Μεγάλος Τιμονιέρης θα συμμετείχε στους εορτασμούς.


«Ακόμη και αν έπεφταν βόμβες, έπρεπε να μείνουμε ακίνητοι»

ΤΗΝ 1ηΟΚΤΩΒΡΙΟΥ 1949 η συγκέντρωση στην Πλατεία Τιενανμέν είχε οριστεί για τις δύο το μεσημέρι. Στις δυόμισι όλοι θα έπρεπε να είναι ακίνητοι και αμίλητοι. Καθώς ο Μάο ανέβαινε στην εξέδρα, η ορχήστρα άρχισε να παίζει τη σύνθεση «Η ανατολή είναι κόκκινη». Έπειτα ήρθε η σειρά του εθνικού ύμνου- «Η πορεία των εθελοντών», όπως είχε αποφασίσει το Κοινοβούλιο των επαναστατικών. Διευθυντής εκείνης της ορχήστρας ήταν ο Λούο Λανγκ. «Η τελετή είχε οριστεί για τις τρεις το μεσημέρι. Φοβόμασταν αεροπορική επίθεση των εθνικιστών», λέει στην εφημερίδα «Corriere della Sera». Η εντολή όμως ήταν ξεκάθαρη.

«Δεν επιτρέπεται να γίνει το παραμικρό λάθος, κανένας δεν θα κουνηθεί ακόμη κι αν πέφτουν βόμβες», είχε προειδοποιήσει ανώτερος αξιωματούχος του Κομμουνιστικού Κόμματος. Ο Λούο Λανγκ και η μπάντα του ενημερώθηκαν για το είδος της τελετής μόλις δύο ημέρες νωρίτερα. Πέρασε τη μία ημέρα αντιγράφοντας τις παρτιτούρες για όλα τα μέλη της ορχήστρας και την επομένη σε εξαντλητικές πρόβες. Εξήντα χρόνια μετά δηλώνει υπερήφανος: «Ο Μάο φαινόταν ικανοποιημένος. Και εγώ βρισκόμουν εκεί, στη μέση. Ακριβώς κάτω από τη σημαία».


Έβλεπε τον Μάο μέσα από την κάμερά της

«ΗΤΑΝ ΕΠΙΚΙΝΔΥΝΟ, πολύ επικίνδυνο, αλλά βρισκόμουν σε υπερδιέγερση και αυτή η φωτογραφία ήταν πολύ σημαντική». Η Χου Μπο, 25 χρονών το 1949, δεν ήταν καν επαγγελματίας φωτογράφος όταν απαθανάτισε τον Μάο Τσε Τουνγκ να αναγγέλ- λει από την Πύλη της Ουράνιας Ειρήνης την ίδρυση της Λαϊκής Δημοκρατίας της Κίνας. Κάποια στιγμή αντιλήφθηκε ότι κάποιος την κρατούσε σφικτά από την μπλούζα σαν να ήθελε να την προφυλάξει. «Γύρισα πίσω και κοίταξα. Ήταν ο Τσου Εν Λάι, ο πρωθυπουργός του Μάο», διηγείται στην εφημερίδα «Guardian». Για τα επόμενα 12 χρόνια, η Χου έγινε η προσωπική φωτογράφος του Μάο παραδίδοντας στην Ιστορία μερικές από τις πιο γνωστές φωτογραφίες του Μεγάλου Τιμονιέρη, σκεπτόμενος στις όχθες του Κίτρινου Ποταμού, χαμογελαστού να χαιρετάει τα πλήθη. Η ιδιότητά της πάντως δεν την προστάτευσε από την Πολιτιστική Επανάσταση.

Τόσο η ίδια όσο και ο σύζυγός της βασανίστηκαν και οδηγήθηκαν σε στρατόπεδο εργασίας. Δεν έμαθε ποτέ ποιο ήταν το αδίκημά της και όπως πολλοί που είχαν την ίδια τύχη, δεν κατηγορεί τον Μάο αλλά τον περιβάλλον του. «Η Τζιανγκ Κινγκ (σύζυγος του Μάο) με κατηγόρησε ότι δεν ήμουν κανονικό μέλος του Κόμματος». Ο απολογισμός της;

«Είχαμε πολύ καλές εμπειρίες, αλλά έγιναν και μερικά λάθη».